Khi phát hiện tổn thương chốc lở da đầu, cha mẹ cần sạch sẽ vết thương bằng nước tinh khiết. Sau đó, áp dụng các loại thuốc kháng khuẩn như đỏ eosin 2%, thuốc tím nhiều lần trong ngày. Nếu tình trạng chốc lở không giảm, hãy đưa trẻ đến bác sĩ ngay để tránh biến chứng nguy hiểm.

Chốc lở là một bệnh lý nhiễm khuẩn da nông, với tác nhân chủ yếu là tụ cầu vàng S.aureus, đôi khi là liên cầu tan máu nhóm A.

Bệnh thường xuất hiện ở trẻ em, đặc biệt là dưới 6 tuổi, khi trẻ đang đi nhà trẻ hoặc mẫu giáo. Bệnh rất dễ lây lan từ da bệnh sang da khỏe trên cùng một trẻ hoặc giữa các trẻ khác nhau. Vì vậy, cần phát hiện và điều trị sớm để tránh lây nhiễm cho bạn bè.

1.1. Triệu chứng của bệnh chốc lở ở trẻ em do tụ cầu vàng

Bệnh chốc lở ở trẻ em do tụ cầu vàng thường có những đặc điểm như bọng nước trên da, dễ bị nhầm lẫn với bệnh thủy đậu.

Những triệu chứng khác bao gồm:

• Trẻ có thể có sốt nếu bệnh lan rộng. Tuy nhiên, cần lưu ý để loại trừ sốt do các bệnh lý nguy hiểm khác hoặc sốt do biến chứng của bệnh chốc;
• Da trẻ xuất hiện các bọng nước, mụn nước chứa nước vàng trên nền da đỏ hoặc bình thường.
• Thương tổn phát triển nhanh chóng, lan rộng và khi vỡ, để lại vết trợt trên da kèm theo vảy màu vàng mật ong
• Vị trí xuất hiện: Thường xuất hiện quanh các khu vực tự nhiên như mũi, miệng, mông, tay và chân.

1.2. Triệu chứng của bệnh chốc lở do liên cầu

Trường hợp này ít gặp hơn, thường do liên cầu tan máu nhóm A gây ra.

Trẻ sẽ xuất hiện mụn nước và mụn mủ, nhưng chúng không tăng kích thước để trở thành bọng nước, nên không có các đặc điểm bọng nước điển hình. Vùng tổn thương xuất hiện vảy da, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh nấm da do nấm sợi. Vảy da có màu vàng mật ong xuất hiện ở các khu vực tự nhiên, thường xung quanh mũi, miệng và tay chân của trẻ.

Xác định tình trạng chốc đầu và da dựa vào triệu chứng lâm sàng, vì tổn thương da có những đặc điểm rõ ràng.

Ngoài ra, có thể xác nhận thông qua phương pháp nhuộm gram hoặc nuôi cấy để xác định loại khuẩn.

3.1. Phương pháp điều trị tại nhà cho bệnh chốc lở ở trẻ em

Khi phát hiện vết thương nghi ngờ về chốc lở da đầu, cha mẹ cần rửa sạch vết thương cho trẻ bằng nước tinh khiết. Sau đó áp dụng thuốc kháng khuẩn dạng dung dịch như đỏ eosin 2%, thuốc tím nhiều lần trong ngày trong thời kỳ thương tổn còn chảy dịch. Khi vết thương đã khô, thì áp dụng kem acid fucidic (Fucidin) hoặc mỡ Mupirocin 2% (Bactroban) 2 lần/ngày.

3.2. Phương pháp điều trị tại bệnh viện cho bệnh chốc lở ở trẻ em

Nếu sau vài ngày điều trị chốc lở, viêm da đầu ở trẻ không giảm hoặc tiếp tục lan rộng, cha mẹ nên đưa ngay trẻ đến bác sĩ để kiểm tra và xử trí, tránh để lại các biến chứng. Bác sĩ sẽ thực hiện các bước sau:

• Sử dụng kháng sinh toàn thân cho trẻ, thường là các loại Cephalosporin thế hệ 1, Amoxicillin + Acid clavulanic chia làm 2-3 lần/ngày.
• Áp dụng kháng Histamin nếu có ngứa: Phenergan, Loratadin...
• Trường hợp chốc kháng thuốc, cần thực hiện điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ về kháng sinh đồ.
• Trong trường hợp có biến chứng, tập trung điều trị các vấn đề phức tạp.

Các biến chứng của bệnh chốc lở ở trẻ em bao gồm:

• Chốc loét: Từ thương tổn bọng nước, sau đó hình thành loét và dần lan rộng. Khi loét lành, có thể để lại sẹo, vì vậy cha mẹ nên hạn chế trẻ cào gãi do ngứa để tránh làm lan rộng tổn thương hoặc gây thêm vết thương mới. Bệnh chốc rất dễ lây lan.
• Viêm cầu thận cấp: Biến chứng nguy hiểm của bệnh chốc do nhiễm liên cầu tan máu nhóm A, thường xuất hiện sau 3 tuần từ khi bị chốc.
• Hội chứng bóng da do tụ cầu: Do ngoại độc tố của tụ cầu vàng, làm da đỏ và bong vảy.
• Nhiễm trùng huyết: Tình trạng nặng, sốt cao, triệu chứng toàn thân. Cần nhập viện để điều trị.

Biện pháp hiệu quả để ngừa bệnh chốc lở ở trẻ em bao gồm:

Duy trì vệ sinh, rửa tay thường xuyên và cắt ngắn móng tay cho trẻ.

• Giữ nhà cửa thoáng mát, mặc quần áo mỏng và thoáng khí để tránh tình trạng ẩm, ngứa, hạn chế lây lan bệnh.
• Uống đủ nước.
• Tránh ở những nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng và tránh côn trùng đốt.
• Điều trị kịp thời và tích cực, hạn chế việc cào gãi để tránh biến chứng.

Bệnh chốc rất dễ lây lan do thương tổn gây ngứa, trẻ có thể tự cào gãi vào những vết thương này và lây lan ra những khu vực khác trên cơ thể. Vì vậy, khi phát hiện trẻ bị chốc, cha mẹ nên giữ trẻ ở nhà để kiểm soát tốt và ngăn chặn biến chứng, đồng thời giảm rủi ro lây lan cho các bạn nhỏ khác.

• Vi khuẩn ăn thịt người là gì?
• Vi khuẩn tụ cầu (Staphylococcus) gây bệnh gì?
• Hệ thống vi sinh vật trên da có những đặc điểm gì?