Chuẩn bị bài soạn Tam đại con gà

Chuẩn bị cho bài soạn Tam đại con gà

Bài soạn Tam đại con gà, Phần 1

Bài soạn Tam đại con gà, Phần 2

1. Tìm hiểu về mâu thuẫn trái tự nhiên trong nhân vật “thầy” (anh học trò dốt đánh thầy dạy trẻ) thông qua việc phân tích từ ba góc độ sau:
- “Thầy’’ liên tiếp đối mặt với những tình huống như thế nào?
- Làm thế nào “thầy’’ giải quyết mỗi tình huống?
- Trong quá trình xử lý tình huống, “thầy’’ đã tự bộc lộ khía cạnh dốt đánh dấu chất của mình như thế nào?
+ Tình huống 1: Khi học trò đặt câu hỏi, “thầy” liền tưởng tượng ra một câu trả lời bừa bãi “dủ dỉ là con dù dì”. Sau đó, ông ta thậm chí còn thúc giục học trò đọc nhỏ giọng để tránh sự kiện bị phát hiện sai lầm. Cái cách này không chỉ làm nổi bật sự dốt đánh dấu của một người thầy “lởm” mà còn phơi bày thói quen mê tín, khi “thầy” nhờ đến thổ công để che giấu sự dốt đánh dấu của mình.
⟹ Tình huống 2: Khi bố của học trò đặt câu hỏi, “thầy” vẫn kiên định giữ vị thế và giữ cho mình là đúng, bằng cách biện minh và giải thích những lý do hết sức thiếu logic. Thầy không chịu thừa nhận sự dốt đánh dấu của mình, ngược lại vẫn giữ lấy bản chất mê tín khi đổ lỗi cho thổ công.

2. Chấm điểm ý nghĩa phê phán của truyện (Có phải chỉ phê phán một đối tượng cụ thể như anh học trò dốt không?)
- Truyện phê phán thói quen giấu dốt – một khía cạnh xấu trong xã hội. Ý nghĩa phê phán là rõ ràng từ sự kiện hài hước của một người thầy dốt đánh dấu nhưng vẫn cố giấu giếm, vẫn mưu mô dạy trẻ, gây hậu quả tiêu cực.
- Chuyện kể một cách hài hước nhưng cũng là một lời nhắc nhở cho mọi người – đặc biệt là học sinh, hãy tránh giấu dốt, luôn sẵn lòng học hỏi khi chưa biết.

THỰC HÀNH
Đánh giá hành động và lời nói của nhân vật “thầy” để làm sáng tỏ thủ pháp gây cười trong câu chuyện.
- Hành động:
+ Khuyến nghị học trò đọc nhỏ giọng.
+ Làm lễ thổ công để xin âm dương thổ công.
+ Ngồi bảo vệ vị trí cao, yêu cầu học trò đọc lớn tiếng.
⟹ Hai hành động đầu tiên là biểu hiện của sự thận trọng, mong muốn giữ kín bí mật cái dốt của mình. Hành động cuối cùng, ngược lại, là biểu hiện của sự tự tin, an lòng tuyệt đối vào chính bản thân và vào thổ công. Vì vậy, hành động cuối cùng là điều có khả năng lòi ra rõ nhất bản chất của nhân vật và khiến cho tiếng cười trở nên thoải mái nhất.
- Lời nói:
+ Dủ dỉ là con dù dì.
+ Dạy cho cháu biết đến tận tam đại con gà.
+ Dủ dỉ là chị con công, con công là ông con gà…
⟹ Càng về sau, những lời nói trở nên ngày càng chứa đựng nhiều điều vô lý, ngô nghê, vô giá trị, nhưng nhân vật lại sử dụng chúng như vũ khí để bảo vệ, chống chế và che giấu sự dốt đánh dấu của mình. Vì vậy, sự dốt đánh dấu của nhân vật càng trở nên rõ ràng, đầy đủ và hài hước. Thủ pháp tăng tiến trong việc miêu tả hành động và lời nói của nhân vật là thủ pháp tạo nên tiếng cười trong câu chuyện.
 

Khám phá thêm các bài học để nắm vững Ngữ Văn lớp 10

- Dạy bài Nhưng cần phải sánh đôi
- Tập viết số 2: Tự sự Văn

Soạn bài Tam đại con gà, Ngắn 2

Câu 1 (trang 79 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1): Mâu thuẫn tự nhiên ở nhân vật “thầy” (anh học trò dốt làm thầy dạy trẻ)
- “Thầy” đối mặt với những tình huống khó xử liên tục:
+ Làm thầy dạy học trò mà chính bản thân không biết chữ, lại tự tin trả lời câu hỏi của học trò, thậm chí thể hiện thái độ thánh thót khi khấn thổ công
+ Khi chủ nhà phát hiện “thầy” dạy sai, thầy cố gắng bao biện, giấu dốt
- Cách giải quyết của “thầy”
+ Tình huống 1: Lựa chọn “nói liều”, sợ sai thì yêu cầu học trò đọc nhỏ giọng và sau đó khấn thổ công.
+ Tình huống 2: Khi bị chủ nhà phát hiện sai, “thầy” vẫn giữ vững vị thế và không thừa nhận sai lầm.
- Dù đối mặt với tình huống khó xử, “thầy” vẫn cố che giấu cái dốt để cuối cùng bản chất lộ ra. Đây là một thủ pháp nghệ thuật được sử dụng.

Câu 2 (trang 79 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1): Ý nghĩa phê phán của truyện:
Truyện không chỉ phê phán anh học trò dốt mà còn phê phán thói quen giấu dốt, không sẵn lòng học hỏi của một phần trong cộng đồng. Ngoài ra, truyện còn đề xuất lời khuyên quan trọng, đặc biệt là đối với những người đang học: không nên giấu dốt, hãy thừa nhận sai lầm và chủ động học hỏi từ người khác.
Chuyện chỉ dừng lại ở mức phê phán, tạo nên một bức tranh hài hước, sảng khoái mà không mang tính chất chỉ trích quá mạnh mẽ.

TẬP TRUNG LUYỆN

Thủ pháp hài hước thể hiện qua câu chuyện là thủ pháp phát triển trong cách mô tả và lời nói của nhân vật.
- Hành động của thầy đồ:
+ Thể hiện sự cẩn trọng khi yêu cầu học trò đọc nhỏ giọng, sau đó khấn xin âm dương.
+ Tự tin đến mức độ nghệ sĩ khi ngồi bảo học trò đọc to trước đám đông.
+ Lời nói của thầy đầy sự phi lý “dủ dỉ là con dù dì”, “dủ dỉ là chị con công, con công là ông con gà” => dạy đến tận tam đại con gà.

"""""-KẾT THÚC"""""---

Bài học đặc biệt tuần thứ 7, hãy cùng tham gia và Chuẩn bị bài Tấm Cám trang 65 Sách Giáo Khoa Ngữ văn 10 tập 1