HƯỚNG DẪN SOẠN BÀI VIẾT LÀM VĂN SỐ 1: NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
A. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Nắm vững các bước lập luận cơ bản khi viết một bài văn nghị luận xã hội, bao gồm: giải thích, chứng minh, phân tích, bác bỏ, bình luận,...
2. Xác định rõ yêu cầu của đề bài để tránh làm sai đề, không tập trung vào trọng tâm của đề bài.
3. Xác định cách làm bài: - Các bước lập luận: Các bước giải thích, chứng minh, phân tích, bình luận,... cần được kết hợp một cách linh hoạt để tăng hiệu quả lập luận.
- Lựa chọn dẫn chứng: Dẫn chứng cần phải được xác thực và phù hợp với quan điểm, mạch lập luận. Hãy sử dụng dẫn chứng từ thực tế cuộc sống, tránh sự lan man và rơi vào việc dẫn chứng từ nghị luận văn học.
- Từ ngữ diễn đạt phải chính xác, mạch lạc: có thể sử dụng các yếu tố biểu cảm; liên kết với thực tế và diễn đạt suy nghĩ của bạn.
B. GIẢI ĐÁP CÂU HỎI, BÀI TẬP
1. Phát biểu quan điểm về ý kiến: “Tình thương là hạnh phúc của con người”.
Gợi ý làm bài
1. Mở đầu:
- Trong cuộc sống, tình yêu thương là điều không thể thiếu. Thiếu tình yêu thương, cuộc sống trở nên vô nghĩa vì sự ích kỷ và nhỏ nhen.
- Ở một góc nhìn nào đó, tình yêu thương chính là hạnh phúc của con người. Đó là tình yêu thương thể hiện trong hành động, không chỉ là lời nói hoặc hứa hẹn trống rỗng.
2. Phần chính:
- Giải thích ý niệm về tình thương: là tình cảm quý báu giữa con người và con người trong cuộc sống. Nó thể hiện sự chăm sóc, bảo vệ, chia sẻ khó khăn, khen ngợi, động viên đúng lúc; là sự đồng cảm, giúp đỡ trong những thời điểm khó khăn.
- Sự được yêu thương: là mong muốn tự nhiên của con người, để có cuộc sống vui vẻ, hạnh phúc, có động lực để vượt qua khó khăn. Yêu thương giúp con người trở nên tự tin hơn trong cuộc sống.
- Yêu thương người khác: là khả năng quan tâm, chia sẻ với người khác. Chúng ta cần yêu thương mọi người như cách mọi người yêu thương chúng ta. Nếu không yêu thương mọi người, chúng ta sẽ không cảm nhận được giá trị của tình thương và khó có thể nhận được sự yêu thương lâu dài từ mọi người.
- Yêu thương động vật, thiên nhiên, đồng đội học tập, nơi học.
- Yêu thương và được yêu thương, đó có vẻ như là ý nghĩa cơ bản của cuộc sống. Con người sẽ thấy cuộc sống có ý nghĩa khi mang lại niềm vui cho mọi người, từ đó có một cuộc sống hạnh phúc hơn.
- Tình yêu thương không chỉ là một khái niệm trừu tượng, xa vời mà nó hiện hữu ngay trong cuộc sống hàng ngày.
- Chúng ta luôn nhận được tình yêu thương từ gia đình, thầy cô và bạn bè. Chỉ cần chú ý một chút, bạn sẽ có cơ hội thể hiện sự quan tâm, yêu thương đối với người khác.
- Ví dụ:
+ Một lời nói, một hành động giúp đỡ bạn bè trong những thời kỳ khó khăn.
+ Một số tiền nhỏ dành cho những người nghèo đói.
+ Một từ ngữ ôn hòa, dịu dàng đối với mọi người khi họ cần sự giúp đỡ.
+ Tinh thần học tập tích cực, rèn luyện để không phụ lòng mong đợi của gia đình, thầy cô.
- Nêu những ví dụ về tình yêu thương và chỉ trích những biểu hiện của cuộc sống ích kỷ, thiếu tình thương.
+ Chẳng hạn, việc lạnh lùng trước nỗi đau của những người chịu ảnh hưởng của chất độc màu da cam, những người mang HIV/AIDS, những người mất nhà do thiên tai.
+ Ví dụ, tình yêu thương bao la của Bác Hồ dành cho chiến sĩ và đồng bào trong bài thơ “Bác ơi” của nhà thơ Tố Hữu: “Ôi lòng Bác vậy cứ thương ta / Thương cuộc đời chung, thương cỏ hoa / Chỉ biết quên mình cho hết thảy / Như dòng sông chảy nặng phù sa...”
3. Kết luận:
- Khẳng định giá trị và sức mạnh của tình thương: Tình yêu thương là tình cảm nguyên thuỷ, hồn nhiên của con người. Nó là nguồn gốc của mọi giá trị sống. Nhờ vào nó, loài người có thể vượt qua mọi thử thách và đánh bại mọi quan điểm tiêu cực trên thế giới. Nếu không có tình yêu thương, xã hội loài người sẽ không thể tồn tại.
- Suy ngẫm cá nhân: Tình yêu thương có mặt trong mỗi con người. Điều quan trọng là phải tự ý thức chăm sóc, phát triển nó trong mọi tình huống cụ thể. Tình yêu thương chỉ có ý nghĩa khi được thể hiện thông qua hành động. Chỉ khi đó, con người mới có thể đạt được hạnh phúc và xã hội, và cuộc sống của mỗi người sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Do đó, hãy rèn luyện những phẩm chất đạo đức, thực hiện lẽ sống tình thương thường xuyên.
Việt Bắc là bài học đặc sắc trong Tuần 8 theo chương trình SGK Ngữ Văn 12. Học sinh cần soạn bài Việt Bắc, nắm vững nội dung, và giải đáp câu hỏi trong SGK.
4. 'Tất cả những phẩm chất của đức hạnh đều hiện hữu trong hành động”.
Ý kiến của M. Xi-xê-rông (triết gia La Mã cổ đại) mang đến suy nghĩ gì về việc tu dưỡng và học tập củabản thân?
Gợi ý làm bài
1. Bắt đầu:
- “Đức hạnh” là bộ mặt của đạo đức, trí tuệ, tình cảm, và tâm hồn con người. Người có đức hạnh kết hợp nhiều phẩm chất cao quý của con người và thời đại.
- “Đức hạnh” chỉ thể hiện thông qua hành động. Không có hành động, đức hạnh không thể trở nên rõ ràng và phát triển.
2. Phần chính:
- Trong mối quan hệ với hành động, đức hạnh là nguồn gốc tạo nên hành động. Ngược lại, hành động là biểu hiện cụ thể của đức hạnh.
- Để hành động, con người cần biết lý do, cách thức và mục đích hành động, tất cả đều do đức hạnh chi phối. Ví dụ, khi giúp đỡ người già hoặc em bé ngã, đó là hành động tốt vì “đức hạnh” dạy chúng ta rằng họ là những người yếu đuối cần sự giúp đỡ. Trong khi đó, khi đối mặt với tên cướp cướp tài sản của người khác, chúng ta cần phải hành động (như tấn công để bắt giữ tên cướp, gọi điện thoại cho cảnh sát,...) vì hành vi cướp bóc là trái đạo lý, vi phạm pháp luật.
- Đức hạnh là bẩm sinh, nhưng nếu không duy trì và tu dưỡng, nó sẽ nhanh chóng bị suy giảm, và cái xấu, cái ác sẽ có cơ hội xâm phạm.
Ngoài Soạn bài Lập bài làm văn số 1: Phân tích xã hội, để nắm vững Ngữ Văn 12 hơn, học sinh cần khám phá thêm các bài viết như Soạn bài Tuyên ngôn tự do, phần tiếp theo cùng với Soạn bài Lập bài làm văn số 2: Phân tích xã hội có trong phần soạn bài SGK Ngữ Văn 12.
Bài văn mẫu lớp 12 được Mytour biên soạn và tổng hợp chặt chẽ theo nội dung chương trình SGK Ngữ văn lớp 12 từ tập 1 đến tập 2, qua tài liệu Văn mẫu lớp 12. Giúp các em nắm bắt cấu trúc bài viết, dễ dàng triển khai và sắp xếp ý để tạo nên bài văn hoàn chỉnh, hấp dẫn hơn.
