Chuẩn bị bài về việc Nghe và Phân Tích tính Thuyết Phục của một Ý Kiến từ Bài 2 trong Sách Giáo Khoa Ngữ Văn lớp 9, chương Cánh Diều.

Yêu Cầu Bài Tập

Trả Lời Câu Hỏi Trang 51 trong Sách Giáo Khoa Ngữ Văn lớp 9, chương Cánh Diều

Nghe và Phân Tích tính Thuyết Phục của Ý Kiến của Người Nói về một trong Hai Vấn Đề Sau:

(1): Từ phần trích dẫn “Kiều ở lầu Ngưng Bích”, làm sáng tỏ ý kiến: Nguyễn Du mô tả cảnh để thể hiện cảm xúc.

(2): Trong thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu, hiển nhiên được sự đặc trưng của ngôn ngữ miền Nam. Hãy làm rõ ý kiến đó qua đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga'

Giải chi tiết

Xin chào thầy cô và các bạn, tôi là … học sinh lớp 9A, trường THCS…, hôm nay tôi xin trình bày quan điểm của mình về đề bài: Thơ văn Nguyễn Đình Chiểu thể hiện rõ nét sắc thái của ngôn ngữ Nam bộ. Hãy làm rõ ý kiến đó qua đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga”.

Nguyễn Đình Chiểu, một trong những nhà văn, nhà thơ đặc trưng của văn học Việt Nam, tác phẩm của ông không chỉ xuất sắc về nội dung mà còn nổi bật với văn phong mộc mạc, dân dã, gần gũi với cuộc sống Nam Bộ. Truyện Lục Vân Tiên của ông trở nên quen thuộc và được yêu thích như những bài hát dân ca. Đoạn trích “Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” cũng thể hiện rõ nét đặc trưng của tác phẩm này.

“Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga” là một phần trong tác phẩm “Truyện Lục Vân Tiên”, mô tả hành động nhân từ của Lục Vân Tiên khi chứng kiến cảnh bạo lực và không ngần ngại ra tay giúp đỡ người gặp nạn. Đoạn trích này phản ánh sự cao quý trong phẩm chất và tinh thần vị tha của Lục Vân Tiên, cũng như sự đặc biệt của nhân vật Kiều Nguyệt Nga.

Mở đầu đoạn trích, Nguyễn Đình Chiểu mô tả chi tiết, sống động hành động của Lục Vân Tiên khi ngăn chặn hành vi bạo lực, bảo vệ người dân. Điều này là minh chứng cho tấm lòng cao quý và đáng trân trọng.

“Vân Tiên quay lại nơi đường phố

Rỡ cây thành gậy, giúp làng vươn xa hơn

Kêu gào rằng: “Bớp đảng hung đồ”

Chớp quen làm thói hồ đồ hại người dân”

Câu thơ mô tả hành động của Lục Vân Tiên khi đối mặt với sự cố trên đường, khi chứng kiến lũ cướp gieo rắc hoang mang, đang gieo rắc nguy hại cho dân lành. Bản tính trung trực, căm hận cái ác đã kích thích Vân Tiên hành động một cách nhân từ, và hành động của chàng diễn ra như một cơn giông bão, không suy nghĩ, không tính toán về hậu quả, chỉ tập trung vào việc diệt trừ mối hiểm nguy, bảo vệ dân lành. Sự cấp bách của tình hình khiến chàng không có thời gian chuẩn bị gì nên chàng đã nhanh chóng bẻ cành cây thành gậy để chống trả cái ác “Bẻ cây làm gậy nhằm trừng trị kẻ xâm phạm”. Không chỉ trong hành động mà cả lời nói của chàng cũng phản ánh tính cách trung trực, thẳng thắn của chàng “Kêu gào rằng bớp đảng hung đồ/ Chớp quen làm thói hồ đồ hại dân”.

Lời nói của Lục Vân Tiên không chỉ là lời chỉ trích, phê phán lũ giặc cướp mà còn là tuyên ngôn cho cuộc sống cao quý của chàng, sống để bảo vệ cuộc sống của những người dân lành, không để họ chịu thêm đau khổ. Vân Tiên không chỉ là người có lòng nhân từ, tình yêu thương con người mà còn là một anh chàng mạnh mẽ, tài năng, điều này được thể hiện rõ trong những hành động chống lại bọn cướp:

“Vân Tiên hùng hồn tấn công

.............

Vân Tiên dùng một cành gậy quyết đoán đánh tan đám cướp

Tất cả những động tác của Lục Vân Tiên đều rất nhanh nhẹn và dứt khoát, 'tả đột hữu xung', và nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã so sánh những hành động anh hùng này với hình ảnh của anh hùng Triệu Tử khi phá vòng Đương Dang. Trước sức mạnh của Vân Tiên, băng cướp tan tác 'Lâu la bốn phía vỡ tan', chúng hoảng loạn và bỏ lại vũ khí để tìm đường trốn thoát. Đứng đầu băng đảng này là Phong Lai, người đã bị Tiên trừng phạt bằng một cành gậy 'đập đầu vỡ xác'. Đây là hình phạt xứng đáng đối với những kẻ đố kỵ, làm hại người khác để kiếm lợi. Với những kẻ cướp này, Vân Tiên không chịu khoan nhượng, lời nói và hành động của chàng đều rất quyết liệt, nhưng khi hỏi thăm những người bị hại, chàng lại thể hiện sự nhân từ và dịu dàng:

Làm cho lũ kiến chòm ong phải thấp thỏm sợ hãi

Chàng hỏi: “Ai trong xe này đang khóc đau”

Không chỉ giúp đỡ người bị nạn mà Vân Tiên còn quan tâm đến họ, thể hiện qua lời hỏi thăm ân cần và động viên, giúp họ bình tâm sau cơn hoảng loạn bằng cách thông báo rằng lũ “kiến chòm ong” đã bị tiêu diệt và không còn nguy hiểm nào nữa. Và phẩm chất tốt đẹp của Vân Tiên cũng được thể hiện khi chàng nói chuyện với Kiều Nguyệt Nga. Khi Kiều Nguyệt Nga muốn cúi lạy chàng vì đã cứu mạng, chàng từ chối:

“Đừng ra khỏi đó, xin ngồi lại

Bạn là con gái, tôi là con trai”

Mặc dù chỉ qua vài câu nói, ta có thể thấy Vân Tiên là một người trọng đạo lí và tôn trọng truyền thống xã hội. Chàng không muốn Kiều Nguyệt Nga cúi lạy vì không muốn làm tổn thương phẩm giá của nàng. Lời nói của Vân Tiên cũng cho thấy chàng là người có học thức, và nếu đặt trong ngữ cảnh hiện đại, đó là điều đáng trân trọng. Mục đích của Vân Tiên không chỉ là về lễ nghĩa mà còn là về tấm lòng, không muốn nhận sự báo đáp của Kiều Nguyệt Nga vì hành động của chàng là từ lòng chứ không vì lợi ích:

“Hãy nhớ câu nghĩa kiến là không bắt buộc trả ơn

Làm người thế ấy cũng không phải là anh hùng

Theo quan điểm của Lục Vân Tiên, việc làm nhân nghĩa là tất yếu, nhưng nếu trông chờ vào việc được đền đáp thì không phải là tính cách của anh hùng:

Đoạn trích 'Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga' thực sự đã mô tả một cách sống động hình ảnh của người anh hùng hiệp nghĩa Lục Vân Tiên. Chàng không chỉ là người có lòng nhân ái, ra tay diệt trừ ác, bảo vệ sự yên bình cho con người mà còn là người tôn trọng những lễ nghi, khuôn phép. Là một mẫu anh hùng lí tưởng, Lục Vân Tiên thể hiện một quan niệm sống về nghĩa và về anh hùng một cách rất đẹp: