Buzz
Chuẩn bị bài thực hành tiếng Việt số 1, Lớp 7, Chân trời sáng tạo
Soạn bài thực hành tiếng Việt số 1, Lớp 7, Chân trời sáng tạo: Bài viết ngắn gọn
3. Cho 2 câu sau:
a. Trời tối.
b. Bọn trẻ đá bóng ngoài sân.
Sử dụng phó từ để mở rộng 2 câu trên. Nhận xét về sự khác biệt về ý nghĩa giữa câu gốc và câu mở rộng trong mỗi trường hợp.
Trả lời:
a. Trời dần tối. (sử dụng phó từ 'dần' để mở rộng)
- Nhận xét:
+ Câu gốc 'Trời tối' chỉ một trạng thái, thời điểm cụ thể khi mà buổi tối đã đến.
+ Câu mở rộng 'Trời dần tối' thể hiện sự diễn biến của thời gian, chỉ sự chuyển đổi từ ban ngày sang buổi tối.
b. Bọn trẻ đang đá bóng ngoài sân (sử dụng phó từ 'vẫn' để mở rộng)
- Nhận xét:
+ Câu gốc miêu tả một hành động đang diễn ra - bọn trẻ đá bóng ở ngoài sân.
+ Câu mở rộng bổ sung ý nghĩa về sự tiếp tục, nhấn mạnh rằng hành động này vẫn đang diễn ra liên tục.
Soạn bài Thực hành tiếng Việt bài 1 ngắn gọn, Ngữ văn lớp 7, Chân trời sáng tạo
4. Chỉ ra và mô tả tác dụng của biện pháp tu từ được áp dụng trong đoạn thơ
'Khi hạt nảy mầm
Nhú lên giọt sữa
Mầm đã thì thầm
Ghé tai nghe rõ.'
(Trần Hữu Thung, 'Lời của cây')
Trả lời:
- Biện pháp nhân hóa 'mầm đã thì thầm'.
=> Tác dụng:
+ Tạo hình ảnh mầm cây nảy mầm và phản ánh tâm trạng của nhà thơ, mối quan hệ giữa con người và tự nhiên.
+ Thể hiện tình cảm yêu thương và sự chăm sóc, nuôi dưỡng của tác giả đối với mầm cây như cách con người chăm sóc và nuôi dưỡng tình cảm của họ.
- Biện pháp ẩn dụ 'giọt sữa'.
=> Tác dụng:
+ Mô tả sinh động hình ảnh mầm cây nảy mầm và nhú ra khỏi lớp vỏ bảo bọc, mang theo một lớp áo màu trắng sữa sẽ rất đẹp mắt.
+ Thể hiện sự kỹ lưỡng, tinh tế và sự quan tâm đến sự phát triển của mầm cây từ phía tác giả.
'Bỗng ngửi thấy mùi ổi trong không khí
Lướt qua gió se
Sương mịt mờ vượt qua ngõ
Cảm nhận mùa thu đã về.
(Hữu Thỉnh, 'Mùa Thu')
Trả lời:
Nếu thay từ 'phả' bằng từ 'tỏa' hay 'quyện' thì nội dung câu thơ sẽ có sự thay đổi. Vì từ 'phả' gọi sự lan tỏa thành luồng của làn hương, còn từ 'tỏa' chỉ gợi sự lan truyền hương thơm ra xung quanh không khí, 'quyện' gợi sự bền chặt, không thể tách rời của hương thơm. Như vậy, việc tác giả sử dụng từ 'phả' đã cho ta thấy sự tinh tế trong việc lựa chọn ngôn từ và thành công trong việc gợi nên hương thơm của trái ổi trong không khí đầu thu.
6. Trong Từ điển tiếng Việt, từ 'dềnh dàng' có 2 nghĩa sau: (1) chậm chạp, không khẩn trương, để mất nhiều thì giờ vào những việc phụ hoặc không cần thiết; (2) to lớn và gây cảm giác cồng kềnh. Theo em, từ 'dềnh dàng' trong đoạn thơ sau nên được hiểu theo nghĩa nào? Dựa vào đầu em có thể xác định được như vậy?
'Bỗng nhận ra mùi ổi trong không khí
Hòa lẫn vào làn gió se
Sương ảo ảnh qua phố phường
Cảm giác mùa thu đã trở về.
Sông trôi êm đềm như giấc mơ
Chim hối hả chuẩn bị rời đi.
Những đám mây của mùa hạ
Dọn dẹp mình để chào đón mùa thu.
(Hữu Thỉnh, 'Sang thu')
Trả lời:
- Từ 'dềnh dàng' trong đoạn thơ được hiểu theo nghĩa thứ nhất: chậm chạp, không khẩn trương, để mất nhiều thì giờ vào những việc phụ hoặc không cần thiết.
- Em có thể xác định được như vậy vì:
+ Nếu đọc kĩ khổ thơ thứ nhất và khổ thơ thứ hai, ta sẽ bắt gặp các từ chỉ hoạt động, trạng thái của sự vật như 'chùng chình', 'vội vã'. Đây cũng là những từ miêu tả mang ý nghĩa có liên quan đến thời gian. Chính vì thế, từ 'dềnh dàng' trong bài thơ cũng mang ý nghĩa tương tự hai từ trên và được hiểu theo nghĩa thứ nhất.
+ Ngoài ra, từ 'dềnh dàng' phù hợp để khắc họa hình ảnh dòng sông chầm chậm chảy trong thời khắc giao mùa, thể hiện chủ đề tác phẩm.
Do vậy, tài liệu tham khảo trên đã đưa ra một số hướng dẫn cho các em về các bài tập liên quan đến phó từ và biện pháp tu từ. Mong rằng các em sẽ hiểu rõ kiến thức lý thuyết trong bài và áp dụng vào thực hành. Chúc các em học tốt môn Ngữ văn lớp 7.
Các bài soạn văn mẫu lớp 7 khác:
- Soạn bài Con chim chiền chiện (Huy Cận), Ngữ văn lớp 7, Chân trời sáng tạo
- Soạn bài Làm một bài thơ bốn chữ hoặc năm chữ, Ngữ văn lớp 7, Chân trời sáng tạo
