Chuẩn bị tâm lý trước khi mang thai: Tổng hợp các bước cần thiết

Thường thì, các lời khuyên về chuẩn bị trước khi mang thai thường tập trung vào khía cạnh vật lý, như việc bổ sung vitamin, ăn uống và tập thể dục. Nhưng bạn đã từng nghĩ đến việc chuẩn bị tâm lý cho thai kỳ chưa? Bạn có thể làm gì trước khi thụ thai để đảm bảo tâm trạng của mình ổn định trong thời gian chuẩn bị mang thai? Các kế hoạch của bạn có thể giúp giảm thiểu nguy cơ mắc các vấn đề tâm lý như trầm cảm sau sinh không?

Các nghiên cứu của Dunkel Schetter C. và Tanner L. công bố vào năm 2012 đã chỉ ra rằng tâm trạng và sức khỏe tinh thần trong thai kỳ có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh nở và tâm trạng sau sinh. Vì vậy, bạn có thể thực hiện các bước sau để duy trì tâm trạng tích cực. Hãy cùng Mytour tìm hiểu thêm về cách chuẩn bị tinh thần một cách toàn diện để mang thai nhé.

Hiểu rõ các yếu tố rủi ro có thể gặp phải

Sự quan tâm đặc biệt đến sức khỏe của bà bầu trong suốt thời gian mang thai. Nguồn: Getty Images

Trầm cảm sau sinh là một vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng đến hầu hết các bà mẹ mới sinh. Trong số những nguyên nhân gây ra trầm cảm, đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến phụ nữ phải tìm kiếm sự can thiệp y tế. Vì trầm cảm sau sinh có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của cả mẹ và em bé mới sinh, việc phòng ngừa và điều trị tình trạng này là cực kỳ quan trọng.

Ai cũng có thể gặp phải trầm cảm sau sinh. Nguồn: Getty Images

Hiểu rõ các yếu tố rủi ro liên quan đến trầm cảm sau sinh có thể giúp ích cho bạn rất nhiều. Mặc dù không thể dự đoán được ai sẽ mắc phải và ai không, nhưng ít nhất là nhận biết các yếu tố rủi ro có thể giúp bạn nhận ra các dấu hiệu ban đầu.

Những phụ nữ có nguy cơ cao mắc chứng trầm cảm sau khi sinh gồm:

• Những người đã từng trải qua trầm cảm và lo lắng
• Có lịch sử bị trầm cảm sau sinh
• Xung đột trong hôn nhân
• Có tiền sử gia đình mắc chứng trầm cảm sau sinh
• Gần đây gặp phải các sự kiện căng thẳng như biến chứng trong thai kỳ
• Hỗ trợ xã hội yếu

Bác sĩ theo dõi sức khỏe của bà bầu. Nguồn: Getty Images

Nghiên cứu của Carta G. và đồng nghiệp vào năm 2015 đã chỉ ra rằng mọi người đều có thể thực hiện các biện pháp để ngăn chặn hoặc giảm bớt rủi ro của trầm cảm sau khi sinh. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng phụ nữ chuẩn bị tinh thần cho thai kỳ thường ít gặp trầm cảm sau sinh hơn.

Các biện pháp can thiệp hiệu quả nhất được chỉ ra bởi nghiên cứu gồm sự trao đổi giữa bạn và người thân, bác sĩ thăm khám tại nhà sau sinh hoặc hỗ trợ qua điện thoại sau sinh và chăm sóc hộ sinh sau sinh. Việc nhận thức sớm về tầm quan trọng của việc chuẩn bị tâm lý mang thai cũng có thể hữu ích trong việc ngăn ngừa trầm cảm sau sinh.

Trầm cảm là vấn đề phổ biến của mẹ bầu. Nguồn: Getty Images

Nhận thức về bất kỳ yếu tố nào có thể gây ra trầm cảm là rất quan trọng. Thậm chí, mọi người đều có thể mắc chứng trầm cảm sau sinh. Dù bạn chưa từng trải qua trầm cảm hoặc lo lắng trước đây, bạn vẫn có thể mắc phải. Đây là lý do tại sao việc nhận biết các dấu hiệu và triệu chứng này là cực kỳ quan trọng, vì nó có thể giúp bạn chuẩn bị cho biện pháp phòng tránh cần thiết nếu bạn nghĩ rằng mình có thể mắc chứng trầm cảm sau sinh.

Trầm cảm sau sinh có thể thay đổi về mức độ nghiêm trọng, nhưng dưới đây là một số dấu hiệu rõ ràng mà bạn nên chú ý:

• Khó tập trung
• Cảm giác hụt hẫng
• Dễ xúc động
• Có ý định tự tử
• Vô cảm khi thấy em bé của người khác
• Lo lắng
• Có nhiều suy nghĩ phiền nhiễu

Mẹ bầu cần được quan tâm sức khỏe từ bác sĩ trong quá trình mang thai. Nguồn: Getty Images

Nếu bạn cảm thấy có các triệu chứng của trầm cảm sau sinh hoặc các cảm xúc khác đang gây lo lắng cho bạn, hãy thảo luận ngay với các bác sĩ chuyên môn. Họ có thể giúp bạn tìm ra các phương pháp điều trị phù hợp, bao gồm cách tự chăm sóc, liệu pháp tâm lý, thuốc điều trị, các nhóm hỗ trợ cộng đồng hoặc các phương pháp điều trị kết hợp.

Việc chuẩn bị tinh thần tốt hơn để sinh con đòi hỏi bạn phải nhận biết rõ ràng về các triệu chứng của trầm cảm sau sinh và liên hệ ngay với bác sĩ nếu bạn nghĩ rằng mình có thể mắc chứng trầm cảm hoặc lo lắng.

Dự đoán những gì sẽ xảy ra trong quá trình mang thai

Mẹ bầu cần theo dõi sát sao quá trình mang thai. Nguồn: Getty Images

Chuẩn bị kế hoạch trước là quan trọng, tuy nhiên mang thai không phải lúc nào cũng diễn ra như dự đoán và đôi khi có thể gây bất ngờ. Bạn có thể sẵn lòng tinh thần cho thai kỳ bằng cách nắm vững thông tin về những gì bạn dự đoán sẽ xảy ra trước khi sinh.

Mang thai có thể khiến bạn tăng cân, thèm ăn đồ lạ, đau nhức cơ thể, và cảm thấy buồn nôn. Để tránh bất ngờ trong thai kỳ, hãy tìm hiểu thêm về các triệu chứng phổ biến và hiếm gặp liên quan đến thai nghén mà bạn có thể gặp phải.

Mẹ bầu đọc sách để chuẩn bị cho việc sinh con. Nguồn: Getty Images

Ngoài ra, bạn cũng có thể tìm kiếm thông tin qua sách, trang web, blog và tạp chí về việc chăm sóc trẻ nhỏ. Tuy nhiên, hãy có tinh thần vững vàng vì “con đò không bằng lái đò” và bạn có thể đối mặt với những tình huống bất ngờ không thể lường trước. 

Tìm kiếm sự hỗ trợ từ mọi người xung quanh

Khi vợ mang thai, người chồng cần biết quan tâm và luôn sẵn lòng giúp đỡ cô ấy khi cần. Nguồn: Getty Images.

Tìm kiếm sự giúp đỡ từ mọi người xung quanh trong thời kỳ trước khi sinh là vô cùng quan trọng, dù đó là sự giúp đỡ từ chồng, gia đình, bố mẹ hoặc bạn bè của bạn. Một nghiên cứu từ năm 1976 của Cobb S. đã chỉ ra rằng sự hỗ trợ xã hội có thể bảo vệ và đối phó với những ảnh hưởng tiêu cực của căng thẳng đối với sức khỏe của bạn.

Một nghiên cứu khác được công bố vào năm 1991 bởi Gjerdingen DK và đồng nghiệp cũng chỉ ra rằng sự giúp đỡ từ mọi người xung quanh trước và sau khi sinh có ảnh hưởng tích cực đến sức khỏe tinh thần của người mẹ sau sinh.

Các cộng đồng cung cấp sự hỗ trợ cho mẹ bầu trong quá trình mang thai. Nguồn: Getty Images

Dưới đây là một số mẹo hữu ích giúp bạn tìm kiếm sự hỗ trợ từ mọi người xung quanh:

• Trò chuyện trực tiếp với chồng: Hãy mạnh dạn chia sẻ với chồng về những lo lắng của bạn và yêu cầu sự giúp đỡ khi cần thiết.
• Gia đình và bạn bè là nơi bạn có thể dựa vào: Hãy cho những người thân yêu biết khi bạn cần họ.
• Tham gia cộng đồng của các bậc cha mẹ: Đây là nơi rất hữu ích khi bạn có thể chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức với những người khác. Các khóa học về chuẩn bị cho việc sinh con, chăm sóc và nuôi dạy con cũng là cơ hội tốt để gặp gỡ những người đồng hành có thể cung cấp kiến thức và kinh nghiệm bổ ích.

Nhận thức về sức khỏe tinh thần là vô cùng quan trọng

Sức khỏe tinh thần của mẹ là một vấn đề quan trọng cần được chú ý.

Trong quá trình mang thai, thường chỉ có sự chú ý đến sức khỏe thể chất mà ít ai quan tâm đến sức khỏe tinh thần của phụ nữ. Sự thay đổi lớn trong cuộc sống khi mang thai đòi hỏi sự điều chỉnh tâm lý để đối phó với tác động lớn đến tâm trạng.

Theo nghiên cứu của Dunkel Schetter C. và Tanner L. (2012), căng thẳng khi mang thai không chỉ ảnh hưởng đến người mẹ mà còn đến sức khỏe của trẻ sơ sinh. Trẻ sinh ra từ những người mẹ căng thẳng có nguy cơ cao mắc các vấn đề sức khỏe như sinh non và thai nhi kém phát triển.

Chồng là người bạn đồng hành quan trọng trong thời kỳ mang thai. Nguồn: Getty Images

Nếu bạn có tiền sử trầm cảm hoặc lo lắng, hãy thảo luận với bác sĩ trước khi mang thai. Điều này giúp bạn giải quyết mọi lo lắng và chuẩn bị tâm lý tốt hơn cho việc mang thai và sau này.

Dưới đây là một số cách bạn có thể chăm sóc tâm trí của mình:

• Hãy ưu tiên sức khỏe tinh thần của bạn.
• Loại bỏ những suy nghĩ tiêu cực về bản thân.
• Dành thời gian cho bản thân.
• Tham gia khóa học về làm cha mẹ hoặc nuôi dạy con cái.
• Nói chuyện với đối tác về kế hoạch làm cha mẹ.
• Thảo luận về cách xử lý các tình huống khó khăn có thể xảy ra.
• Sử dụng kỹ thuật quản lý cảm xúc để giảm stress và lo lắng.

Bài viết liên quan: 9 mẹo giữ gìn tâm trí cho các bậc phụ huynh 

Chuẩn bị tâm lý cho bé trước khi trở thành anh/chị 

Mẹ chia sẻ với các con về việc có thêm em bé. Nguồn: Getty Images.

Bạn cũng cần chuẩn bị tinh thần cho những đứa con hiện tại của mình trước khi có thành viên mới gia nhập. Một số bé có thể háo hức chờ đợi một em trai hoặc em gái, nhưng cũng có thể có cảm xúc như sợ hãi, ghen tị và lo lắng.

Bạn có thể giúp con có tinh thần lúc mẹ mang thai bằng cách dành thời gian và quan tâm cho con. Phụ huynh nên làm cho bé cảm thấy rằng bé sẽ đóng góp trong suốt thai kỳ của mẹ, và bé có thể giúp chuẩn bị cho sự xuất hiện của em bé mới. Bằng cách chọn đồ dùng cho em bé, tạo không gian cho em bé, và thậm chí thảo luận về việc đặt tên cho em bé, anh chị tương lai của em bé sẽ cảm thấy thoải mái và được trân trọng.

Bé làm quen với việc có thành viên mới trong gia đình. Nguồn: Getty Images

Hãy nhớ không áp đặt quá nhiều áp lực lên trẻ nhỏ và không làm cho họ cảm thấy rằng những phản ứng cảm xúc của họ là sai lầm hoặc không tốt, ngay cả khi chúng có thể là tiêu cực. Sự chấp nhận, quan tâm và quan tâm tích cực vô điều kiện có thể giúp trẻ em mong chờ sự xuất hiện của một em bé mới trong gia đình.

Gợi ý

Chuẩn bị tinh thần cho việc mang thai là quan trọng. Nguồn: Getty Images

Trước khi quyết định có thai, hãy đánh giá tình hình hiện tại và nhu cầu cá nhân của bạn. Hãy dành thời gian để tìm hiểu và đảm bảo rằng bạn có thể xử lý được căng thẳng và lo lắng trong cuộc sống, đặc biệt là tìm kiếm những nguồn hỗ trợ vững chắc và ưu tiên sức khỏe tinh thần của bạn. Bằng cách tập trung vào việc chăm sóc bản thân, cả về thể chất và tinh thần, bạn sẽ có một thai kỳ khỏe mạnh và hạnh phúc.

*Lưu ý: Thông tin từ Mytour chỉ mang tính chất tham khảo. Đề nghị bạn đến trung tâm y tế để được chẩn đoán hoặc điều trị y khoa chính xác*

Phương Trúc biên tập từ Verywell Family