Chú ý khi tham gia bài thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT

Sắp đến kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia, tất cả học sinh đều đang nỗ lực hết mình để đạt điểm tốt nhất. Để hoàn thành xuất sắc trong bài thi tốt nghiệp môn Ngữ văn, hãy để ý đến những điểm quan trọng sau đây.

Bí quyết thành công trong kỳ thi văn THPT Quốc gia

1. Quản lý thời gian một cách sáng tạo

Bài thi Ngữ văn kéo dài 120 phút với hai phần: I. Đọc hiểu và II. Làm văn. Để hoàn thành bài thi hiệu quả, học sinh cần phân chia thời gian một cách sáng tạo:
- Phần Đọc hiểu: 20 phút
- Đoạn văn nghị luận xã hội: 20 phút
- Bài nghị luận văn học: 75 phút
- Rà soát, kiểm tra bài làm: 5 phút

Trong quá trình làm bài, học sinh cần linh hoạt điều chỉnh thời gian dựa trên độ khó của đề bài. Hạn chế làm việc vội vã để tránh sơ sài và không hoàn thành yêu cầu của đề.

2. Tập trung đọc kỹ đề bài

Đọc kỹ đề bài là bước quan trọng để xác định chính xác yêu cầu, tránh việc viết xa đề, lạc đề và gây mất điểm trong bài thi. Hãy dành thời gian tập trung đọc đề bài, sử dụng bút để gạch chân dưới các từ khóa trong câu hỏi để hiểu rõ yêu cầu.

3. Tập trung vào trọng tâm của phần Đọc hiểu

Phần Đọc hiểu chiếm 3,0 điểm với 4 câu hỏi theo các mức độ: nhận biết, thông hiểu, vận dụng và vận dụng cao. Cụ thể:

- Câu hỏi nhận biết: Để xác định phong cách ngôn ngữ, thể thơ, phương thức biểu đạt,... hãy đọc kỹ ngữ liệu đã được cung cấp, so sánh đặc điểm của phong cách ngôn ngữ, thể thơ, phương thức biểu đạt,... với văn bản. Chú ý chỉ nhận biết và đưa ra câu trả lời mà không cần phân tích, diễn giải.

- Câu hỏi hiểu ý: Thường yêu cầu trình bày, giải thích, mô tả về một ý kiến, khái niệm, câu thơ, câu văn, hình ảnh,... xuất hiện trong ngữ liệu đã cho. Để trả lời, hãy đặt đối tượng vào trong bối cảnh ngữ liệu để lý giải, tránh tình trạng tách rời khỏi ngữ cảnh, dẫn đến hiểu sai.

- Câu hỏi áp dụng: Với dạng câu hỏi này, các em cần áp dụng kiến thức, kỹ năng đã học để phân tích giá trị gợi hình, gợi cảm của các biện pháp, hình ảnh, chi tiết đó.

- Câu hỏi áp dụng cao: Câu hỏi cuối cùng trong phần Đọc hiểu thường yêu cầu thí sinh thể hiện suy nghĩ, quan điểm cá nhân về một thông điệp, nhận định vấn đề được rút ra từ văn bản đọc hiểu. Quan trọng là các em phải đưa ra lý giải thuyết phục cho ý kiến, quan điểm của bản thân, tránh viết hô hào, khẩu hiệu, lời nói trống rỗng.

Trong phần Đọc hiểu, một lỗi thường gặp là thí sinh nhầm lẫn giữa câu hỏi '... theo tác giả/theo văn bản' và câu hỏi 'Theo anh/chị...' dẫn đến trả lời không đúng trọng tâm. Khi cần lý giải dựa vào văn bản, thì lại trả lời theo ý kiến cá nhân và ngược lại. Các em cần lưu ý trả lời đúng trọng tâm, tránh viết quá sơ sài hay viết dài dòng, rối tung lên.

Những ghi chú quan trọng khi tham gia kỳ thi văn và cách làm để đạt được điểm cao
 

4. Bảo đảm hình thức và cấu trúc của đoạn văn nghị luận xã hội

Để thực hiện thành công đoạn văn nghị luận xã hội, các em cần xác định chính xác vấn đề cần nghị luận dựa trên từ khóa của đề bài, phát triển một hệ thống lập luận để làm sáng tỏ vấn đề, đồng thời sử dụng bằng chứng để làm cho bài viết thuyết phục hơn.

Vì đề bài yêu cầu khoảng '200 chữ', vì vậy hãy viết mạch lạc, tập trung vào vấn đề cần nghị luận, không mở rộng diễn giải quá nhiều để tránh tình trạng không đảm bảo hình thức và cấu trúc theo yêu cầu.

5. Xây dựng cấu trúc ý cho bài nghị luận văn học

Phần nghị luận văn học chiếm 50% số điểm tổng của bài thi, vì vậy, hãy dành nhiều thời gian nhất cho phần này. Để bài nghị luận văn học được đánh giá cao, hãy xây dựng một cấu trúc ý rõ ràng, làm sáng tỏ đối tượng phân tích, đánh giá, bình luận mà không lạc vào diễn đạt dài dòng.

Sau khi đọc kỹ đề bài và xác định yêu cầu, hãy dành 5 phút để tạo ra một hệ thống ý mà bạn sẽ phát triển trong bài. Mỗi ý cần được thể hiện rõ trong một đoạn văn để người chấm có thể nhận thức được mạch lạc của quá trình phân tích và tư duy của bạn.

6. Đặt tâm chú ý vào chính tả và cách diễn đạt

Để có bài làm hoàn thiện, hãy chú ý đến chính tả và diễn đạt. Bài viết cần phải mạch lạc, rõ ràng, tránh sự mơ hồ và tối nghĩa. Sau khi hoàn thành bài thi, dành 5 phút để kiểm tra lỗi chính tả, diễn đạt và thực hiện chỉnh sửa để hoàn thiện.

7. Trình bày bài làm một cách sạch sẽ và đẹp mắt

Một bài làm được trình bày một cách sạch sẽ và đẹp mắt sẽ tạo ấn tượng tích cực với người chấm. Khi làm bài thi, tránh việc sử dụng bút xóa nhiều, đặc biệt là không sử dụng bút xóa và không sử dụng nhiều màu mực khác nhau hay đánh dấu, viết kí hiệu riêng, để tránh vi phạm quy chế thi.

Chúc mừng các em đã đọc những lưu ý quan trọng để làm bài thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn. Hy vọng các em sẽ có một kỳ thi thành công như mong đợi!