Chứng khó thở và 6 nguyên nhân phổ biến

1. Chứng khó thở là gì?

Chứng khó thở là tình trạng người bệnh gặp khó khăn hoặc không thể hít đủ không khí vào phổi để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Khó thở được chia thành 2 loại:

• Thứ nhất là khó thở cấp tính, thường xuất hiện đột ngột và có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như dị ứng, cảm lạnh, lo âu hoặc các vấn đề về phổi. Những tình trạng nghiêm trọng như đau tim, sốc phản vệ... cũng có thể gây khó thở cấp tính.
• Thứ hai là khó thở mãn tính, kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng, thậm chí có thể là một triệu chứng liên tục.

Các triệu chứng kèm theo chứng khó thở như đau ngực, mệt mỏi khi thở sâu, thở nhanh, tim đập nhanh, thở khò khè…

• Khó thở sau 30 phút nghỉ ngơi: Nếu vẫn khó thở sau thời gian dài nghỉ ngơi, có thể đây là dấu hiệu của vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
• Da, môi hoặc móng tay xanh tái: Đây có thể là dấu hiệu của tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng.
• Đau ngực có thể là dấu hiệu của vấn đề tim mạch.
• Sốt cao: Có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng hoặc viêm nhiễm.
• Phù chân: Có thể là dấu hiệu của suy tim hoặc vấn đề thận.

Triệu chứng khó thở có thể từ nhẹ đến nghiêm trọng

2. 6 nguyên nhân phổ biến gây khó thở

2.1. Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD - Chronic Obstructive Pulmonary Disease) là một dạng bệnh phổi mạn tính phổ biến ở những người thường xuyên hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói bụi độc hại trong thời gian dài. Bệnh này gây rối loạn thông khí không hồi phục và ngày càng nghiêm trọng theo thời gian.

Khó thở là triệu chứng chính của COPD. Ngoài ra, người bệnh còn có thể bị sổ mũi, nghẹt mũi và ho, đặc biệt là vào buổi sáng, kèm theo đàm. Người bệnh có thể cảm thấy đau tức ở ngực hoặc thắt lưng. Mệt mỏi gia tăng là dấu hiệu cho thấy phổi hoạt động kém hiệu quả.

Người mắc COPD thường trải qua các giai đoạn từ nhẹ đến nặng và không thể chữa khỏi hoàn toàn.

2.2. Bệnh khó thở do mắc hen suyễn 

Hen phế quản là một căn bệnh mạn tính ảnh hưởng đến đường hô hấp. Người mắc bệnh hen phế quản thường trải qua những cơn hen khi gặp các yếu tố kích thích như: thay đổi thời tiết, vận động thể chất hoặc căng thẳng, hoặc tiếp xúc với các chất gây dị ứng.

Một trong những biểu hiện chính của hen phế quản là sự khó thở. Người bệnh có thể cảm thấy họ không đủ không khí để hít vào phổi. Họ có thể cảm nhận đau nhức ở vùng ngực. Cơn hen là một trong những dấu hiệu chính xảy ra đột ngột và kéo dài trong một thời gian ngắn.

Người bệnh hen phế quản có thể gặp khó khăn trong việc thở kèm theo các triệu chứng khác

2.3. Ung thư phổi là nguyên nhân gây ra tình trạng khó thở

Ung thư phổi là một căn bệnh nghiêm trọng có thể gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe, trong đó có khó thở. Ung thư phổi có thể dẫn đến tình trạng khó thở như sau:

• Tăng kích thước của khối u: Khi khối u trong phổi ngày càng lớn có thể làm tăng áp lực lên các cơ và mô xung quanh, gây khó khăn trong việc thở.
• Tắc nghẽn đường khí: Ung thư phổi có thể tắc nghẽn hoặc hẹp các đường khí trong phổi, ảnh hưởng đến quá trình lưu thông không khí và gây khó thở.
• Gây tràn dịch màng phổi: Ung thư phổi có thể kích thích sản xuất chất lỏng trong khoang màng phổi, gây ra tình trạng gọi là pleural effusion. Chất lỏng này có thể tạo áp lực lên phổi và gây khó thở.
• Kích thích các thụ thể thần kinh: Các tế bào ung thư tạo ra các chất dẫn truyền thần kinh có thể kích thích các thụ thể thần kinh liên quan đến việc thở, gây khó thở.
• Gây suy giảm chức năng phổi: Nếu ung thư phổi tiến triển và lan rộng đến các khu vực quan trọng của phổi, gây suy giảm chức năng phổi và làm tăng khả năng khó thở.

Khó thở thường là một trong những biểu hiện chính của ung thư phổi, nhưng thường xuất hiện ở giai đoạn muộn.

2.4. Bệnh khó thở do thuyên tắc phổi

Thuyên tắc phổi là tình trạng một hoặc nhiều động mạch phổi bị tắc nghẽn bởi một khối cặn máu. Thuyên tắc phổi gây ra tình trạng khó thở và các triệu chứng khác như sau:

• Khó thở là một trong những biểu hiện chính của căn bệnh. Mức độ khó thở có thể thay đổi tùy thuộc vào kích thước và vị trí của khối cặn máu.
• Đau ngực thường xuất hiện ở vùng ngực dưới hoặc một bên, đặc biệt khi thở sâu hoặc nuốt.
• Đối với các trường hợp nặng, có thể xuất hiện da xanh xao do thiếu máu oxy.
• Sưng chân do tăng áp lực trong các mạch máu chân.

2.5. Suy tim nặng gây ra tình trạng khó thở

Suy tim là tình trạng tim không đủ sức đẩy máu đến mức đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Khi suy tim nặng, máu có thể tập trung trong các mạch máu dẫn về tim, gây ra một số vấn đề như tăng áp lực trong các mạch máu của phổi hoặc sự trì hoãn trong tuần hoàn tại phổi.

Những người mắc suy tim nặng thường gặp các triệu chứng khó thở, đặc biệt khi hoạt động hoặc khi nằm xuống.

Dấu hiệu chính của suy tim là khó thở đau đớn.

2.6. Bệnh phổi do lao vi khuẩn

Khó thở không phải là triệu chứng hàng đầu của lao nhưng thường xuất hiện khi bệnh đã phát triển và ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng phổi. Triệu chứng khác của bệnh lao phổi là ho kéo dài, sốt, giảm cân,...

Lao phổi do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra tác động trực tiếp lên phổi và gây nên nhiều vấn đề sức khỏe, trong đó có khó thở.

Vi khuẩn lao xâm nhập vào phổi gây ra phản ứng viêm nhiễm. Điều này có thể làm tăng tiếp xúc giữa màng phổi và các mô xung quanh, gây ra khó thở. Trong một số trường hợp, vi khuẩn lao có thể hình thành u cục trong phổi, gọi là u lao. Khi u cục này phát triển lớn, có thể gây áp lực lên cấu trúc xung quanh, gây ra khó thở. Trong các trường hợp nặng, bệnh lao có thể dẫn đến sự hình thành sẹo và xơ cứng trong phổi, làm tăng cảm giác khó thở. Bệnh lao cũng có thể làm tăng sản xuất đàm, làm nặng thêm cảm giác khó thở.

Bài viết trên đã cung cấp cho độc giả các thông tin hữu ích về triệu chứng khó thở và các nguyên nhân gây ra tình trạng này. Khi gặp phải triệu chứng khó thở, bạn cần đến cơ sở y tế đáng tin cậy để thăm khám và chẩn đoán bệnh.

Chuyên khoa Tim mạch, Hô hấp của Bệnh viện Đa khoa Mytour là địa chỉ uy tín cho việc thăm khám các bệnh liên quan đến triệu chứng khó thở. Chuyên khoa này có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và chuyên môn cao; được trang bị hệ thống máy móc y tế hiện đại, giúp chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây ra khó thở và đề xuất phương pháp điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.