Chính Thức: Không Còn Em Bé Crispr - ít Nhất Là Trong Tương Lai

Tuần trước tại London, một nhóm nhỏ người biểu tình đã chịu đựng mưa trước Viện Francis Crick, nơi Diễn đàn Quốc tế thứ Ba về Chỉnh sửa Gen Người đang diễn ra. Cộng đồng nhỏ, từ nhóm Stop Designer Babies, vung biểu ngữ kêu gọi “Không Bao Giờ Lại Eugenics” và “NO HGM” (không sửa đổi gen người). Nhóm này chiến đấu chống lại những gì nó xem là sự chuyển biến của cộng đồng khoa học về việc sử dụng chỉnh sửa gen để tăng cường sinh học - để điều chỉnh gen để mang lại, ví dụ, trí tuệ cao hơn hoặc mắt màu xanh. Nếu điều này xảy ra, đó sẽ là một đường dốc trơn trượt đến eugenics, nhóm lập luận.

Ba ngày sau đó, khi kết thúc diễn đàn, dường như mong muốn của nhóm đã được thực hiện ít nhất là trong thời gian tới.  

Sau một số ngày các chuyên gia nghiền ngẫm về các vấn đề khoa học, đạo đức và quản trị liên quan đến chỉnh sửa gen người, ủy ban tổ chức diễn đàn đưa ra tuyên bố kết thúc của mình. Chỉnh sửa gen người có thể kế thừa - chỉnh sửa phôi thai sau đó được cấy ghép để tạo ra thai nghén, có thể truyền đạt gen sửa đổi của họ - “vẫn không chấp nhận được vào thời điểm này,” ủy ban kết luận. “Cuộc thảo luận công cộng và tranh luận chính sách tiếp tục và quan trọng để giải quyết liệu công nghệ này có nên được sử dụng không.” 

Việc sử dụng từ “liệu” trong câu cuối cùng đó đã được lựa chọn cẩn thận và mang nhiều ý nghĩa, theo Françoise Baylis, một chuyên gia đạo đức sinh học người đã tham gia ủy ban tổ chức. Quan trọng nhất, từ này không phải là “cách” - “điều đó, theo tôi nghĩ, là một dấu hiệu rõ ràng để nói rằng cuộc tranh luận đang mở,” bà nói.

Điều này đánh dấu một sự thay đổi trong thái độ kể từ khi kết thúc cuộc hội nghị cuối cùng, vào năm 2018, trong đó nhà khoa học người Trung Quốc He Jiankui đã tạo nên một cú sốc: Ông tiết lộ rằng trước đó ông đã sử dụng Crispr để chỉnh sửa phôi thai người, dẫn đến việc sinh ra ba em bé được chỉnh sửa bởi Crispr - điều đó khiến các người tham dự cuộc hội nghị và toàn thế giới kinh hoàng. Trong tuyên bố kết thúc của mình, ủy ban lên án những hành động vội vã của He Jiankui, nhưng đồng thời đưa ra một tín hiệu vàng thay vì đèn đỏ về chỉnh sửa gen đường phôi - có nghĩa là, tiến thận trọng. Nó khuyến nghị thiết lập một “con đường chuyển giao” có thể đưa phương pháp này vào thử nghiệm lâm sàng một cách nghiêm túc, có trách nhiệm. 

Trong khoảng một nửa thập kỷ hoặc hơn, nghiên cứu đã xác nhận rằng chỉnh sửa gen đường phôi vẫn quá rủi ro - và điều này là trước khi chúng ta bắt đầu đối mặt với những lo ngại đạo đức lớn và hậu quả xã hội khổng lồ. Và những lo ngại này chỉ trở nên phức tạp hơn tại cuộc họp năm nay. 

Những vấn đề này bao gồm, ví dụ, tình trạng ngảy mô, trong đó chỉnh sửa gen dẫn đến việc một số tế bào có các chỉnh sửa khác nhau. Tại hội nghị, Shoukhrat Mitalipov, một nhà sinh học tại Đại học Y học và Khoa học Oregon, trình bày kết quả nghiên cứu từ phòng thí nghiệm của ông chỉ ra rằng chỉnh sửa gen đường phôi đã dẫn đến những điều chỉnh không ý định - và có thể nguy hiểm - đối với gen của phôi thai, mà các kiểm tra đọc DNA tiêu chuẩn được sử dụng để kiểm tra phôi trước khi cấy ghép có thể không phát hiện. Một nhà khoa học khác, Dagan Wells, một nhà sinh học sinh sản tại Đại học Oxford, trình bày nghiên cứu về cách phôi thai sửa chữa sự hỏng hóc trong DNA của chúng sau khi được chỉnh sửa. Công việc của ông cho thấy khoảng hai phần năm phôi thai không thể sửa chữa DNA bị hỏng. Đứa trẻ phát triển từ một phôi thai như vậy có thể gặp vấn đề sức khỏe.

Thông điệp rõ ràng: Các nhà khoa học vẫn chưa biết cách chỉnh sửa phôi thai một cách an toàn.  

Đối với Katie Hasson, giám đốc điều hợp của Trung tâm Di truyền và Xã hội, một tổ chức phi lợi nhuận tại California ủng hộ việc cấm chỉnh sửa gen có thể kế thừa rộng rãi, những dòng cuối cùng trong tuyên bố kết thúc của ủy ban là điều quan trọng nhất từ hội nghị. “Tôi nghĩ đây là một bước quan trọng lùi lại từ bờ vực.”

Nhưng việc tìm hiểu “liệu” chỉnh sửa gen đường phôi có thể bao giờ được chấp nhận đòi hỏi nhiều công việc hơn. “Cuộc trò chuyện về việc liệu chúng ta có nên làm điều đó hay không cần phải rộng lớn hơn nhiều so với những gì chúng ta thấy tại hội nghị,” Hasson nói. Thế giới cần đạt được sự đồng thuận rộng rãi trong xã hội về câu hỏi này, Baylis nói. Bà lo lắng rằng công việc đó sẽ không diễn ra. Đến nay, những cuộc họp này đã dẫn dắt cuộc thảo luận về hướng đi của lĩnh vực, nhưng vẫn chưa chắc có một cuộc họp thứ tư sẽ diễn ra. “Tôi nghĩ chúng ta vẫn chưa có những cuộc trò chuyện khó khăn mà chúng ta vẫn cần phải có,” Baylis nói.