Phác thảo ý tưởng
I. Khởi đầu
- Giới thiệu về thể loại truyện cười (định nghĩa, đặc điểm, phân loại…)
- Giới thiệu về truyện cười “treo biển” (tóm tắt, tổng quan về giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật…)
II. Nội dung
1. Chủ cửa hàng treo biển bán cá
+ Vị trí, địa điểm: ở đây
+ Hoạt động của cửa hàng: bán cá
+ Danh mục hàng hóa: cá
+ Chất lượng sản phẩm: mới
2. Phản hồi và đề xuất từ chủ cửa hàng
- Phản hồi và đề xuất:
+ Phản hồi thứ nhất: loại bỏ từ “mới”
+ Ý kiến thứ hai: loại bỏ từ “ở đây”
+ Ý kiến thứ ba: loại bỏ từ “có bán”
+ Ý kiến thứ tư: loại bỏ từ “cá”
→ Mặc dù các ý kiến đều khác nhau về nội dung, nhưng đều thể hiện sự chủ quan và hạn chế khi đánh giá.
- Phản ứng của chủ cửa hàng:
+ Thực hiện điều chỉnh biển quảng cáo theo từng ý kiến góp ý
+ Quyết định loại bỏ hoàn toàn biển quảng cáo
→ Không có khả năng lựa chọn thông tin, thiếu ý kiến riêng
III. Kết luận
- Tổng hợp giá trị về nội dung và nghệ thuật của văn bản:
+ Bối cảnh: chỉ trích nhẹ nhàng những người thiếu quan điểm riêng khi làm việc, không cân nhắc kỹ lưỡng khi nghe ý kiến khác
+ Nghệ thuật: sử dụng cách tạo tình huống truyện hấp dẫn, kết thúc bất ngờ, và sử dụng nhiều yếu tố tạo tiếng cười…
- Bài học cá nhân: cần phải có suy nghĩ, quan điểm riêng của mình…
Bài mẫu
Tiếng cười là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mọi người, đặc biệt là những người làm việc cật lực. Truyện cười là một thứ vui vẻ tinh thần cho nhân dân sau những ngày làm việc vất vả. Trong số các truyện cười Việt Nam, không thể không nhắc đến câu chuyện Treo biển. Câu chuyện này không chỉ mang lại tiếng cười vui vẻ mà còn phê phán những người bị thu hút, luôn theo đuổi ý kiến của người khác mà không suy nghĩ.
Truyện kể về một cửa hàng bán cá, để giới thiệu cho mọi người biết sản phẩm nhà mình kinh doanh, cửa hàng đã làm một cái biển rất to đề chữ: “Ở đây có bán cá tươi”. Nội dung của biển rất đầy đủ bao gồm địa điểm (ở đây), hoạt động (bán), sản phẩm (cá) chất lượng (tươi). Những tưởng một chiếc biển với đầy đủ nội dung như vậy sẽ không bị ai góp ý hay bắt bẻ nhưng sự thật lại hoàn toàn ngược lại.
Người thứ nhất đi qua bảo “Nhà này ngày xưa quen bán cá ươn hay sao mà giờ phải đề biển là cá tươi”; người kia lại góp ý “Người ta chẳng nhẽ ra hàng hóa mua cá hay sao, mà phải đề ở đây”; người thứ ba nói “Ở đây chẳng bán cá thì bày cá ra để khoe hay sao mà phải đề là có bán”; người cuối cùng góp ý: “Chưa đi đến đầu phố đã ngửi mùi tanh, đến gần nhà thấy đầy những cá, ai chẳng biết là bán cá, còn đề biển làm gì nữa”. Và mỗi một lần nghe lời góp ý của mọi người chủ cửa hàng lại bỏ bớt một chữ, cho đến cuối cùng ông đã cất luôn cả tấm biển.
Tiếng cười bật ra thật giòn giã khi thấy cách ứng xử của ông chủ cửa hàng với tấm biển của mình. Ông chủ quả là một người không có chính kiến, khi nghe bất cứ lời nhận xét, lời khuyên nào từ mọi người ông đều răm rắp làm theo mà không hề suy xét xem nó đúng hay sai, có cần bỏ đi hay là không. Đằng sau tiếng cười là tiếng nói phê phán nhẹ nhàng những người thiếu chủ kiến khi làm việc, không suy xét ý kiến khi người khác góp ý.
Truyện có kết cấu mạch lạc rõ ràng, ngoài lời văn giới thiệu chỉ thêm bốn lời thoại của người đi đường, khách mua cá, người láng giềng nhưng tiếng cười vẫn được bật ra giòn giã. Cười bởi sự ngẩn ngơ, bởi tính vội vã của người chủ cửa hàng, sẵn sàng nghe theo lời mọi người nhận xét. Ngoài ra, để tạo nên tiếng cười thì tình huống truyện đầy kịch tính cũng góp một phần không nhỏ.
Treo biển đem lại tiếng cười vui vẻ cho mọi người. Truyện còn lên tiếng phê phán một cách nhẹ nhàng những người thiếu chủ kiến khi làm việc, không suy xét ý kiến khi người khác góp ý.
Tham khảo: Sưu tầm của tác giả
