Chùa Tứ Kỳ - nơi yên bình, uy nghiêm giữa trung tâm Hà Nội sôi động

Theo tài liệu lịch sử, chùa Tứ Kỳ được xây dựng từ thời kỳ Lê và đã tồn tại hơn 300 năm. Khi đến thăm chùa Tứ Kỳ Hà Nội, bạn sẽ được khám phá nghệ thuật kiến trúc tinh tế, dâng hương và cảm nhận không khí yên bình, tĩnh lặng của một địa điểm tâm linh.

Nếu bạn có cơ hội du lịch Hà Nội, hãy ghé thăm chùa Tứ Kỳ ít nhất một lần. Mặc dù không có kiến trúc độc đáo như chùa Một Cột, nhưng ngôi chùa này vẫn thu hút du khách bởi vẻ đẹp cổ kính, không khí yên bình và lịch sử hơn 300 năm.

1. Giới thiệu về chùa Tứ Kỳ

• Địa chỉ: Đường Ngọc Hồi, Phường Hoàng Liệt, Quận Hoàng Mai, Hà Nội

Chùa Tứ Kỳ, hay còn được biết đến với tên Linh Tiên Tự, là một ngôi chùa cổ nổi tiếng tọa lạc tại thôn Tứ Kỳ, phía Nam của Kinh thành Thăng Long cổ. Vị trí này nay thuộc phường Hoàng Liệt, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội.

Trước kia, thôn Tứ Kỳ nằm ở vị trí quan trọng trên con đường sông vào kinh thành. Nơi này đã chứng kiến nhiều biến cố lịch sử quan trọng của dân tộc. Do đó, có nhiều di tích lịch sử và văn hóa quý giá tại đây, trong đó phải kể đến chùa Tứ Kỳ.

Chùa Tứ Kỳ Hà Nội hiện nay là trung tâm văn hóa tâm linh của cộng đồng dân cư tại Thủ đô. Đồng thời, đây cũng là nguồn tài liệu quý giá, đóng góp quan trọng vào việc nghiên cứu và hiểu biết về lịch sử phát triển của Thiền phái Phật giáo tại vùng đất phía Nam Thăng Long – Hà Nội trong thế kỷ XVIII – XIX.

2. Lịch sử của chùa Tứ Kỳ Hoàng Mai Hà Nội

Dựa vào các nguồn tài liệu cổ văn còn tồn tại tại chùa như tấm bia niên hiệu Chính Hòa (1689), chuông đồng niên hiệu Thiệu Trị (1841), các nhà sử học đồng ý rằng chùa Tứ Kỳ có nguồn gốc từ thời nhà Lê, ít nhất là trước năm 1689 và đã trải qua quá trình tu bổ, cải tạo lớn trong thời kỳ nhà Nguyễn.

Trong thời kỳ trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Chùa Tứ Kỳ Hà Nội là một trong những căn cứ cách mạng uy tín của Xứ uỷ Bắc Kỳ. Đầm sen phía sau chùa trở thành nơi trú ẩn của các chiến sĩ. Lúc đó, sư cụ Đàm Dần, với lòng yêu nước cháy bỏng, đã chủ động tham gia vào phong trào cách mạng.

Trong đợt “tiêu thổ kháng chiến” chống thực dân Pháp vào năm 1946, ngôi chùa đã bị phá hủy.

Sau đó, chùa đã được tái thiết, khôi phục lại để phục vụ nhu cầu văn hóa tâm linh của cộng đồng. Các công trình hiện nay trong chùa đã được tái trùng tu dựa trên phong cách kiến trúc tôn giáo truyền thống để không làm mất đi vẻ đẹp nguyên bản.

Vào ngày 16/01/1995, chùa Tứ Kỳ được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia.

3. Ai được thờ tại Chùa Tứ Kỳ?

Chùa Tứ Kỳ là nơi thờ Phật theo phái Đại thừa, thờ Tổ, thờ Mẫu theo tín ngưỡng dân gian, tuân theo nguyên tắc “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

4. Kiến trúc của Chùa Tứ Kỳ Hà Nội

So với các ngôi chùa khác trong khu vực, Chùa Tứ Kỳ Hà Nội có quy mô lớn hơn, được thiết kế với không gian rộng rãi, phù hợp với quy hoạch chiều sâu.

Chùa Tứ Kỳ bao gồm những ngôi nhà cổ nằm dưới bóng cây ăn quả xanh mát, với mặt tiền hướng về phía Đông. Trong không gian rộng lớn, chùa tỏa lên vẻ thâm nghiêm, cổ kính với các công trình như cổng tam quan, nhà tiền sảnh, thượng điện, nhà Tổ, tháp Phật, và điện thờ Mẫu.

4.1. Cổng tam quan

Chùa Tứ Kỳ có cổng tam quan hai tầng, mở ra hướng đường lớn, đã được cải tạo gần đây vào năm 2013. Kiến trúc của cổng độc đáo, với tầng trên được xây dựng theo kiểu bốn mái, tầng dưới kết hợp ba cửa vòm cuốn. Thân cột của cổng được thiết kế gờ nổi, trên có câu đối chữ Hán.

Cổng được trang trí tinh xảo với hình lưỡng long chầu nguyệt trên nóc, hình rồng đuôi xoắn ở các đầu đao, hình chim phượng hoàng và tượng nghê trên cột.

4.2. Nhà tiền sảnh

Nhà tiền sảnh là trung tâm của chùa Tứ Kỳ. Gồm 5 gian rộng lớn xây trên nền cao, kiểu dáng với hai tầng mái chồng diêm. Các cột và vì kèo được thiết kế tinh xảo, đặt trên nền cao với bố cục tròn dưới vuông.

4.3. Tòa thượng điện

Chùa Tứ Kỳ Hoàng Mai Hà Nội có tòa thượng điện ba gian 3 tầng với 12 mái được xây theo kiến trúc hình chữ Đinh. Mái của thượng điện được lợp ngói ta, bờ nóc được đắp theo kiểu bờ đinh. Giữa thượng điện là nơi trưng bày các tượng: Quan Âm Nam Hải, Bồ Tát, A Di Đà tam tôn, Tam Thế nằm trên bệ thờ giữa các gian.

4.4. Nhà tổ

Nhà tổ ba gian với mái lợp ngói ta được xây theo kiểu thường hồi bít đốc, nằm ở phía sau chùa. Đây là nơi thờ hai pho tượng Tổ trong tư thế ngồi. Lần tu sửa mới nhất của nhà tổ là vào năm 1993.

4.5. Tòa tháp Phật - thư viện Phật giáo nổi tiếng tại Hà Nội

Đây là điểm đến để các Phật tử và người dân đến học tập, toà tháp Phật được xây dựng với tháp đáy rộng hình bát giác. Toà tháp gồm 9 tầng được trang trí hoa văn và đầu đao theo kiểu hiện đại.

Trong toà tháp này có một quả chuông cổ từ năm Thiệu Trị 1 (1841) với kích thước tương đối lớn. Trên chuông được khắc chữ “Linh Tiên tự Chung'.

4.6. Điện thờ Mẫu

Kết cấu của Điện thờ Mẫu theo hình chữ Đinh, gồm 5 gian tiền bái và hai gian hậu cung. Khung đỡ mái sử dụng gỗ lim vững chắc, kết cấu vì kèo chặt chẽ.

Trên thượng lương có dòng chữ Hán “Hoàng triều Bảo Đại vạn vạn niên chi thập tuế thứ”. Trên hai thân câu đầu khắc dòng chữ “Càn nguyên hanh lợi trinh” và “Phú quý thọ khang ninh”. Bốn đầu bẩy chạm nổi hình rồng, sen, lân và hoa dây.

Hai gian giữa được trang trí các bức cốn chạm nổi hình rồng và tứ quý (tùng, cúc, trúc, mai). Ban thờ chính giữa đặt tượng Ngũ Vị Tôn Ông, phía trong là ban thờ Tam Thánh Mẫu.

Gian bên phải của Điện thờ Mẫu đặt các tượng hậu. Gian bên trái đặt tượng Đức thánh Trần Hưng Đạo và ba tấm bài vị thờ ba vị phu nhân thời Hậu Lê.

5. Kinh nghiệm đi chùa Tứ Kỳ

Để trải nghiệm chuyến hành trình tới Chùa Tứ Kỳ một cách đầy đủ, hãy lưu lại những kinh nghiệm sau đây:

• Trang phục nên lịch sự, không gây phản cảm. Chọn giày bệt hoặc dép để di chuyển dễ dàng.
• Chuẩn bị tiền mặt và các vật phẩm lễ vật một cách thành tâm. Đồ lễ cần bao gồm đồ chay, hương, hoa, trái cây, trầu cau, xôi chè hoặc oản. Nếu bạn dự định lễ dâng Mẫu, hãy chuẩn bị thêm đồ chay mặn theo ý tâm, như gà, giò…
• Bạn có thể đến chùa bằng nhiều phương tiện như ô tô, xe máy, hoặc xe bus (03B, 04, 06, 08, 12…).

Sau khi thăm quan chùa Tứ Kỳ, bạn có thể ghé thăm các địa điểm gần chùa như: Công viên Yên Sở, Đình Tương Mai...

Hơn nữa, khi đi du lịch Hà Nội, bạn không thể bỏ qua cơ hội khám phá các điểm vui chơi hàng đầu của Thủ đô - Thuỷ cung Vinpearl Aquarium và khu vui chơi dành cho trẻ em VinKE tại Trung tâm thương mại Vincom Mega Mall Times City.

Thuỷ cung Times City là một thế giới dưới nước kỳ diệu tại trung tâm Hà Nội, nơi chứa đựng hơn 30,000 sinh vật biển đa dạng. Các khu vực tham quan bao gồm khu cá nước ngọt, khu cá nước mặn, khu hang động bò sát, khu trưng bày mẫu vật cây thủy sinh,...

Ngoài ra, khi đến Vinpearl Aquarium Times City, bạn hãy thưởng thức những show diễn Nàng tiên cá và Vũ điệu đại dương sôi động. Cũng ở đây, có các chương trình nuôi cá mập, chim cánh cụt, cá Koi… thu hút sự chú ý của nhiều du khách.

Nếu bạn có em nhỏ đi cùng, hãy dẫn bé đến VinKE để trải nghiệm mô hình giải trí kết hợp với các hoạt động hướng nghiệp thú vị và bổ ích, giúp bé phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.

Với 12 mô hình hướng nghiệp 'chơi mà học' như Sở cứu hỏa, Bệnh viện, Học viện Hải dương, Đài truyền hình… các bé sẽ được trải nghiệm thực tế về từng nghề nghiệp, khám phá, tìm hiểu kiến thức mới, rèn luyện kỹ năng giao tiếp và tự tin.

Khi hoàn thành hoạt động hướng nghiệp, cả gia đình có thể tham gia vui chơi ở Thế giới Games sôi động. Tại đây có phòng chiếu phim 5D, Vườn cổ tích, trò chơi xe điện đụng hoặc đầu trường súng bóng… phù hợp với mọi độ tuổi.

Trong chuyến du lịch sắp tới tại Thủ đô, đừng quên ghé thăm chùa Tứ Kỳ để ngắm cảnh, dâng lễ và tự mình tìm hiểu về những giá trị tâm linh, văn hóa, tôn giáo sâu sắc của nơi này.