Chiến Thắng

Chiến Thắng (關勝), biệt danh là Đại Đao (大刀), là nhân vật nổi bật trong tác phẩm cổ điển Trung Quốc Thủy Hử. Ông thuộc nhóm 36 Thiên Cang Tinh và là một trong Ngũ Hổ Tướng của Lương Sơn. Đồng thời, ông cũng là nhân vật lịch sử có thật của Trung Quốc.

Về cuộc đời

Chiến Thắng xuất thân từ chức vụ Tuần kiểm ở Phổ Đông, thuộc khu vực quanh Bắc Kinh (Đại Danh), là hậu duệ của danh tướng Quan Vân Trường thời Thục Hán. Từ nhỏ, ông đã yêu thích đọc sách và xuất sắc trong võ thuật, với sức mạnh vượt trội. Ông kết nghĩa anh em với các tướng lĩnh ở Phổ Đông như Hác Tư Văn và Đường Bân.

Gia nhập Lương Sơn

Khi quân Lương Sơn Bạc tấn công phủ Đại Danh, Lưu thủ Lương Trung Thư, theo chỉ dẫn của Lý Thành, đã gửi thư cầu cứu Thái sư Thái Kinh. Trong khi Thái Kinh họp bàn kế hoạch ứng cứu, Quận mã Tuyên Tán, đồng hương của Quan Thắng, đã tiến cử ông. Thái Kinh phong Quan Thắng làm Lãnh binh, cùng với Tuyên Tán, Hác Tư Văn, và Đoàn Thường chỉ huy 1.500 quân tấn công Lương Sơn Bạc, thực hiện chiến lược 'vây Ngụy cứu Triệu'.

Khi Tống Giang bị buộc phải rút quân về để cứu viện và bị quân của Tuyên Tán chặn lại, Quan Thắng đã bố trí mai phục và bắt được các tướng Trương Hoành và Nguyễn Tiểu Thất. Sau đó, ông đối đầu với quân Tống Giang, một mình chiến đấu với hai tướng Tần Minh và Lâm Xung. Khi thấy sắp thua, Tống Giang khen ngợi Quan Thắng và ra lệnh thu quân, khiến Quan Thắng bị dao động. Sau khi Ngô Dụng lập kế cho Hô Diên Chước trá hàng, Quan Thắng bị bắt và được Tống Công Minh thuyết phục gia nhập Lương Sơn.

Đối đầu triều đình

Khi quân Lương Sơn bao vây thành Đại Danh lần thứ hai, Quan Thắng xin được làm tiên phong và đã đấu với Sách Siêu hơn 50 hiệp. Trong lần vây thành thứ ba, Ngô Dụng lập kế công thành vào dịp lễ Nguyên Tiêu, Quan Thắng cùng các tướng Hoàng Tín, Tuyên Tán, và Hác Tư Văn chỉ huy đội quân tấn công cổng Tây.

Sau khi phủ Đại Danh thất thủ, Thái Kinh đã báo cáo với Tống Huy Tông và đề nghị cử hai tướng Lăng Châu, Đan Đình Khuê và Ngụy Định Quốc. Quan Thắng liền xin đi đánh Lăng Châu. Ban đầu, quân Lương Sơn bị thua, Tuyên Tán và Hác Tư Văn bị bắt. Quan Thắng sau đó chiếm lại Đan Đình Khuê, nhưng khi tấn công lại bị hỏa công của Ngụy Định Quốc làm thất bại, phải rút lui 40 dặm. May thay, Lý Quỳ đã thu phục được thảo khấu Khô Thụ Sơn là Tiêu Đĩnh và Bao Húc, cùng Tuyên Tán, Hác Tư Văn chiếm thành Lăng Châu, buộc Ngụy Định Quốc phải rút về huyện Trung Lang. Quan Thắng sau đó cử Đan Đình Khuê đi thuyết phục, và thu phục được Ngụy Định Quốc.

Sau trận Tăng Đầu Thị lần hai, để phân chia quyền lực trong sơn trại, Tống Giang và Lư Tuấn Nghĩa chia quân tấn công hai phủ Đông Bình và Đông Xương. Quan Thắng dưới sự chỉ huy của Lư Tuấn Nghĩa tiến công phủ Đông Xương, nhưng gặp phải tướng Trương Thanh với tài ném đá khiến nhiều tướng bị thương. Chu Đồng và Lôi Hoành cũng bị đánh bại. Quan Thắng cưỡi ngựa Xích Thố xông vào cứu viện thì viên đá bắn tới, ông dùng đao đỡ lại, viên đá va vào thanh đao tạo ra tia lửa, và phải rút lui.

Sau khi phân định quyền lực, Quan Thắng đứng thứ 5 trong số các sao Thiên Cương, được phong chức Mã quân Hổ tướng, cùng Từ Ninh, Tuyên Tán, và Hác Tư Văn chỉ huy Chính Tây Trại ngoài quan.

Cuộc sống cuối đời

Quan Thắng đã lập nhiều chiến công trong các trận đánh với triều đình Liêu, Điền Hổ, Vương Khánh, và Phương Lạp. Sau khi trở về kinh thành, ông được trao chức Tổng quản Binh mã phủ Đại Danh. Về sau, khi đi luyện tập quân mã và trở về, ông bị ngã ngựa khi say rượu, dẫn đến bệnh tật và qua đời.

Trong tiểu thuyết Thuyết Nhạc Toàn Truyện (bản dịch tiếng Việt là Nhạc Phi diễn nghĩa), nhân vật Quan Linh, một tướng quân của Nhạc Phi, chính là con trai của Quan Thắng.

Trong Đãng Khấu chí

Ở hồi 22, Quan Thắng dẫn 5 nghìn binh lính, suốt ngày đêm vội vã đến cứu Thanh Chân Sơn. Trong trận đầu tiên, Quan Thắng giao chiến với Vân Thiên Bưu, chiến tướng mạnh nhất của Đãng Khấu. Biết không thể đánh bại Quan Thắng bằng sức mạnh, Vân Thiên Bưu định sử dụng kế đà đao, nhưng Quan Thắng vốn là danh tướng Bồ Châu, không lạ gì chiến thuật này. Phó Ngọc bèn đưa ra kế hoạch dùng chùy lưu tinh ẩn dưới cờ để tấn công bất ngờ.

Sáng hôm sau, khi Quan Thắng đến trận địa khiêu chiến, Vân Thiên Bưu lập tức xuất trận. Một trận chiến dữ dội diễn ra, hai bên đánh nhau hơn 200 hiệp không phân thắng bại, hai thanh đao lấp lánh như hai vùng ánh sáng trong tuyết, thực sự là đối thủ ngang tài ngang sức, và là một trong những trận chiến ác liệt nhất trong truyện. Khi Thiên Bưu không thể đánh bại Quan Thắng, hắn giả vờ thua và bỏ chạy. Quan Thắng lớn tiếng nói: 'Thất phu đừng dùng kế đà đao, ta không sợ ngươi đâu' và đuổi theo. Phó Ngọc đứng dưới cờ, ngay lập tức ném phi chùy. Quan Thắng chỉ chú ý đến kế đà đao, không nhận ra sự tấn công lén lút, chỉ thấy phi chùy bay đến, vội vàng né tránh nhưng không kịp, bị phi chùy trúng ngực, suýt ngã ngựa, phải quay ngựa và bỏ chạy.

Khi trở về trại, tháo giáp ra thì phần giáp trước ngực đã bị vỡ nát, vết thương rất nặng, không ngừng nôn ra máu. Tuyên Tán và Hác Tư Văn lo lắng đến mức tay chân lúng túng, nước mắt rơi như mưa. Quan Thắng nghiêm mặt nói: 'Các đệ đừng có hành xử như đàn bà, ta chỉ không may trúng phải mưu kế, nếu chết thì đã chết rồi, nhưng việc quân đang cấp bách, hãy nhanh chóng vỗ về an ủi binh lính, đừng để lòng quân rối loạn. Thiên Bưu sẽ không dám tấn công nữa, chúng ta hãy sử dụng kế hoạch khác, giả vờ ta đã chết, treo cờ phướn và phát tang để dụ chúng'. Quả đúng như vậy, Vân Thiên Bưu không dám tấn công tiếp.

Vài ngày sau, quân cứu viện của Lương Sơn đến nơi, Quan Thắng được đưa về sơn trại để điều dưỡng. Tuy nhiên, do vết thương quá nặng, ông đã qua đời chỉ sau vài tháng. Khi nghe tin, Tống Giang kinh hãi kêu lên một tiếng, ngã gục xuống đất. Các đầu lĩnh phải cứu chữa mới tỉnh lại, khóc lóc kêu than: 'Trời hạ ta rồi!', rồi đập đầu bứt tóc, khóc mãi không ngừng, tất cả các đầu lĩnh đều cảm thấy thương xót.

Quan Thắng là mãnh tướng vĩ đại nhất của Lương Sơn, chưa bao giờ thất bại trong hàng trăm trận chiến. Ông dẫn đầu đánh bại quân Liêu, dẹp Điền Hổ, Vương Khánh, Phương Lạp, lập nhiều chiến công vang dội, áp đảo nhiều tướng giặc. Với trí tuệ, sức mạnh, nhân nghĩa, ông là một trong số ít tướng của Lương Sơn có thể tự mình chỉ huy quân đội. Nếu không bị lừa bởi kế của Phó Ngọc, Vân Thiên Bưu khó lòng đánh bại được Đại Đao Quan Thắng.

Trong lịch sử

Theo lịch sử, Quan Thắng (?-1127) là tướng quân phụ trách thành Tế Nam. Theo Kim sử, trong biến cố Tĩnh Khang, ông đã cố thủ thành Tế Nam chống lại quân Kim và bị Lưu Dự sát hại.

Trong điện ảnh

Trong phiên bản truyền hình Thủy Hử năm 1998, nhân vật Quan Thắng được thể hiện bởi diễn viên Lý Chấn Khởi. Còn trong phiên bản năm 2011, vai diễn này được đảm nhận bởi diễn viên Bảo Lực Cao.

• Thi Nại Am (1973). Thủy Hử. Nhà sách Khai Trí.
• Thi Nại Am và La Quán Trung (1999). Hậu Thủy Hử. Nhà xuất bản Văn học.