Chiến lược biển xanh trong kinh doanh và đầu tư chứng khoán

Xây dựng một công ty không phải là điều dễ dàng. Thường thì mất nhiều năm để các doanh nghiệp đặt được chân thành công trên thị trường. Tuy nhiên, có nhiều ví dụ thành công của các công ty đạt mốc doanh thu cao chỉ trong vài năm nhờ sản phẩm và dịch vụ sáng tạo, khai thác thị trường ngách. Bài viết này sẽ giới thiệu về Chiến lược Biển xanh, nhắm tới các lĩnh vực thị trường tiềm năng chưa được khai thác.

Chiến lược Biển xanh là gì?

Trong một ngành công nghiệp đã lâu, các công ty đấu tranh để giành từng phần thị trường sẵn có. Sự cạnh tranh rất khốc liệt, khiến một số công ty không thể tồn tại lâu dài. Trong thị trường đầy cạnh tranh như thế, các công ty mới không nên tham gia trực tiếp. Thay vào đó, họ nên bỏ chiến lược cạnh tranh truyền thống và tìm cách tạo ra giá trị mới, không cạnh tranh trực tiếp với đối thủ.

Chiến lược Biển xanh mang lại cái nhìn khác. Nhiều công ty chọn đổi mới hoặc mở rộng để khám phá thị trường biển xanh mà chưa ai chạm đến. Đây là một chiến lược không cạnh tranh mà vẫn tạo ra giá trị. Tức là chúng ta tiếp cận những thị trường chưa được khai phá, hay còn gọi là thị trường ngách.

Dựa trên cuốn sách cùng tên của tác giả W. Chan Kim và Renée Mauborgne từ Viện INSEAD, “Chiến lược Đại dương xanh” là một lý thuyết tiếp thị. Trong cuốn sách này, Kim và Mauborgne đã khẳng định rằng các công ty tiên phong trong tương lai sẽ thành công không phải nhờ vào cạnh tranh với các đối thủ trong cùng thị trường mà nhờ vào việc tạo ra những 'đại dương xanh' - các phân đoạn thị trường chưa được khai phá, đầy tiềm năng tăng trưởng và phát triển. Những thay đổi chiến lược này được gọi là 'cải tiến giá trị', nhằm tạo ra bước chuyển mạnh mẽ về giá trị cho cả doanh nghiệp và khách hàng, vượt xa các đối thủ cạnh tranh và mở ra những nhu cầu mới. Các doanh nghiệp có thể tạo ra các sản phẩm mới hoặc làm cho các sản phẩm hiện có trở nên đặc biệt hơn đối với khách hàng của họ bằng cách bổ sung các tính năng nâng cao.

Đặc điểm quan trọng của chiến lược đại dương xanh

Chiến lược đại dương xanh không phải là cạnh tranh trong các thị trường hiện tại mà là tạo ra một thị trường không có sự cạnh tranh. Nó không phải là đánh bại các đối thủ cạnh tranh mà là làm cho sự cạnh tranh không còn cần thiết hoặc không tồn tại. Nó không tập trung vào việc khai thác các nhu cầu hiện có mà thay vào đó là tạo ra và chiếm lấy các nhu cầu mới. Chiến lược này không cố gắng cân bằng giá trị và chi phí mà đi theo hướng phá vỡ cân bằng giá trị và chi phí. Nó không phải là đặt toàn bộ hoạt động của công ty vào việc theo đuổi sự khác biệt hoặc chi phí thấp mà là vừa theo đuổi sự khác biệt và vừa theo đuổi chi phí thấp.

Ví dụ về chiến lược đại dương xanh

Dưới đây là một số ví dụ về Chiến lược Đại dương xanh của các công ty đã thu hút sự chú ý của người tiêu dùng.

Hãng xe Ford

Vào năm 1908, Ford Motor Co. giới thiệu mẫu xe Model T, nhằm phục vụ đại đa số. Mặc dù chỉ có một màu sơn và một kiểu dáng duy nhất, nhưng nó vẫn được đánh giá cao về độ tin cậy, sự bền bỉ và giá thành phải chăng.

Vào thời điểm đó, ngành công nghiệp ô tô vẫn còn rất non nớt, với khoảng 500 nhà sản xuất ô tô sản xuất những chiếc xe tùy chỉnh đắt tiền hơn và ít đáng tin cậy hơn. Ford đã phát triển một quy trình sản xuất mới để sản xuất ô tô hàng loạt tiêu chuẩn với giá chỉ bằng một phần nhỏ so với các đối thủ cạnh tranh.

Thị phần của Model T đã tăng từ 9% vào năm 1908 lên 61% vào năm 1921, chính thức thay thế các phương tiện vận tải chính là xe ngựa.

Dịch vụ iTunes của Apple Inc.:

iTunes - một ứng dụng đa phương tiện từ hình ảnh, phát thanh internet, video, âm nhạc,... được phát triển bởi Apple.

Ý tưởng ban đầu xuất phát từ vấn đề chia sẻ file nhạc trái phép. Vào năm 2003, Apple giới thiệu iTunes với mục đích cung cấp danh sách các bài hát riêng lẻ và áp dụng chiến lược giá cả hợp lý. Ứng dụng này giúp người dùng dễ dàng mua từng bài hát mà không cần mua toàn bộ album.

Ngay sau đó, Apple đã hợp tác với các hãng thu âm để bảo vệ quyền lợi bản quyền mà không gây phiền hà cho người sử dụng. Hiện nay, iTunes chiếm khoảng 60% thị trường tải nhạc số toàn cầu.

Netflix

Netflix là một minh chứng điển hình cho chiến lược đại dương xanh. Đối với đa số người dùng, Netflix đã thay đổi cách thức xem phim của chúng ta bằng việc cho phép xem toàn bộ mùa phim mà không cần chờ đợi từng tập, đồng thời đề xuất nội dung phù hợp với sở thích cá nhân. Với chiến lược đại dương xanh này, Netflix đã tạo ra một thị trường mới mà trước đây chưa có. Thay vì cạnh tranh trực tiếp với các dịch vụ cho thuê phim khác, Netflix đã xây dựng nền tảng phát trực tuyến phim đầu tiên và thành công trong việc đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dùng.

Ngày nay, với sự mở rộng của thị trường và sự phát triển của công nghệ, có nhiều công ty đã tự mình tạo ra một vùng Đại dương xanh để phát triển như Apple, Uber, AirBnb, Amazon,... Họ hưởng lợi từ thị trường mới này và đang phát triển mạnh mẽ, đồng thời góp phần thay đổi thế giới hiện tại.

Lý thuyết về Đại dương đỏ và Đại dương xanh

Khi nói về chiến lược đại dương xanh, thì Đại dương đỏ là gì? Đó là thị trường truyền thống, nơi các công ty lớn đã khai thác sâu và lâu đời, đã có rất nhiều đối thủ cạnh tranh và bạn phải cạnh tranh dữ dội để tồn tại. Trong Đại dương đỏ, các doanh nghiệp phải tuân thủ các quy luật cạnh tranh và sống chung với các giới hạn đã được thiết lập. Đại dương đỏ có nhiều phân khúc, nhưng khả năng sinh lời và tăng trưởng thường thấp hơn.

Mặt khác, chiến lược đại dương xanh tạo ra nhu cầu mới trong một thị trường không có sự cạnh tranh. Đại dương xanh là tất cả những ngành chưa được khám phá.

Chiến lược đại dương xanh là một cuộc chơi khác biệt hoàn toàn. Nó mang đến nhiều cơ hội cho các công ty để phát triển trong thị trường mới, nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần và thu về lợi nhuận. Tuy nhiên, việc thực hiện các chiến lược này không dễ dàng vì chúng đòi hỏi phải xác định các thị trường chưa được khai thác và đôi khi còn phải phát minh ra chính thị trường mới. Do đó, chiến lược đại dương xanh là một cuộc chơi mạo hiểm không phải lúc nào cũng thành công.

Với tất cả những gì đã được phác thảo, vấn đề tiếp theo là làm thế nào các công ty có thể thực hiện chiến lược đại dương xanh và chuyển đổi sang thị trường không cạnh tranh.

Làm thế nào để thực thi một chiến lược đại dương xanh thành công

Trong quá trình nghiên cứu các nguyên tắc của việc chuyển đổi thành công sang đại dương xanh, việc đổi mới giá trị được xem là nền tảng quan trọng nhất của chiến lược “Đại dương xanh”.

Để đổi mới giá trị, các doanh nghiệp cần có chiến lược tư duy và kế hoạch triển khai mới để hình thành chiến lược “Đại dương xanh”, tránh xa cuộc cạnh tranh gay gắt. Việc đánh đổi giá trị phải tuân theo nguyên tắc đánh đổi giữa giá trị và chi phí.

Suy nghĩ: Sự dịch chuyển trên biển xanh thực sự là một sự thay đổi trong suy nghĩ. Đó là việc thoát ra khỏi khái niệm kinh doanh truyền thống và khám phá các lĩnh vực chưa được khai phá. Thay đổi trong suy nghĩ đòi hỏi các công ty mở rộng tầm nhìn để tìm kiếm các cơ hội chưa được khám phá, đặt ra nhiều câu hỏi mới và phản đối các quy trình hiện tại để xem xét các nhu cầu mới được tạo ra. Điều quan trọng là thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận vấn đề hiện tại để khám phá các cơ hội mới. Đối với những công ty dám mạo hiểm vào vùng nước chưa được thử thách của biển xanh, đó là những cơ hội phát triển không giới hạn.

Kế hoạch: Kế hoạch là một yếu tố quan trọng trong việc thực hiện chuyển đổi hệ thống sang chiến lược biển xanh. Hãy nhớ rằng áp dụng chiến lược biển xanh không chỉ đơn giản là thay đổi chính sách một lần mà là một quá trình chuyển đổi từ từ sang lĩnh vực mới. Kế hoạch được chuẩn bị cẩn thận và thực hiện có trật tự sẽ giúp công ty tạo ra một bước nhảy vọt lớn, mở ra cơ hội tăng trưởng quy mô và lợi nhuận.

Lợi ích của Chiến lược Biển xanh:

Chiến lược này giúp các công ty khám phá những thị trường chưa được cạnh tranh đồng thời tránh được những thị trường đã quá bão hòa.

Giúp các công ty vượt qua những thách thức cạnh tranh không ngừng và thoát khỏi các mô hình kinh doanh truyền thống để mở rộng nhu cầu và lợi nhuận của họ.

Giúp các công ty tăng thêm giá trị, đổi mới và tạo ra giá trị mới cho khách hàng, từ đó phát triển tiềm năng tăng trưởng của họ.

Cơ hội Đại dương xanh trên thị trường chứng khoán

Nếu bạn đang đầu tư theo phương pháp 'tôi cũng vậy', thì đừng mong đợi lợi tức đầu tư của bạn sẽ nổi trội. Muốn chiến thắng trên thị trường chứng khoán, bạn cũng nên chuyển chiến lược đầu tư của mình từ đại dương đỏ sang đại dương xanh.

Bạn có thể bơi trong một đại dương đỏ. Bạn có thể đầu tư vào cùng loại cổ phiếu mà mọi người đang nói đến. Bạn có thể đi theo con đường bằng cách đầu tư vào các cổ phiếu nổi tiếng, sao chép giao dịch của các nhà đầu tư lớn.

Hoặc bạn có thể bước vào một đại dương xanh. Bạn có thể lựa chọn đầu tư vào các công ty có thanh khoản thấp hơn và ít được biết đến như cổ phiếu smallcap, penny, nhưng có tầm nhìn xa, tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ trong tương lai với mức định giá rẻ hơn.

Các nhà đầu tư lớn và các tổ chức quỹ có thể tránh xa những cổ phiếu này vì số lượng cổ phiếu và thanh khoản không đủ để hấp thụ vốn đầu tư lớn. Mất vài năm cho những cổ phiếu như vậy để trở nên đủ thanh khoản với họ hoặc trở thành lực lượng lớn. Lúc đó, những cổ phiếu này sẽ thu hút sự chú ý của nhà đầu tư lớn, mua vào của họ có thể dẫn đến giá cổ phiếu tăng cao hơn. Với lợi thế đã mua từ trước và giá thấp hơn nhiều, điều này cũng tăng lợi nhuận của bạn.

Ngoài ra, bạn nên xem xét lại danh sách cổ phiếu của mình và kế hoạch kinh doanh của công ty qua các cuộc họp cổ đông gần đây để đánh giá xem công ty có áp dụng bất kỳ chiến lược đại dương xanh tiềm năng nào hay không, hoặc đang chịu ảnh hưởng từ thị trường khó khăn. Điều này giúp bạn nắm bắt được cơ hội đầu tư tốt nhất.

Chi phí cơ hội trong đầu tư chứng khoán là một yếu tố cần được quan tâm

Việc tạo ra chiến lược đại dương xanh riêng của bạn giúp bạn tập trung vào giải quyết các vấn đề mới bằng những cách sáng tạo, thay vì bị ràng buộc bởi cuộc đua trong đại dương đỏ. Khác với suy nghĩ truyền thống, chiến lược đại dương xanh với những ý tưởng đột phá đã mở ra một con đường mới đến thành công trong tương lai. Hy vọng bài viết này đã giúp người đọc hiểu được cơ bản về chiến lược cạnh tranh hiệu quả và làm giảm sự canh tranh từ đối thủ, cũng như có cách nhìn khác từ góc độ đầu tư chứng khoán.