Buzz
Cuốn sách bắt đầu từ năm 1904, trong một đêm trước cơn bão làm hư hại mùa màng, gây ra nạn đói khốn cùng ở Sài Gòn và các tỉnh lân cận. Chương đầu tiên đặt Sài Gòn vào bối cảnh của ngành buôn bán lúa gạo trong khu vực, giải thích sự phát triển giúp Sài Gòn trở thành điểm đến hứa hẹn cho người tìm cơ hội đổi đời. Sau đó, 6 chương còn lại hé lộ cuộc sống cùng khốn khổ của người nghèo thành thị.
Nối theo chuyện đời và những biến cố của họ – Lương Thị Lắm, một gái mại dâm từ tỉnh Biên Hòa, chạy trốn chính quyền thuộc địa; Trần Dưỡng, một thợ đá người Khách Gia [Hakka – Hà Cá] xuất thân từ miền Nam Trung Hoa, gia nhập hội kín Thiên Địa Hội bị chủ cũ buộc tội; Aimée Lahaye, một cô gái trẻ lớn lên trong viện dục anh của Hội Thánh nhi (Holy Childhood Association), nhận ra mình mồ côi thêm một lần nữa giữa đời sống; một “ngựa nguời” tự xưng Nguyễn Văn Thủ, làm phu xe rong ruổi trên khắp đường phố Sài Gòn; một người khuyết tật tên Trần Văn Chinh, đấu tranh với tình trạng tật nguyền; và Félix Colonna d’Istria, một người Pháp ngheo khổ, luôn là nạn nhân của sự bất cẩn của chính mình. Tác giả Haydon Cherry đã khéo léo lồng ghép để vẽ nên một bức tranh thuộc địa Sài Gòn và Nam kỳ dưới tác động của thời cuộc, từ sự kiện di dân cho đến tình hình kinh tế thế giới biến động.
Suốt cuốn sách, độc giả có cơ hội được thấy lại Sài Gòn một thời thịnh vượng nhờ sản xuất và xuất khẩu lúa gạo, trở thành “miền đất hứa” cho nhiều người từ các xứ bảo hộ lân cận; nhưng đồng thời cũng chứng kiến cuộc sống khốn khổ của người nghèo chịu ảnh hưởng như thế nào, nhất là khi một viên chức chánh quyền người Pháp cũng có thể rơi vào cảnh nghèo đói. Đây là cuốn sách đầu tiên mô tả rất chi tiết về đủ loại cảnh nghèo – bần cùng, cách viết của “Chìm nổi ở Sài Gòn” khiến người đọc không khỏi cảm thấy xót xa cho số phận cùng khổ của một nhóm người xưa.
Tác giả cũng rõ ràng những điều bí mật khác như cách chính quyền thuộc địa đã quản lý và thực hiện các biện pháp pháp lý như thế nào khi nghề mại dâm từng được phép hoạt động ở Sài Gòn và Chợ Lớn, hoặc khi có những âm mưu vu vạ nhằm vào một thành viên của Thiên Địa Hội để báo thù – thể hiện rõ nỗi ám ảnh mà hội kín này đã gây ra cho chính quyền thuộc địa, đặc biệt sau cuộc khởi nghĩa do Phan Xích Long dẫn đầu.
Bên cạnh đó, cuốn sách còn giúp độc giả khám phá các khía cạnh xã hội trong thời kỳ này như thẻ căn cước kèm thẻ đóng thuế và nộp phạt, hoạt động của các hội từ thiện, hội cứu trợ... đồng thời chơi vai trò như một cuốn địa chí, cung cấp thông tin về một số địa danh ở Sài Gòn.
Cuốn sách được viết dựa trên một nguồn tư liệu phong phú, bao gồm số liệu thống kê đã được công bố, thư từ giảng dạy, các báo cáo chính thức, lời kể của những du khách, các phóng sự và các nghiên cứu khoa học xã hội thuộc địa... với phần ghi chú chi tiết giúp người đọc dễ dàng tiếp cận vấn đề khi đọc.
Thông tin về tác giả:
Haydon Cherry hiện tại là một nhà sử học chuyên nghiên cứu về Đông Nam Á hiện đại, đặc biệt là Việt Nam hiện đại. Haydon Cherry đã nhận bằng Thạc sĩ Lịch sử từ Đại học Quốc gia Singapore. Năm 2011, ông đã nhận bằng Tiến sĩ từ Đại học Yale.
Hiện nay, ông đảm nhận công việc giảng dạy tại nhiều trường đại học ở Mỹ như Đại học Northwestern và Đại học North Carolina. Tác giả Haydon Cherry quan tâm đến lịch sử kinh tế và xã hội của Đông Nam Á hiện đại nói chung, và lịch sử của Việt Nam và Myanmar nói riêng. Với các công trình và bài luận lịch sử của mình, ông đã nhận được nhiều giải thưởng.
Bên cạnh cuốn Chìm nổi ở Sài Gòn: Những cảnh đời bần cùng ở một thành phố thuộc địa xuất bản năm 2019, tác giả Haydon Cherry còn tham gia nhiều dự án nghiên cứu khác về Việt Nam và Myanmar.
Cuốn sách này là một phần của Tủ sách Lịch sử Việt Nam của Omega Plus.
Hãy mời các bạn độc giả tham khảo./.
