Chuẩn bị bài Các nguyên tắc giao tiếp (Phần tiếp theo)

Chuẩn bị bài Các nguyên tắc giao tiếp (Tiếp theo), ngắn gọn 1

I. Liên kết giữa nguyên tắc giao tiếp và bối cảnh tương tác.

- Đã rõ ràng rằng chàng trai ngốc đã tạo ra một tình huống phiền toái, gây khó khăn cho người khác.
- Bài học: Cần áp dụng nguyên tắc giao tiếp phù hợp với mỗi tình huống tương tác.

II. Các trường hợp vi phạm nguyên tắc giao tiếp.

Câu hỏi 1: Chỉ có trong tác phẩm Người ăn xin mà nguyên tắc lịch sự được thực hiện, trong các trường hợp khác đều là vi phạm nguyên tắc giao tiếp.

Câu hỏi 2:
- Ba đã trả lời không đầy đủ thông tin, không đáp ứng đúng như An mong đợi.
- Phương châm giao tiếp về sự chính xác đã bị vi phạm.
- Người nói không biết rõ về chiếc máy bay đầu tiên trên thế giới được chế tạo vào năm nào.

Câu hỏi 3: Bác sĩ có thể không nói rõ về tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, thay vào đó an ủi rằng nỗ lực có thể vượt qua khó khăn. Điều này là hành động nhân đạo và cần thiết, tuy là vi phạm nguyên tắc về sự trung thực.

Câu hỏi 4:
- Khi nói “Tiền bạc chỉ là tiền bạc”, mặc dù có vẻ là vi phạm nguyên tắc về lượng, nhưng ý nghĩa thực sự là tiền chỉ là phương tiện, không phải mục tiêu cuối cùng của cuộc sống.

III. Bài tập thực hành

Câu hỏi 1: Ông bố không thể sử dụng phương châm cách thức một cách hiệu quả. Một đứa trẻ 5 tuổi không thể hiểu được Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao để tìm quả bóng. Cách ông nói với đứa bé là không rõ ràng. Người nói đã không chú ý đến đối tượng giao tiếp.

Câu hỏi 2: Thái độ của các vị khách (Chân, Tay, Tai, Mắt) không hòa hợp với chủ nhà (lão Miệng). Lời nói của Chân và Tay vi phạm phương châm lịch sự. Việc làm đó không thích hợp trong tình huống giao tiếp. Theo nghi thức giao tiếp, thông thường khi đến nhà người khác, ta trước hết nên chào hỏi chủ nhà trước khi bắt đầu nói về các chủ đề khác. Trong tình huống này, các vị khách không chào hỏi mà ngay lập tức bày tỏ sự giận dữ và nói lời nặng nề với chủ nhà, điều này không có lý do chính đáng.

Chuẩn bị bài Các nguyên tắc giao tiếp (Tiếp theo) - Bài 3, tóm tắt 2

I. Liên kết giữa nguyên tắc giao tiếp và bối cảnh tương tác

Nhân vật chú rể ...
   Nhân vật chú rể không thể tuân thủ đúng nguyên tắc lịch sự vì không chú ý đến bối cảnh giao tiếp cụ thể. Anh chàng đã thể hiện lòng quan tâm và sự cảm thông nhưng lại chọn một thời điểm không phù hợp, gây thêm phiền phức cho người được hỏi.
   → Bài học: Áp dụng phương châm giao tiếp cần phù hợp với từng tình huống cụ thể.

II. Các trường hợp vi phạm nguyên tắc giao tiếp

Câu hỏi 1 (SGK Ngữ Văn 9 trang 37):
   Trong các ví dụ về nguyên tắc giao tiếp đã phân tích, chỉ có tình huống trong truyện “Người ăn xin” là tuân thủ nguyên tắc lịch sự, còn lại đều không.

Câu hỏi 2 (SGK Ngữ Văn 9 trang 37):
   Câu trả lời của Ba không đáp ứng đúng nhu cầu thông tin. Nguyên tắc về lượng không được tuân thủ, An hỏi “năm nào” cụ thể nhưng Ba chỉ trả lời chung chung “đầu thế kỉ XX”. Có thể vì Ba cũng không biết chính xác câu trả lời.

Câu hỏi 3 (SGK Ngữ Văn 9 trang 37):
Có thể không tuân thủ nguyên tắc về chất. Bác sĩ thực hiện điều này vì trong một số tình huống, người bệnh cần tinh thần lạc quan và ý chí sống để có cơ hội chữa bệnh. Nếu nói thật về tình hình sức khỏe tệ, có thể bệnh nhân sẽ mất niềm tin, không còn ý chí cũng như cơ hội hồi phục là rất thấp.
- Một số tình huống giao tiếp khác: chiến sĩ bị bắt vào tay địch, gián điệp bị bắt.

Câu hỏi 4 (SGK Ngữ Văn 9 trang 37):
Trên mặt bằng ý nghĩa rõ ràng, câu 'tiền bạc chỉ là tiền bạc' không đưa ra thông tin mới, tức là không tuân thủ nguyên tắc về lượng. Nhưng xét về ý nghĩa tiềm ẩn, câu này chứa đựng nội dung mới: tiền bạc chỉ là công cụ, không phải là tất cả, vẫn có nhiều thứ khác quan trọng và quý giá hơn tiền bạc.

III. Bài tập thực hành

Câu hỏi 1 (SGK Ngữ Văn 9 trang 38):
Câu trả lời của bố không tuân thủ nguyên tắc cách thức. Đứa trẻ 5 tuổi chưa biết đọc chữ, làm thế nào có thể đọc được cuốn sách “Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao”; đối với đứa trẻ, thông tin là mơ hồ.

Câu hỏi 2 (SGK Ngữ Văn 9 trang 38):
Thái độ và lời nói của Chân, Tay, Tai, Mắt đã vi phạm nguyên tắc lịch sự. Hành động không tuân thủ như vậy không có lý do chính đáng, vì chúng rõ ràng có mối quan hệ mật thiết với lão Miệng.

"""""-KẾT THÚC"""""

Dưới đây là phần Chuẩn bị bài Các nguyên tắc giao tiếp (Phần tiếp theo) bài tiếp theo. Học sinh hãy chuẩn bị trả lời câu hỏi trong SGK, Chuẩn bị bài Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh và kết hợp với phần Chuẩn bị bài Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh để nâng cao kiến thức môn Ngữ Văn lớp 9.

Bài học về Cảnh ngày xuân đặc sắc trong Bài 6 của chương trình học theo SGK Ngữ Văn 9. Học sinh cần thực hiện Chuẩn bị bài Cảnh ngày xuân, đọc trước nội dung và trả lời câu hỏi trong SGK.