Chùa Bà Đanh – Đền lễ danh tiếng với bí mật vô cùng ở Hà Nam

Chùa Bà Đanh tại xã Ngọc Sơn, huyện Kim Bảng, đã trở thành điều gì đó quá nổi tiếng với câu chuyện rằng: “Vắng như chùa Bà Đanh”. Câu nói này đã trở nên phổ biến trong tâm trí của người dân Việt Nam.

Chùa Bà Đanh – Điểm tham quan với sự huyền bí tại Hà Nam

Chùa Bà Đanh đặt gần núi Ngọc và bị bao quanh bởi dòng sông Đáy ở ba phía. Bên ngoài, chùa tiếp giáp với con đường đi bộ, cổng tam quan chùa được xây gần bờ sông, do đó tam quan được thiết kế cao và imposant với hai đầu được xây bít đốc.

Tam quan của chùa bao gồm ba gian và hai tầng, tầng trên có hai lớp mái với lợp ngói nam, xung quanh có sàn gỗ và lan can gỗ với những chấn song con tiện lợi. Tầng này được sử dụng làm gác chuông, còn ba gian ở tầng dưới có cánh cửa bằng gỗ lim.

Ở phía ngoại của cổng là hai cột đồng, trên nóc tam quan được trang trí với hình ảnh của đôi rồng chầu. Hai cánh cổng nhỏ ở hai bên có mái vòm hình bán nguyệt và được thiết kế với cửa uốn lượn. Trong ngày thường, người ta thường sử dụng cổng nhỏ để ra vào, chỉ khi có lễ lớn, cổng chính mới mở.

Đền Thần Cổ Đại tôn vinh thần linh, không chỉ thờ Phật mà còn tập trung vào tượng Thái Thượng Lão Quân, tượng Nam Tào, Bắc Đẩu và tôn ngưỡng Tứ Thần (Thần Vân, Thần Vũ, Thần Điện, Thần Phong). Nổi bật là đền thờ nữ thần Thần Vũ, người được coi là nữ thần của gió.

Dựa theo truyền thuyết, nữ thần Thần Vũ linh thiêng giữ vai trò điều khiển mưa và gió, mang lại mùa màng bội thuận lợi, giúp cải thiện cuộc sống cho người dân nên đền được biết đến với tên gọi Đức Bà thị trấn Đại Điện, thường được gọi là Đền Thần Cổ Đại.

Tọa lạc ở trung tâm đền là bức tượng Thần Vũ đang thư giãn trên chiếc ngai đen bóng, với khuôn mặt hiền lành, dịu dàng và gần gũi. Sự hòa quyện giữa bức tượng và chiếc ngai tạo nên một tác phẩm nghệ thuật ấn tượng của nghệ nhân từ vùng đồng bằng sông Hồng.

Hầu hết nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc của đền tập trung tại nhà thờ chính – nơi thực hiện nghi lễ hàng ngày. Nhà thờ chính được xây dựng từ gỗ lim, với đầu hồi bít đốc và được trang trí với hai con rồng. Từ trung tâm sân đá, du khách sẽ được chiêm ngưỡng hệ thống tượng đắp nổi “tứ long chầu mặt nguyệt” trên đỉnh mái nhà.

Cả bốn con rồng, từ hình dáng đến thân hình đều mềm mại, mắt, râu, vuốt, vây đều tràn đầy sinh động và duyên dáng, vừa như đang nhảy múa, bay lượn trong không gian rộng lớn. Phong cách của con rồng mang đậm chất kiến trúc nhà Nguyễn.

Ở đầu hai dãy hành lang và liền kề với nhà thờ chính là hai cột trụ cao vút, trang nghiêm. Mỗi cột được trang trí với hình ảnh tứ linh: long, ly, quy, phượng theo kiểu đối xứng, hài hòa và cân đối. Mỗi đường nét đều phản ánh sự tài năng của các nghệ sĩ thời xưa.

Mặc dù mang vẻ đẹp trầm mặc và truyền thống, nhưng chùa Bà Đanh trở nên nổi tiếng với không khí huyền bí và tĩnh lặng. Có nhiều lý thuyết để giải thích hiện tượng này, nhưng thuyết phục nhất là chùa được coi là nơi linh thiêng, nơi mọi hành động chế ngự, thậm chí một lời nói vụng trộm hay một cử chỉ không tôn trọng cũng có thể bị trừng phạt. Vì vậy, số lượng khách hành hương đến thăm chùa ngày càng giảm đi.

Phần lớn, chùa nằm ở xa khu dân cư, bao quanh chỉ là sông, rừng rậm và cây cỏ. Điều này làm cho ít người dân sinh sống quanh đây và chỉ có những dịp lễ lớn của đạo Phật, chùa mới thu hút được sự quan tâm của đông đảo người. Tất cả những lý do này khiến cho chùa trở nên cô đơn hơn ngày càng.

Hiện nay, chùa đã được đầu tư và xây dựng lại, trở nên rộng lớn và hùng vĩ hơn. Số lượng du khách đến thăm chùa cũng tăng lên đáng kể. Vì thế, câu nói truyền thống đã được sửa đổi: “Ngày xưa vắng bóng vắng lưng/ Nay đông đúc như chùa Bà Đanh”. Chùa Bà Đanh hiện nay là nơi lưu trữ nhiều cổ vật quý giá, từ tượng Phật tổ, tượng Bồ Tát, đại tự, đến khánh đá, câu đối và nhang án…

 Theo Mytour

***

Tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour