Bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh xuất phát từ virus coxsackie, là một bệnh lý nhẹ và thường tự khỏi. Đặc trưng ở trẻ dưới 4 tuổi, bệnh thường có những vết loét nhỏ trên tay, chân và trong miệng của bé.

Đây là bệnh dễ lây truyền từ người sang người, thường bùng phát trong các gia đình và khu vực có nhiều trẻ nhỏ. Trẻ sơ sinh có thể mắc bệnh thông qua tiếp xúc với phân, nước bọt hoặc dịch từ vết loét bỏng nước của người bệnh. Đối với trẻ sơ sinh, giai đoạn lây lan nhanh chóng nhất là trước khi triệu chứng xuất hiện, khó phòng tránh hoàn toàn.

Cần phân biệt rõ ràng với bệnh lở mồm lông móng - một dịch bệnh ảnh hưởng đến động vật trang trại.

Triệu chứng rõ nhất là vết phồng trên da. Trước khi xuất hiện nốt ban, trẻ có thể trải qua đau họng, sốt và đau bụng. Sau vài ngày, phụ huynh sẽ nhận thấy những điểm sau:

• Miệng: Xuất hiện đốm đỏ trên lưỡi và bên trong miệng, chuyển thành mụn nước màu xám có viền đỏ.
• Tay và chân: Đốm đỏ nổi trên ngón tay, lòng bàn tay, lòng bàn chân, có thể chuyển thành mụn nước màu xám ở giữa.

Các vết mụn giống như nốt ban đỏ phồng, đôi khi lan ra chân, mông và bẹn, gây đau và ngứa, có thể làm trẻ kém ăn hoặc bỏ bú.

Khi chẩn đoán tay chân miệng ở trẻ sơ sinh, bác sĩ sẽ thăm hỏa về triệu chứng và kiểm tra vết loét hoặc ban đỏ. Đôi khi, xét nghiệm virus bằng cách lấy mẫu từ họng, phân hoặc máu cũng cần thực hiện để xác nhận bệnh.

Quãng thời gian từ một tuần đến 10 ngày là thời gian vết ban biến mất và triệu chứng giảm nhẹ. Trong giai đoạn này, trẻ có thể cảm thấy không thoải mái và thường hay khóc. Dưới đây là cách chăm sóc trẻ bị tay chân miệng:

• Bé khó chịu khi ăn hoặc bú:

Chia bữa ăn thành những lần nhỏ và tăng tần suất ăn. Mẹ có thể tiếp tục cho bé bú vì mụn nước không lây truyền qua sữa mẹ. Nếu bé dùng sữa công thức, cần thêm nước.

• Bé ăn dặm:

Cho bé ăn thức ăn mềm, dễ nuốt như khoai tây nghiền hoặc súp. Hạn chế thức ăn cay hoặc nước ép chua để tránh làm tăng đau miệng.

• Gel giảm đau khi mọc răng:

Dùng gel giảm đau sau khi tham khảo ý kiến dược sĩ. Xoa gel nhẹ nhàng ở những vết loét trên nướu, lưỡi và trong má bé.

• Thuốc hạ sốt:

Paracetamol hoặc ibuprofen giúp giảm đau và hạ sốt. Đọc hướng dẫn và tham khảo ý kiến bác sĩ/dược sĩ về liều lượng phù hợp cho bé.

• Tắm rửa nhẹ nhàng:

Tránh làm tổn thương da khi tắm. Không làm vỡ mụn để tránh nhiễm trùng.

• Cách ly và nghỉ ngơi:

Nếu bé đã đi học, giữ bé ở nhà cho đến khi hết bệnh. Nếu cần cách ly, thảo luận với giáo viên trước khi bé trở lại lớp học.

Không cần đưa trẻ sơ sinh bị tay chân miệng đến bệnh viện ngay, vì bệnh thường tự khỏi. Bệnh không điều trị được bằng kháng sinh vì nguyên nhân là virus.

Tuy nhiên, nếu bé có các dấu hiệu sau, nên đưa bé đến bác sĩ:

• Lừ đừ và uể oải;
• Khóc nhiều, quấy khóc;
• Ít tiểu tiện hơn;
• Nước tiểu đậm màu;
• Tay chân lạnh;
• Sốt cao không giảm (≥ 38 độ C ở bé dưới 3 tháng và ≥ 39 độ C ở bé 3 - 6 tháng).

Nếu có dấu hiệu nhiễm trùng như:

• Da đỏ, sưng và nóng;
• Mụn nước chuyển thành mủ;
• Triệu chứng không giảm sau 7 - 10 ngày.

Nếu bé bong tróc, đeo găng tay và mang vớ để tránh gãi. Bảo đảm bé nghỉ ngơi đủ và duy trì sự thoải mái.

Khoa nhi Mytour đáp ứng mọi nhu cầu khám và điều trị cho trẻ, đảm bảo an toàn và chất lượng.

Sau khi đánh bại bệnh tay chân miệng, trẻ sơ sinh sẽ phát triển miễn dịch với một số chủng virus mà bé đã đối mặt. Tuy nhiên, giống như virus cảm lạnh, có nhiều biến thể của virus coxsackie và bé có khả năng trải qua trạng thái tái phát bệnh tay chân miệng.

Để bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi việc mắc bệnh tay chân miệng một lần nữa, bố mẹ cần chú ý đến vệ sinh cho bé như sau:

• Sử dụng khăn giấy che miệng khi hoặc hắt hơi, sau đó vứt bỏ khăn;
• Xử lý tã lót một cách đúng cách vì virus vẫn có thể tồn tại trong phân của bé từ 1 - 2 tháng sau khi khỏi bệnh;
• Đảm bảo sạch sẽ trong môi trường sống của bé;
• Tránh sử dụng chung vật dụng cá nhân như cốc hoặc khăn tắm;

Cần thường xuyên rửa tay bé và người chăm sóc bằng xà phòng và nước, đặc biệt quan trọng vào các thời điểm sau:

• Trước và sau khi thay tã;
• Sau khi vệ sinh cá nhân;
• Trước khi cho bé bú hoặc ăn bình;
• Trước khi bé ăn dặm;
• Sau khi chạm vào các vật dụng cá nhân của bé.

Liên quan đến rủi ro cho thai nhi khi mẹ mắc bệnh tay chân miệng, bác sĩ cho biết người lớn thường có khả năng miễn dịch với nhiều chủng virus coxsackie. Ngay cả khi mẹ mang thai mắc bệnh tay chân miệng, triệu chứng thường rất nhẹ và không gây ảnh hưởng đáng kể đến thai nhi. Tuy nhiên, nếu mẹ mắc bệnh chỉ vài tuần trước khi sinh, cần thảo luận với bác sĩ sản khoa để được theo dõi vì vẫn có một ít rủi ro liên quan đến việc trẻ sơ sinh mắc bệnh tay chân miệng.