Chuẩn bị cho bài học về Cụm danh từ

CHUẨN BỊ CHO BÀI HỌC VỀ CỤM DANH TỪ, ngắn 1

CHUẨN BỊ BÀI HỌC VỀ CỤM DANH TỪ, ngắn 2

I- Cụm danh từ là gì ?
Trả lời câu hỏi (trang 116, 117 SGK)
1. Các từ in đậm xưa bổ sung nghĩa cho từ ngày, ông lão đánh cá bố sung nghĩa cho từ vợ chồng, cũng như từ hai đứng trước, một, nát bổ sung nghĩa cho từ túp lều.
2. - Một túp lều cụ thể hơn túp lều.
– Một túp lều nát lại cụ thể hơn một túp lều.
– Một túp lều nét trên bờ biển tả một túp lều nát cụ thể thêm mức nữa.
Nhận xét : Các cụm danh từ có nghĩa cụ thể hơn danh từ. Thí dụ : Túp lều chỉ về một hình thức nhà ở nói chung, nhưng một túp lều chỉ túp lều cụ thể về SỐ lượng, một túp lều nát chỉ một túp lều cụ thể hơn về trạng thái (nát), một túp lều nát trên bờ biển lại chỉ cụ thể hơn về địa điểm trên bờ biển).
Như vậy, cụm danh từ cho ta hình dung rõ nét hơn sự vật, do đó có tác dụng trong văn kể và tả.
3. Bạn tôi có một cuốn sách văn rất mới và đẹp.
Trong câu này, cụm danh từ “một ... đẹp” làm nhiệm vụ vị ngữ trong câu như một danh từ (cuốn sách) (Bạn tôi có cuốn sách).
II- Cấu tạo của cụm danh từ:
Câu hỏi 1: Các cụm danh từ trong câu (trang 117 SGK)
Làng ấy, ba thùng gạo nếp, ba con trâu đực, ba con trâu ấy, chín con, cả làng, năm sau.

3. Chàng quăng ngay cái que sắt đó xuống nước!
Chẳng ngờ cái que sắt vừa rơi lại vướng vào lưới mình.
Lần thứ ba, vẫn cái que sắt kì lạ đó lại mắc vào lưới.
Bài tập bổ sung:
1. Tìm các danh từ trong câu : Hùng Vương thứ mười tám có một cô gái xinh đẹp tuyệt trần theo các thao tác :
a) Xác định phụ ngữ của danh từ Hùng Vương ? (thứ mười tám, định ngữ sau danh từ, phụ nghĩa cho danh từ về mặt thứ tự).

Phân tích tác dụng của các từ phụ ngữ sau và trước
a) Nếu chỉ có danh từ Hùng Vương, không có phụ ngữ thứ mười tám thì ta không biết câu chuyện xảy ra với đời vua nào (vì Hùng Vương có nhiều đời vua).
b) Nếu chỉ có danh từ cô gái, không có phụ ngữ một thứ mười tám thì ta không biết là Hùng Vương có bao nhiêu cô gái xinh đẹp (vì Hùng Vương có thể có nhiều cô gái).
c) Nếu chỉ có phụ ngữ đứng trước (một) và danh từ cô gái thì ta không biết cô gái của vua Hùng thế nào. (Vì cô gái vua Hùng có thể có các đặc điểm khác nhau).
So sánh 2 câu :
“Hùng Vương có cô gái” và “Hùng Vương thứ mười tám có một cô gái xinh đẹp tuyệt trần”, ta thấy nhờ có phụ ngữ nên các danh từ trong truyện kể trở nên cụ thể về nhân vật cũng như sự việc, giúp cho truyện kể sinh động, hấp dẫn và có tính lịch sử hơn.
2. Xác định danh từ và các phụ ngữ trong cụm danh từ. Đưa cụm danh từ vào mô hình :

b) - Xác định danh từ trong câu (b) : vua, nệp, noi, gà, ngựa và phụ ngữ của các danh từ đó : vua (không có phụ ngữ) ; một trăm (phụ ngữ trước của bán) cơm nếp (phụ ngữ sau của cán) ; một trăm phụ ngữ trước của nệp) bánh chưng (phụ ngữ sau của nệp) ; chín ngà (phụ ngữ sau của voi) ; chín cưa (phụ ngữ sau của gà) ; chín hồng mao (phụ ngữ sau của ngựa).
Mô hình cụm danh từ (câu 2)

c) - Xác định danh từ trong câu (c) : thành, biển và phụ ngữ của các danh từ đó : Phong Châu (phụ ngữ sau của thành) ; một (phụ ngữ trước của biển) ; nước (phụ ngữ sau của biển).
Mô hình các cụm danh từ (câu 3)

a) Tìm tập hợp cụm danh từ có từ ngữ in đậm trong câu (phân loại so với tập hợp không in đậm) : Một bóng hình nữ nhân tên là Mị Nương, người đẹp như bông hoa, tâm tính hiền dịu.
b) Hãy thử loại bỏ từ ngữ in đậm trong câu :
Hùng Vương thứ 18 có một bóng hình nữ nhân ... là ..
c) Phân tích đoạn văn đó : câu chưa hoàn chỉnh ở phần giải nghĩa, ta không biết bóng hình nữ nhân như thế nào. Thêm nữa, trong câu chuyện, nhân vật luôn phải được giới thiệu cụ thể ; chính bởi đặc tính của Mị Nương (từ ngữ : người đẹp như hoa, tính tình hiền dịu) mới có chuyện Sơn Tinh, Thủy Tinh cạnh tranh với nhau để cầu hôn.
3. Tìm các từ có thể thay thế cho từ người trong tập hợp danh từ : Người con gái : nàng con gái, cô con gái, em con gái, đứa con gái, bị con gái, chỉ có 2 từ có thể thay thế: cô con gái và đứa con gái.
Tuy nhiên, sử dụng cô con gái chỉ phù hợp trong trường hợp giao tiếp thân mật. Ngoài ra, từ này hiện đại và không phù hợp với văn học dân gian).
Việc sử dụng đứa con gái không phù hợp khi giới thiệu một công chúa là con của vua. (từ đứa mang ý coi thường).
Do đó, từ người là lựa chọn thích hợp nhất vì nó vừa mang tính chung chung vừa mang tính trang trọng, hợp với ngôn ngữ trong truyện dân gian.

Đang soạn bài Sự việc và nhân vật trong văn tự sự trang 38 SGK Ngữ Văn 6 tập 1. Các em có thể tham khảo thêm để nâng cao kiến thức của mình.

Cập nhật Tìm Kiếm Ngay lập tức Trang: