Chuẩn bị soạn bài Khúc hát ru những đứa trẻ lớn trên vai mẹ

1. Bài soạn Khúc hát ru những em bé lớn trên vai mẹ, phiên bản siêu ngắn 1:

Cấu trúc:

- Phần 1 (hai khổ thơ đầu): Lời ru của mẹ khi bận rộn giã gạo nuôi bộ đội.
- Phần 2 (hai khổ thơ tiếp theo): Lời ru của mẹ khi tận tâm tỉa bắp trên núi Ka-lưi.
- Phần 3 (hai khổ thơ cuối): Lời ru của mẹ khi đam mê chuyển lán, đạp rừng trong những năm tháng chiến đấu chống Mỹ.

Hướng dẫn soạn bài

Câu 1:
Bài thơ có 3 phần, mỗi phần gồm hai khổ thơ đầu mở đầu bằng lời ru của tác giả và kết thúc bằng lời ru của mẹ. Cách diễn đạt, lặp lại, và ngắt nhịp tạo âm điệu dịu dàng, mang hình ảnh cánh nôi đưa. Mặc dù có sự lặp lại, nhưng mỗi phần vẫn phát triển. Giọng điệu này thể hiện tình cảm chân thành và yêu thương của mẹ dành cho con, mong con trưởng thành, khỏe mạnh, trở thành công dân tự do trong đất nước độc lập, thống nhất.

Câu 2:
Mô tả về người mẹ Tà Ôi trong bài thơ:
Người mẹ Tà Ôi không chỉ ru con ngủ, mà còn đồng thời tham gia vào công việc kháng chiến và cách mạng. Mẹ ru con trong khi gieo gạo cho đội quân, mẹ ru con trong lúc cắt bắp. Người mẹ vừa là người ru con, vừa là chiến sĩ trên chiến trường, góp phần trực tiếp vào cuộc chiến chống giặc Mĩ. Tình thương của mẹ không chỉ dành cho con mà còn là tình thương rộng lớn đối với đồng bào và tình yêu quê hương. Điều đó tạo nên vẻ vĩ đại của người mẹ Tà Ôi.

Câu 3:
Gợi ý phân tích câu thơ:

'Mặt trời của bắp nằm cao trên đỉnh đồi
Mặt trời của mẹ con nằm trên lưng'

Câu thơ sử dụng phép so sánh và ẩn dụ khi mô tả 'Mặt trời của bắp' như mặt trời của vũ trụ, mang ánh sáng và sự sống cho tất cả. Trong khi đó, 'Mặt trời của mẹ' là chính em. Em như mặt trời của đời mẹ, chiếu sáng và đem đến nguồn sống tinh thần cho mẹ. Hình ảnh này vẽ nên tình cảm sâu đậm giữa người mẹ và con.

Câu 4:
Trong giai điệu ru, tình cảm của người mẹ hiện hóa thành một tình yêu vô hạn. Mẹ mong con lớn lên khôn ngoan, sống trong bình yên. Tình yêu thắm thiết của mẹ được thể hiện qua những bài ru, là những ước mơ dịu dàng.
- Mẹ là người giã gạo, ước mơ con lớn 'Vung chầy lún sân', giã những hạt gạo trắng muốt.
- Mẹ là người đưa con ra trận, mơ thấy Bác Hồ, biểu tượng của đất nước thống nhất, với hy vọng 'Mai sau con lớn làm người tự do'.
Tình cảm và khát vọng của người mẹ mở rộng, từ cá nhân đến cộng đồng, từ quê hương đến đất nước.

Câu 5:
Tình yêu của người mẹ dành cho con là sự kết nối chặt chẽ với tình yêu đất nước, tình yêu buôn làng, và đặc biệt là tình yêu bộ đội. Tình cảm cá nhân hòa quyện với tình cảm chung, tạo nên một tấm lòng lớn. Ước mơ của mẹ không chỉ dành cho con mà còn dành cho làng, đất nước. Mẹ mong con lớn để giã gạo cho bộ đội, nuôi làng, và cùng gia đình cầm súng ra trận, hỗ trợ cho độc lập tự do của dân tộc. Mẹ không chỉ là người mẹ, mà còn là chiến sĩ, là người mẹ anh hùng Việt Nam.

Luyện tập
Câu hỏi (trang 155 SGK): Nhận xét về ý nghĩa của yếu tố miêu tả trong bài thơ đối với việc thể hiện cuộc sống của người dân ở chiến khu Trị - Thiên thời chống Mĩ.
Yếu tố miêu tả trong bài thơ khiến hình ảnh cuộc sống của người dân ở chiến khu Trị - Thiên trở nên sống động hơn:
→ Họ nỗ lực lao động, sản xuất để hỗ trợ chiến đấu, vượt qua khó khăn, nỗ lực: 'mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội', 'mồ hôi mẹ rơi má em nóng hổi', ' mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka-lưi', 'lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ'

Xem tiếp các bài soạn để học tốt môn Ngữ Văn lớp 9

- Soạn bài Tổng kết về vựng (phần tiếp theo), bài 12
- Soạn bài Luyện tập viết đoạn văn tự sự với sự sáng tạo trong việc sử dụng yếu tố nghị luận

2. Soạn bài Khúc hát ru những đứa trẻ lớn trên bờ vai mẹ, siêu ngắn 2

Câu 1: Bài thơ được chia thành ba khúc, mỗi khúc có hai dòng. Mỗi khúc bắt đầu với hai câu: “Em cu Tai… đừng rời vai mẹ” và kết thúc với lời ru trực tiếp của mẹ: “Ngủ ngoan a-kay ơi…” (bốn câu). Trong những lời ru trực tiếp này, nhịp thơ được ngắt đều tại giữa câu. Cách lặp đi lặp lại và cách ngắt nhịp này đã tạo ra âm thanh êm dịu, lấp lánh của lời ru. Giọng điệu trữ tình làm nổi bật tình cảm sâu sắc và yêu thương của người mẹ.

Câu 2: Người mẹ Tà-ôi ru con ngủ, nhưng đồng thời, mẹ còn tham gia vào công việc của kháng chiến và cách mạng. Mẹ ru con trong khi mẹ giã gạo để nuôi bộ đội. Mẹ ru con trong lúc mẹ tỉa bắp. Mẹ ru con trong khi mẹ chuyển lán, đạp rừng, trực tiếp đối mặt với giặc Mĩ. Tình thương của con kết nối mật thiết với tình thương đối với bộ đội, dân làng và tình yêu quê hương. Điều đó làm nên vẻ vĩ đại của người mẹ Tà-ôi, người mẹ anh hùng Việt Nam.

Trong Bài 6 của sách giáo khoa Ngữ Văn 9, Cảnh ngày xuân là một bài học đặc sắc. Học sinh cần Soạn bài Cảnh ngày xuân, đọc trước nội dung và giải đáp các câu hỏi trong sách giáo khoa.