Chuẩn bị bài Cây bút thần, môn Ngữ Văn lớp 6

Chuẩn bị cho bài Cây bút thần, môn Ngữ Văn lớp 6, phần ngắn 1

Chuẩn bị cho bài Cây bút thần, Ngữ Văn 6, phần ngắn 2

Đọc lại câu chuyện nhiều lần, tóm tắt nội dung và kể lại theo đối tượng cụ thể (tưởng tượng trước mặt có một người nghe, có thể là bạn bè, thầy cô, cha mẹ, hoặc anh chị em).

Ví dụ về cách tóm tắt:

1. Mã Lương, đứa trẻ mồ côi, đến từ gia đình nghèo, phải đối mặt với cuộc sống gian khổ, nhưng đam mê vẽ nghệ thuật. Bất kể nơi nào, dù làm công việc nào, Mã Lương luôn dành thời gian để tập trung vào việc vẽ. Sự tiến bộ đáng kể trong nghệ thuật đã làm cho ước mơ sở hữu một cây bút vẽ trở nên rực rỡ.

2. Trong một giấc mơ, Mã Lương nhận được một cây bút từ một cụ già tóc bạc. Khi tỉnh dậy, cậu nhận ra cây bút vàng sáng bóng. Mã Lương sử dụng nó để vẽ những hình ảnh của chim, cá, và chia sẻ niềm vui với những gia đình nghèo bằng cách vẽ ra các đồ dùng như cây cuốc, đèn, thùng.

3. Bị tên địa chủ bắt buộc vẽ, Mã Lương quyết định từ chối và bị giam giữ trong chuồng ngựa lạnh giá. Trong đau khổ, Mã Lương sử dụng bút thần để vẽ ra bánh, giữ cho mình sống sót. Khi tên địa chủ đòi Mã Lương ra, cậu vẽ ra một con ngựa để trốn thoát. Dù bị truy đuổi, Mã Lương sử dụng bút để vẽ ra cung tên, đánh bại tên địa chủ và gia đình họ.

4. Mã Lương xa lánh quê nhà, vẽ tranh mà không đầy đủ chi tiết để tránh lộ rõ bản thân. Một lần, một giọt mực rơi vào mắt của con cò trên bức tranh. Con cò tỉnh giấc và bay đi. Tin đồn này đến tai vua, vua yêu cầu Mã Lương vẽ rồng, con cóc, phụng, gà trụi. Các sinh vật này tạo ra cảnh tượng ô nhiễm sân vua. Vua tự sử dụng bút thần để vẽ, nhưng kết quả lại đầy rủi ro với núi vàng h nearlyát đến chân vua, và thỏi vàng hóa thành mãng xà đe dọa vua. Vua bắt Mã Lương vẽ biển để vua có thể đi chơi. Mã Lương vẽ biển bình yên để vua rời đi, sau đó vẽ biển sóng bão để lật đổ kẻ vua tham lam.

5. Sau đó, Mã Lương rời bỏ nơi nào không ai biết. Người ta đồn rằng Mã Lương quay về quê, tiếp tục sứ mệnh vẽ tranh cho những người nghèo. Thử nhận xét: Bản tóm tắt có đủ sự kiện và giới thiệu đầy đủ các nhân vật trong truyện không? Đọc chú thích và thêm vào những động từ phụ sau các từ chú thích (tự do hoặc dựa trên văn bản). Thí dụ:
• Liên lụy / với những người bảo vệ mình.
• Tố giác / với nhà vua.
• Dốc lòng / để thực hiện công việc đã được giao.

Đọc hiểu bài văn: Trả lời câu hỏi (Trang 85 SGK)
1. Mã Lương thuộc kiểu nhân vật cổ tích nào? Kể tên một số nhân vật tương tự trong truyện cổ tích.
Mã Lương là nhân vật em bé thông minh, nghèo khổ, mồ côi, con nhà nông, đối mặt với sự bóc lột từ địa chủ và vua quan, nhưng có cách trả thù đầy công bằng. Những nhân vật tương tự có thể kể đến như: Em bé thông minh, Lương Thế Vinh, Thạch Sanh, em bé trong truyện: Anh nhà giàu bị chơi khăm... (câu hỏi khó).

2. Tài năng vẽ của Mã Lương xuất phát từ những nguyên nhân nào?
• Ước mơ về một tài năng nghệ thuật.
• Sự kiên trì rèn luyện dù không có điều kiện học vẽ.
• Sự giúp đỡ của thần linh thông qua cây bút thần, thỏa mãn ước mơ có một công cụ mạnh mẽ có thể tạo ra mọi thứ.
• Tài năng vẽ được phát triển thông qua việc phục vụ những người nghèo và đối đầu với kẻ thù giai cấp. Các yếu tố này liên quan chặt chẽ: Ước mơ và sự rèn luyện là chìa khóa để biến ước mơ thành tài năng (với cây bút thần). Việc ông già tặng cây bút thần không phải là về tài năng từ trời mà là kết quả của ước mơ và nỗ lực rèn luyện mạnh mẽ của Mã Lương.

3.Mã Lương vẽ tranh cho người nghèo từ khi có cây bút và tiếp tục suốt đời. Cậu vẽ cho mọi người nghèo trong làng, tận dụng thời gian và sức lực của mình. Mã Lương vẽ một cách tự nguyện, không cầu ơn. Cậu chỉ vẽ những đồ dùng như cuốc, cày, đèn, thùng cho những người lao động. Là con nhà nghèo, Mã Lương thấu hiểu sự thiếu thốn của họ. Điều này chứng tỏ rằng cây bút thần chỉ tạo điều kiện cho sự sống bằng lao động chân chính, không mang lại sự giàu có cho người nghèo.
Mã Lương cũng vẽ những con vật xấu xí như gà trụi lông, cóc ghẻ để đánh bại kẻ tàn ác. Khi bọn tàn ác và tham lam sử dụng cây bút thần, chúng chỉ vẽ những điều xấu xa, trái với lòng thiện nguyện (ví dụ như núi đá thay vì núi vàng, mãng xà thay thỏi vàng). Điều này thể hiện tư duy chiến đấu giai cấp quyết liệt của Mã Lương, đại diện cho sự đấu tranh của người lao động nghèo khổ trong xã hội phong kiến.

4. Truyện kể dựa trên trí tưởng tượng độc đáo của nhân dân. Sức sáng tạo của nghệ thuật, khi phục vụ cuộc sống, trở thành lực lượng mạnh mẽ. Trong truyện, việc nghệ thuật nếu nằm trong tay kẻ tàn bạo không chỉ không tạo ra điều gì tốt lành mà còn trừng phạt chúng (ví dụ như vua tự vẽ vàng nhưng nó lại thành đá, và rắn cắn chết vua).
Sức sáng tạo của nhân dân thể hiện qua nhiều chi tiết thú vị, ví dụ như khi vẽ cho tên địa chủ, họ vẽ phượng thành gà trụi lông, rồng thành các con ghẻ. Mã Lương, ngược lại, vẽ ra những điều tích cực như chim, cá, bánh nướng, biển, gió, sóng để tiêu diệt bọn tàn ác và tham lam.
Có thể chọn hai, ba chi tiết thú vị, tùy thuộc vào sự lựa chọn của học sinh, nhưng nếu chọn, cần giải thích lý do, ví dụ như nếu thích chi tiết về việc vẽ biển, có thể giải thích rằng đó là vì vua tự làm hại mình vì lòng tham tăng lên (muốn biển đẹp, muốn có cá, muốn thuyền chạy nhanh...). Hình ảnh của vua với tay ôm cột buồm, tay ra hiệu nhưng vô hiệu là một chi tiết thú vị hơn.

5. Ý nghĩa của câu chuyện có thể rút ra nhiều chủ đề, nhưng phải dựa trên nội dung cốt truyện.
Gợi ý:
• Truyện ca ngợi sức mạnh của nghệ thuật khi phục vụ nhân dân.
• Con người, khi có mơ ước, quyết tâm và kiên trì, sẽ phát triển tài năng.
• Nghệ thuật, khi ở trong tay nhân dân, mới thực sự sáng tạo; khi nằm trong tay kẻ bóc lột, tàn ác và tham lam, chỉ tạo ra những điều xấu, dữ và ác.
• Công lý xã hội là điều sáng tỏ: những kẻ tham lam và tàn ác sẽ bị trừng phạt, trong khi những người có lòng lương thiện và tài năng sẽ sống mãi mãi dù có gặp khó khăn.
• Nhân dân lao động không chỉ sáng tạo trong lao động mà còn là nguồn cảm hứng cho các tài năng nghệ thuật.

Luyện tập: (trang 85 SGK)
1. Dựa trên tóm tắt ở trên, diễn đạt lại một cách sống động, chú ý đến cách diễn đạt phù hợp với tâm lý của từng nhân vật.
2. Dịch nghĩa truyện cổ tích (theo chú thích bài Sọ Dừa trang 53 SGK, các truyện đã học: Sọ Dừa, Thạch Sanh, Em bé thông minh, Cây bút thần.
 

Xem tiếp các bài soạn để học tốt môn Ngữ Văn lớp 6

- Chuẩn bị bài học về Danh từ
- Tiếp cận Ngôi kể trong văn tự sự