Chùa Xá Lợi

Chùa Xá Lợi (舍利寺) là một ngôi chùa lớn và một di tích quan trọng của thành phố Hồ Chí Minh, nằm ở góc giao giữa đường Bà Huyện Thanh Quan và Sư Thiện Chiếu, Quận 3, với diện tích khoảng 2.500 m².

Lịch sử

Chùa được bắt đầu xây dựng vào ngày 5 tháng 8 năm 1956 dưới thời Đệ nhất Cộng hòa Việt Nam, theo thiết kế của các kiến trúc sư Trần Văn Đường và Đỗ Bá Vinh, với công tác xây dựng được giám sát bởi các kỹ sư Dư Ngọc Ánh và Hồ Tố Thuận. Công trình hoàn tất vào ngày 2 tháng 5 năm 1958.

Chùa được xây dựng nhằm thờ xá lợi Phật tổ, ban đầu có tên là chùa thờ Xá Lợi. Tuy nhiên, người dân thường gọi tắt là chùa Xá Lợi, và hòa thượng Khánh Anh đã chính thức đổi tên thành Xá Lợi khi khánh thành để phù hợp với tâm nguyện của cộng đồng.

Vào năm 1961, nhà chùa tiến hành xây dựng thêm tháp chuông.

Chùa từng là trụ sở chính của Hội Phật học Nam Việt từ năm 1951 đến năm 1981. Từ năm 1964 đến 1966, chùa còn là nơi giảng dạy của Viện Đại học Vạn Hạnh. Sau năm 1981 đến tháng 5 năm 1993, chùa là trụ sở của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (Văn phòng II).

Kiến trúc

Chùa Xá Lợi là ngôi chùa đầu tiên tại thành phố được xây dựng theo kiểu kiến trúc hiện đại, với phần trên dành cho bái đường và phần dưới cho giảng đường. Cấu trúc của chùa bao gồm chính điện thờ Phật, giảng đường, tháp chuông, thư viện, tăng phòng, nhà trai đường, văn phòng, đoàn quán, phòng phát hành kinh sách, phòng khách và vãng sinh đường.

Chùa thờ một tượng Phật Thích Ca lớn được chế tác bởi trường Mỹ Nghệ Biên Hòa. Vào năm 1969, tượng Phật được dát vàng toàn thân như hiện tại. Trước tượng Phật là nơi thờ xá lợi Phật được đặt trong một tháp nhỏ. Chính điện ở tầng lầu được trang trí bằng một bộ tranh lớn gồm 15 bức do giáo sư Nguyễn Văn Long từ trường Mỹ thuật Gia Định thực hiện, mô tả cuộc đời đức Phật Thích Ca từ khi sinh ra đến khi nhập Niết Bàn.

Tháp chuông của chùa Xá Lợi được khánh thành vào năm 1961. Với chiều cao 32 mét và 7 tầng, tháp chuông này từng là cao nhất tại Việt Nam cho đến khi chùa Linh Phước ở Đà Lạt xây dựng một tháp chuông cao hơn. Tầng trên cùng của tháp có treo một đại hồng chung nặng 2 tấn, được đúc đồng theo mẫu của chuông chùa Thiên Mụ (Huế).

• Lê Quang Ninh, Stéphane Dovert. Sài Gòn – Ba thế kỷ phát triển và xây dựng. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2004.

Chú giải

Liên kết bên ngoài

• Chùa Xá Lợi: Truyền thống & các đặc điểm văn hóa tại Buddhism Today
• Thành phố Hồ Chí Minh/chua-xaloi.htm Sài Gòn Xưa và Nay: Chùa Xá Lợi trên SaigonNet
• Danh sách 9 di tích cấp thành phố Lưu trữ 2007-09-29 trên Wayback Machine tại Tuổi Trẻ Online