Chính sách về xe điện của Tổng thống Biden không nhắc đến Hyundai, KIA: Bước tiếp theo là gì?

Sau khi đạo luật của ông Biden được ký và ban hành, các công ty sản xuất ô tô cần thực hiện những biện pháp gì để duy trì ưu thế trên lãnh thổ Mỹ?

Ưu thế Còn Lại

Vào giữa tháng 8, Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký ban hành đạo luật Giảm Lạm phát năm 2022. Đạo luật này được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều thay đổi trong cuộc sống của người dân Mỹ.

Một trong những vấn đề đang được quan tâm nhất hiện nay là sự thay đổi trong chính sách ưu đãi khi mua xe điện. Trước đây, các công ty ô tô bán xe điện tại Mỹ được 'cấp' quyền bán xe được hưởng ưu đãi; theo đó, khi người Mỹ mua xe điện, chính phủ sẽ hỗ trợ họ một khoản tiền tối đa là 7.500 USD, giúp giá xe điện trở nên mềm hơn. Tuy nhiên, mỗi công ty ô tô chỉ được hỗ trợ cho 200.000 chiếc xe điện như vậy; khi công ty bán ra vượt quá số lượng trên, khách hàng mua chiếc thứ 200.001 sẽ không được nhận tiền hỗ trợ nữa.

Tuy nhiên, Đạo luật Giảm Lạm phát đã thay đổi gần như toàn bộ quy định về việc nhận hỗ trợ.

Đạo luật Giảm Lạm phát đặt ra hai mục tiêu chính đối với ô tô điện, đó là (1) giá ô tô điện phải trở nên dễ tiếp cận hơn và (2) phải giảm bớt sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng mà Trung Quốc tham gia. Từ những mục tiêu này, đạo luật có các quy định cụ thể về các tiêu chí mà các mẫu xe điện phải đáp ứng để được hỗ trợ. Các tiêu chí này có thể được tóm gọn như sau:

• Xuất xứ: Sản xuất / lắp ráp tại Mỹ;

• Giá cả: Dưới 55.000 USD cho sedan, dưới 80.000 USD cho xe bán tải, van và SUV;

• Pin xe điện: Phải có ít nhất 50% cấu thành từ Mỹ hoặc các quốc gia ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ từ năm 2024;

- Từ năm 2026: 80% cấu thành phải đến từ Mỹ hoặc các quốc gia ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ;

- Từ năm 2026: 80% cấu thành phải đến từ Mỹ hoặc các quốc gia ký kết thỏa thuận thương mại với Mỹ;

- Từ năm 2029: 100% cấu thành

Có thể thấy, các tiêu chí đặt ra rất khó để đáp ứng, không chỉ về việc sản xuất hoặc hoàn thành lắp ráp tại Mỹ, mà còn về nguồn gốc của các thành phần trong pin ô tô điện - khi mà Trung Quốc, có thể nói, đang là một cường quốc về nguyên liệu pin cho ô tô điện.

Theo tiêu chí này, tất cả các mẫu ô tô điện của Hyundai và KIA đều không đạt tiêu chuẩn nhận hỗ trợ. Với hai mẫu ô tô điện được ưa chuộng là Hyundai Ioniq 5 và KIA EV6, cả hai chiếc ô tô này đều được sản xuất và nhập khẩu nguyên chiếc vào Mỹ, do đó không đáp ứng được tiêu chuẩn về nguồn gốc.

Hiện tại, Hyundai đang bán Hyundai Ioniq 5 tại Mỹ với mức giá từ hơn 45.000 USD đến gần 60.000 USD khi được trang bị đầy đủ; KIA EV6 có giá từ 40.000 USD đến gần 60.00 USD khi có đủ trang bị. Có thể thấy, nếu được trừ 7.500 USD thì hai chiếc ô tô này sẽ có giá dễ chịu hơn rất nhiều. Do đó, khi hai mẫu ô tô này không được hưởng ưu đãi, vấn đề lớn có thể xảy ra với hãng ô tô Hàn Quốc.

Ngay cả quan chức cao cấp của Hàn Quốc cũng đã thảo luận với quan chức Mỹ về việc Hyundai và KIA không có bất kỳ mẫu xe nào đạt được tiêu chuẩn để được hưởng ưu đãi, dẫn đến việc mất một lợi thế trên thị trường.

Theo trang chuyên về ô tô CarBuzz, số lượng các mẫu xe được hỗ trợ chỉ còn khoảng 20 chiếc:

• Audi Q5 PHEV

• BMW 3 Series PHEV, X5 PHEV

• Cadillac Lyriq

• Chevrolet Bolt EUV, Chevrolet Bolt EV

• Chrysler Pacifica PHEV

• Ford Escape PHEV, F-150 Lightning, Mustang Mach-E, e-Transit

• Jeep Grand Cherokee 4xe, Wrangler 4xe

• Lincoln Aviator PHEV, Corsair PHEV

• Nissan Leaf

• Rivian EDV, R1S, R1T

• Tesla Model 3, Model Y

• Volvo S60

(Nguồn: CarBuzz)

Dựa vào danh sách này, chỉ có 2 chiếc xe điện phổ thông còn được hưởng ưu đãi là Chevrolet Bolt (giá từ 30.000 USD trở lên) và Nissan Leaf (giá dưới 30.000 USD). Các mẫu xe còn lại đều thuộc phân khúc hạng sang, với mức giá vượt quá ngưỡng của nhóm khách hàng phổ thông.

Bước tiếp theo sẽ là gì?

Theo số liệu từ Statista, Mỹ đã từ lâu là thị trường ô tô lớn thứ 2 trên thế giới với doanh số thường ổn định ở mức khoảng 14 triệu xe/năm, và đỉnh điểm có thể đạt 17 triệu xe/năm.

Tham gia vào một thị trường lớn như vậy, có lẽ không có hãng ô tô nào muốn đánh mất lợi thế của mình.

Theo quy định về chính sách hỗ trợ, các hãng xe như Hyundai, KIA, hoặc bất kỳ hãng nào khác muốn xe của mình được hỗ trợ phải đảm bảo rằng (1) xe được sản xuất hoặc lắp ráp tại Mỹ; và (2) sử dụng nguồn cung nguyên liệu pin mà Trung Quốc không tham gia. Đương nhiên, sau khi đáp ứng các tiêu chí này, (3) giá của xe vẫn phải nằm trong phạm vi được hỗ trợ.

Thực sự, đây không phải là điều dễ dàng!

Nếu tiêu chuẩn về nguồn gốc của xe có thể 'dễ dàng' được đáp ứng thông qua việc xây dựng nhà máy hoặc thuê dây chuyền/nhà máy để lắp ráp, thì tiêu chuẩn về nguồn gốc của pin lại không phải là điều đơn giản.

Niken là một kim loại thường được sử dụng trong pin xe điện, giúp chiếc xe có thể di chuyển xa hơn so với các loại pin khác. Các loại pin phổ biến trên xe điện bao gồm Niken-Côban-Nhôm (NCA) và Niken-Mangan-Côban (NMC). Thực tế, trong 2 loại pin này, niken chiếm 80% và 33% lần lượt; thậm chí, một số loại pin NMC mới có tỷ lệ niken lên đến 80%.

Ở Mỹ, chỉ có một mỏ niken duy nhất đang hoạt động, nằm tại bang Michigan. Tuy nhiên, mỏ này dự kiến sẽ đóng cửa vào năm 2026.

Mỹ có thể tiếp tục khai thác niken ngay trong nước, với khu mỏ niken khác tại bang Minnesota đã thu được những kết quả tích cực trong việc thăm dò. Dự kiến khu mỏ này sẽ đi vào hoạt động từ năm 2026 nếu không gặp phải những trở ngại - tuy nhiên, hiện khu mỏ đang đối mặt với sự phản đối từ cộng đồng địa phương và các nhóm hoạt động môi trường vì lo ngại về tác động xấu đến môi trường.

Ngoài vấn đề về niken, lithium vẫn là một thách thức lớn trên toàn cầu. Mặc dù đã có những thành công trong việc phát triển các loại pin không sử dụng lithium, nhưng vẫn cần một thời gian dài để có thể loại bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc vào lithium. Ông Simon Moores, Giám đốc điều hành của Benchmark Mineral Intelligence (công ty nghiên cứu về pin lithium-ion), đã nhấn mạnh về tầm quan trọng của lithium khi nói rằng: 'Lithium thực sự là thứ khiến cả thế giới phải sợ sệt'.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA, hơn 80% lượng lithium trên thế giới được khai thác từ Trung Quốc, Chile và Úc; trong khi đó, Mỹ, mặc dù là quốc gia sở hữu lượng lithium lớn thứ 5 trên thế giới, chỉ có một mỏ lithium hoạt động tại bang Nevada, đóng góp chưa đến 1% vào sản lượng lithium thế giới. Cũng cần lưu ý rằng Trung Quốc, Chile và Úc cũng là ba quốc gia hàng đầu trong việc khai thác và chế biến lithium.

Lithium thực sự là thứ khiến cả thế giới phải sợ sệt.

Simon Moores, Giám đốc điều hành của Benchmark Mineral Intelligence

Từ thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã nỗ lực thúc đẩy việc khai thác lithium trong nước nhưng luôn gặp phải sự phản đối do lo ngại về tác động đến môi trường và cộng đồng.

Piedmont Lithium - một công ty khai thác lithium gốc Úc - đang gặp khó khăn trong việc khai thác lithium tại Mỹ. Công ty này đã mua lại một số mảnh đất tại Piedmont, bang North Carolina, với hy vọng tìm thấy lithium. Tuy nhiên, hoạt động khoan thăm dò của họ đã gây ra sự phản đối từ cư dân địa phương, như ông Brian Harper, người sống gần khu vực thăm dò.

Khu đất của ông Brian Harper cũng là nơi ông sản xuất bánh răng cho máy công nghiệp. Ông phàn nàn rằng hoạt động khoan dò của Piedmont Lithium đã làm ảnh hưởng đến hoạt động của nhà máy của ông.

Không chỉ vậy, nhà sinh học Lisa Stroup cũng đã gửi thư đến lãnh đạo bang North Carolina, bày tỏ lo ngại về các mẫu thử mà Piedmont nộp lên để xin cấp phép. Cô ấy cũng lo ngại về nguy cơ ô nhiễm nguồn nước khi khu mỏ lithium đi vào hoạt động.