Buzz
Bắt đầu với bức hình này. Từ khi bắt đầu sử dụng Facebook vào năm 2009, không thể nhớ được bao nhiêu lần tôi đã nhìn thấy tấm hình này được chia sẻ, với mục đích khuyến khích các bạn trẻ hay những người có thu nhập trung bình biết cách tiết kiệm tiền...
Vâng, cũng phải thừa nhận một phần của việc giảm chi tiêu cho những món đồ thời trang hàng hiệu hoặc công nghệ không phục vụ nhiều cho công việc. Trong thời đại mà thời trang của giới trẻ đang theo đuổi xu hướng tạo sự quan tâm, không thiếu những người sẵn lòng chi ra số tiền lớn để sở hữu các thương hiệu như Supreme, Vetements hoặc Off-White. Điều này đã khiến các nhà thiết kế thời trang phải thay đổi để phù hợp với thị trường. Nhìn vào Charles Leclerc của Scuderia Ferrari mặc một chiếc áo của Christian Dior, một nhà mốt đã có 76 năm tuổi, cũng đã thích nghi với xu hướng streetstyle và phải thừa nhận rằng nó vô cùng phong cách.
Ở Việt Nam cũng vậy, đặc biệt là với giới trẻ, trang phục có thể được coi như một tuyên ngôn cá nhân về phong cách.
Tuy nhiên, với phần còn lại của sự so sánh, việc chi tiêu cho trang phục của các tỷ phú, đặc biệt là các tỷ phú công nghệ, hoàn toàn không phải như vậy. Đương nhiên, điều đó không làm cho lời khuyên tiết kiệm trở nên vô giá trị, nhưng chỉ là việc ví dụ sai sẽ làm giảm khả năng thuyết phục mà thôi.
Tuy nhiên, trong một trường hợp khác, nếu không có thông tin hoặc bất kỳ logo, biểu tượng hoặc họa tiết nào, liệu có ai biết bộ suit CR7 hay mặc đi dự tiệc là của Prada hay Hermès không? Thương hiệu không quan trọng, chỉ có hai điều quan trọng nhất. Thứ nhất là chất lượng vải luôn xứng đáng với số tiền bỏ ra, và thứ hai, không cần phải thương hiệu lòe loẹt, mọi người vẫn thấy mặc lên tôn dáng, có khi không chỉ đơn giản là hàng hiệu mà còn là hàng may đo riêng.
Như đã nói, phong cách sang trọng nhưng tĩnh lặng lại trở lại sau mỗi vài chục năm, có nguồn gốc có thể truy ngược lại nước Mỹ thế kỷ XIX hoặc xa hơn là nước Pháp thế kỷ XVI. Không phải ai cũng cần phô trương sự giàu có bằng những thương hiệu hàng trăm triệu người biết ở bên ngoài, mà thay vào đó họ cần sự tỉ mỉ trong từng đường kim mũi chỉ, hoặc chất lượng của sợi vải khi mặc hàng ngày.
Ví dụ cụ thể nhất, và cũng là thứ phủ nhận hoàn toàn cái phép so sánh trong tấm hình ở đầu bài, chính là chiếc áo thun màu xám của Mark Zuckerberg.
Anh em có thể khẳng định một chiếc áo thun như thế này vào Canifa hay H&M, anh em có thể mua về cả chục chiếc cùng một lúc, với giá 500 ngàn đồng một chiếc.
Nhưng không, chiếc áo màu xám đó không phải của những thương hiệu bình dân làm ra, mà lại từ một nhà mốt nổi tiếng của Italy, Brunello Cucinelli. Giá của nó không phải vài chục USD như nhiều người lầm tưởng suốt những năm qua, mà là từ 300 đến 400 USD. Anh em hãy nhìn vào chiếc áo trên người Zuckerberg, từ chiều dài đến vòng eo đến kích thước ống tay áo hay chiều rộng của vai không? Lý do không phải chỉ vì Zuckerberg tập gym mặc cho đẹp, mà bởi chiếc áo thun của Italy này được may riêng theo số đo cơ thể của CEO Facebook.
Nhìn vào giá, có khác biệt so với con số 34 USD trong tấm hình so sánh giàu nghèo ở đầu bài đúng không anh em?
Một ví dụ khác về phong cách sang trọng nhưng tĩnh lặng trong giới tỷ phú công nghệ là Jack Dorsey, người sáng lập Twitter. Có một lần, khi lên điều trần trước quốc hội Mỹ, Dorsey mặc một chiếc áo sơ mi cổ đứng giống như trong hình dưới. Anh em hãy nhìn, trông rất thanh lịch và giản dị phải không? Giá trị của sự giản dị đó là 400 USD, vì chiếc sơ mi này của Christian Dior sản xuất. Ngoài ra, Dorsey còn đặc biệt ưa thích Prada và Hermès, và dù mình không có tiền, nhưng mình cũng biết chắc chắn giá của những bộ trang phục từ những thương hiệu này không phải là rẻ.
Gần đây có chút yên bình, nhưng Jeff Bezos, người từng là người giàu nhất hành tinh, cũng rất biết cách ăn mặc. Phong cách cao bồi miền Tây của nhà sáng lập Amazon kết hợp hoàn hảo với những chiếc sơ mi được may đúng số đo cơ thể, đi cùng với các đôi boots nam cao cổ, từ chelsea đến boots cao bồi. Bộ trang phục được hoàn thiện bằng blazer của Tom Ford.
Hãy điều chỉnh thời gian về quá khứ một chút. Còn nhớ chiếc áo đen cổ lọ nổi tiếng của Steve Jobs không? Người thiết kế chiếc áo đó thuộc vào tầm vĩ nhân của ngành thời trang Nhật Bản, Issey Miyake. Jobs chọn chiếc áo đó không chỉ vì sự thoải mái hay màu sắc và chất liệu của nó. Đó là một tuyên ngôn rõ ràng và nghiêm túc, khi kết hợp áo đen với quần jeans Levi's và giày New Balance.
Triết lý thiết kế thời trang của Miyake có thể tóm gọn trong vài từ: “Ăn mặc thoải mái.” Ông là một trong số những người biết tận dụng công nghệ đến mức tối đa, khiến công nghệ phải tạo ra những đột phá về chất liệu may mặc, để kết nối quá khứ và hiện tại, tạo ra những món đồ thoải mái nhất cho người mặc. Chính người tiên phong này đã tạo ra kỹ thuật ép vải dạng xếp li siêu nhỏ năm 1988, nhìn từ xa vẫn phẳng, không nhăn.
Trong cuốn sách “Steve Jobs” của tác giả Walter Isaacson, chính Steve Jobs thừa nhận đã biết đến Miyake nhờ vào công nghệ. Sau đó, hai người trở thành bạn tâm giao, Jobs thường xuyên thăm Miyake và cuối cùng chọn chiếc áo phông dài đen cổ lọ của Miyake để mặc. Là người mê mẩn thiết kế mỹ thuật công nghiệp, Jobs thích chiếc áo khoác đồng phục mà Miyake tạo ra cho nhân viên Sony vào năm 1981. Chiếc áo làm từ nylon, cổ áo không có ve, hai ống tay áo được khâu phéc mơ tuya, có thể tháo ra để làm gillet mặc trong những ngày nóng nực.
Isaacson viết, Jobs thích chiếc áo đó, thích cảm giác kết nối trong công ty qua việc mặc đồng phục, đến mức mang ý tưởng này về Cupertino đề cập, và rồi bị nhân viên chỉ trích trực tiếp trên sân khấu cuộc họp.
Còn chiếc áo đen cổ lọ trứ danh mà Jobs chọn làm “đồng phục” cho bản thân đến những ngày cuối đời, thì “có sự thoải mái của một chiếc áo phông hay áo nỉ, nhưng đồng thời lại có những đường nét nổi bật của một chiếc áo khoác.” Miyake được cho là đã tạo ra hàng trăm chiếc áo như vậy cho Steve Jobs. Chính nhờ chiếc áo đó, Jobs trở thành “CEO nổi bật nhất hành tinh.”
Và rồi chiếc áo trước đó, trước kia chỉ được liên kết với hình ảnh của những nghệ sĩ mơ mộng hoặc những kẻ mang mục đích không được hoàn toàn trong sạch, mặc đồ đen từ đầu đến chân để tránh sự chú ý, bỗng chốc trở thành một trong những biểu tượng văn hóa pop, không chỉ trong ngành thời trang. Sau khi Steve Jobs qua đời vào năm 2011, Miyake ngừng sản xuất chiếc áo cổ lọ này. Cho đến năm 2017, một phiên bản mới hơi khác một chút, mang tên “The Semi-Dull T” mới ra mắt thị trường. Một chiếc áo cổ lọ đen sặc sỡ như thế cũng có giá khoảng 300 USD, không thua kém chiếc áo phông xám của Zuckerberg chút nào.
Đó cũng là một ví dụ rõ ràng của sự xa hoa tĩnh lặng. Tim Cook hiện đang có trang phục riêng của mình, một chiếc sơ mi đen cổ gập, và chiếc áo này ngày càng trở thành hình ảnh quen thuộc mỗi khi CEO của Apple xuất hiện trước công chúng.
Ngoài ra, xu hướng xa hoa tĩnh lặng cũng khiến chúng ta chú ý đến những thương hiệu mà trước đây chỉ có người giàu mới có cơ hội tiếp cận, để phô trương sự thanh lịch một cách rất trầm lặng. Một chiếc áo polo dệt từ pointelle của Yuri Yuri có giá 610 USD. Một chiếc sơ mi thông thường của Thom Sweeney có giá 380 USD. Và một chiếc áo len Cashmere của Luca Faloni có giá 750 USD. Khi không có logo bên ngoài, chỉ có những người sành sỏi mới cảm nhận được chất lượng vải khi mặc những món trang phục có giá bằng cả tháng lương của những người dân trung lưu, chúng đã khác biệt như thế nào so với việc mặc đồ Zara hay Uniqlo. Chỉ cần áo vừa vặn với thân hình, chúng đã khác biệt so với việc mua đồ may sẵn.
Ngoài ra, sự quan tâm đến sự xa hoa tĩnh lặng cũng tăng lên gần đây, có lẽ nhờ vào một series phim rất nổi tiếng trên HBO: Succession. Câu chuyện xoay quanh gia đình nhà Roy, những người quản lý cả một đế chế truyền thông. Phim mô tả khá hoàn hảo tình hình kinh tế thế giới, với những bộ trang phục và phụ kiện không quá lòe loẹt, nhưng mặc đồ nào là đẹp đồ đấy. Chẳng hạn như nhân vật Kendall mặc suit của Brunello Cucinelli, hoặc trong một tập phim khác, anh này đội một chiếc nón lưỡi trai của Loro Piana, có giá 525 USD.
Còn nhân vật Shiv Roy thì không cần phải bàn cãi. Trang phục của nhân vật này rất điềm đạm và sang trọng, nhưng đó đều là những sản phẩm của Tom Ford, Vince, Wilfred hay Reformation…
Và kết quả, không, các tỷ phú công nghệ không ai mặc đồ rẻ tiền cả. Họ cùng nhau đáp ứng cả ba yêu cầu. Thứ nhất là sự giản dị giúp họ gần gũi hơn với hàng tỷ người dùng của sản phẩm mà họ bán ra thị trường. Thứ hai là tất cả các sản phẩm đều được tạo ra bởi những nhà thiết kế và nghệ nhân hàng đầu, từng đường kim mũi chỉ không thể chê vào đâu được. Và thứ ba, nếu là người am hiểu, thì sẽ ngầm kính nể khối tài sản mà họ sở hữu, để mỗi ngày đổi một chiếc áo trông thì bình thường, nhưng sở hữu tag giá có thể khiến rất nhiều người giật mình.
Với những người có tiền, mua được những chiếc áo của Balmain, của Balenciaga hay Off-White là đủ mãn nguyện vì đam mê hàng hiệu rồi. Nhưng với những người có rất nhiều tiền, trong mắt họ, những chiếc áo được in những logo hay họa tiết khổng lồ của các nhà mốt nổi tiếng không khác gì những bích chương quảng cáo di động cho những thương hiệu ấy cả.
