Chính sách về xe điện mà ông Joe Biden vừa ký sẽ làm cho cuộc chơi trở nên khó khăn hơn.
CUỘC CHƠI KHÓ HƠN
Khá gần đây, Tổng thống Mỹ, ông Joe Biden, đã ký phê duyệt Đạo luật Giảm Lạm phát (Inflation Reduction Act). Đây được xem là một trong những đạo luật quan trọng nhất trong lịch sử của nước Mỹ, cho phép chính phủ của ông Biden chi tiêu hàng tỷ USD để cải thiện việc tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và thuốc kê đơn, đối phó với biến đổi khí hậu, và thuế cao hơn với các tập đoàn lớn.
Một trong những vấn đề mà Đạo luật Giảm Lạm phát ảnh hưởng mạnh mẽ và thu hút sự quan tâm của dân chúng Mỹ là việc ưu đãi lên đến 7.500 USD cho việc mua xe điện không còn dễ dàng như trước.

Tổng thống Mỹ, ông Joe Biden, ký duyệt Đạo luật Giảm Lạm phát. Ảnh: Drew Angerer/Getty Images
Trong phần về khí hậu và năng lượng, có hai mục tiêu chính liên quan đến xe điện: (1) Để xe điện trở nên dễ tiếp cận hơn và (2) Thoát khỏi chuỗi cung ứng mà Trung Quốc tham gia. Các tiêu chí để quyết định việc một mẫu xe có được hỗ trợ hay không có thể được tổng kết thành ba điểm chính như sau:
• Nguồn gốc: Sản xuất / lắp ráp tại Mỹ;
• Giá cả: Dưới 55.000 USD với sedan, dưới 80.000 USD với bán tải, van và SUV;
• Pin xe điện: Phải từ Mỹ hoặc các quốc gia đã ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ
- Từ năm 2024: 50% pin xe
- Từ năm 2026: 80% pin xe
- Từ năm 2029: 100% pin xe
Theo tiêu chuẩn này, chỉ có khoảng 20 mẫu xe được hỗ trợ, bao gồm:
• Audi Q5 PHEV
• BMW 3 Series PHEV, X5 PHEV
• Cadillac Lyriq
• Chevrolet Bolt EUV, Chevrolet Bolt EV
• Chrysler Pacifica PHEV
• Ford Escape PHEV, F-150 Lightning, Mustang Mach-E, e-Transit
• Jeep Grand Cherokee 4xe, Wrangler 4xe
• Lincoln Aviator PHEV, Corsair PHEV
• Nissan Leaf
• Rivian EDV, R1S, R1T
• Tesla Model 3, Model Y
• Volvo S60
LỢI THẾ 'BẰNG SỢI TÓC'

Ford Mustang Mach-E là một trong số các mẫu xe đủ tiêu chuẩn để nhận được hỗ trợ 7.500 USD.
Trước đó, nhiều hãng xe đã lên tiếng không ủng hộ đạo luật này, vì số lượng xe đạt tiêu chuẩn cho gói trợ giá 7.500 USD quá ít. Khách hàng không luôn có dư tiền, xe điện không được phép quá đắt, pin xe điện phải đạt tiêu chuẩn Made In America - điều mà không phải hãng xe nào cũng làm được.
Ông John Bozzella, Chủ tịch Liên minh Đổi mới Ô tô, đại diện cho nhiều hãng xe lớn trong và ngoài nước Mỹ, phát biểu: 'Tiêu chuẩn để khách hàng và các mẫu xe điện được hỗ trợ 7.500 USD đã trở nên khó khăn hơn rất nhiều'.
Trước đây, các hãng xe sản xuất xe điện sẽ bị giới hạn 200.000 xe/hãng để nhận ưu đãi 7.500 USD, nhưng khi đạo luật mới đi vào thực thi thì giới hạn này đã không còn nữa, thay vào đó đạo luật sẽ hết hạn vào năm 2032, áp dụng cho tất cả các hãng xe.
Thay đổi này đã mang lại lợi ích cho một số hãng xe như Tesla và General Motors, đặc biệt là khi cả hai đều đang dịch chuyển chuỗi cung ứng về nội địa. Ngoài ra, General Motors còn lập liên doanh sản xuất pin với LG Energy Solution, đặt nhà máy tại bang Ohio, chuyên sản xuất pin cho xe điện. Hợp tác giữa General Motors và LG được cho là tiên phong trong làn sóng đầu tư của các nhà sản xuất xe và linh kiện.


Hyundai Ioniq 5 và KIA EV6 là hai mẫu xe điện thu hút nhiều sự chú ý trên toàn cầu, nhưng không đủ tiêu chuẩn để nhận được hỗ trợ từ chính phủ Mỹ.
Ngược lại, các nhà máy sản xuất xe nước ngoài Mỹ như Hyundai, KIA sẽ gặp nhiều khó khăn hơn. Danh sách xe được hưởng ưu đãi không có mẫu nào từ Hàn Quốc. Ngoại trưởng Hàn Quốc đã kêu gọi Mỹ áp dụng đạo luật 'mềm mỏng' hơn.
Tương tự, khách hàng mua xe VinFast cũng không nhận ưu đãi 7.500 USD, khi VinFast lên kế hoạch nhập khẩu từ Việt Nam, không đáp ứng tiêu chí đầu tiên - sản xuất tại Mỹ.

VinFast VF 9 được trưng bày tại showroom tại California, Mỹ. Ảnh: VinFast
Dự kiến, nhà máy của VinFast tại Bắc Calorina sẽ hoạt động từ năm 2024, giúp hãng giải quyết vấn đề sản xuất pin xe điện.
Trong thời gian chờ nhà máy tại Mỹ, chính sách cho thuê pin của VinFast vẫn là lợi thế.
Giá pin của các mẫu VinFast VF 8 và VF 9 ở thị trường Việt Nam dao động từ 15.000 USD đến 19.000 USD (chưa bao gồm VAT). Mặc dù nhận ưu đãi 7.500 USD, các mẫu xe tương đương vẫn không có giá tốt bằng VinFast.
Nếu trong tương lai, các mẫu xe của VinFast vẫn nhận được ưu đãi 7.500 USD, giá xe sẽ là một lợi thế lớn so với các mẫu khác trên thị trường, mà không cần xét đến các yếu tố khác như chất lượng, công nghệ, dịch vụ.

