Buzz
Chuột Ngọc Linh - Loài động vật quen thuộc của người Xơ Đăng
Chuột Ngọc Linh được biết đến với cái tên sang trọng - Chuột quý tộc, được người Xơ Đăng gọi là vậy. Chuột Ngọc Linh thường xuất hiện khi ruộng bậc thang chuyển sang màu vàng hoặc làng quê lan tỏa hương vị của rượu cần. Đây là dấu hiệu cho thấy mùa xuân đã đến với vùng cao nguyên.
Để săn được chuột Ngọc Linh, các chàng trai trẻ Xơ Đăng thường cùng nhau leo lên đỉnh núi. Đỉnh núi Ngọc Linh là một phần của dãy núi này, được xem là nơi có đỉnh núi cao nhất Việt Nam và còn được gọi là cổng trời bởi dân tộc thiểu số ở khu vực Bắc Tây Nguyên.
Khi mùa xuân đang dần trở lại trên bản làng, mọi người thường cùng nhau chuẩn bị lên đỉnh núi để săn loại chuột quý tộc này. Đối với người Xơ Đăng và các dân tộc khác, vào những ngày lễ hội hoặc Tết, họ thường cúng dường loại chuột quý tộc này để cầu mong một năm mới phát tài phát lộc, mùa màng bội thu. Chuột Ngọc Linh cũng thường được dùng để chiêu đãi khách quý.
Hành trình khám phá văn hóa ẩm thực trong một ngày tại Kon Tum sẽ giới thiệu các món ăn mang hương vị đặc trưng của vùng Tây Nguyên. Trong cẩm nang du lịch của Mytour.vn, bạn nên thử những món như dế chiên Kon Tum, cà đắng, thịt nhím... Mỗi món đều mang đến một hương vị riêng nhưng đều cảm nhận được hơi thở của núi rừng Tây Nguyên.
Đỉnh Ngọc Linh là nơi sinh sống chủ yếu của chuột ăn sâm. Đây được coi là một phần của dãy núi cao nhất Việt Nam, nằm dọc theo dãy Trường Sơn và một phần của Trường Sơn Nam.
Trong những dịp lễ hội hoặc Tết, người Xơ Đăng thường cúng dường chuột Ngọc Linh để mong một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Đặc sản chuột Ngọc Linh của người Xơ Đăng có điều gì đặc biệt?
Loài cây quý hiếm này được trồng trên núi cao ở huyện Tu Mơ Rông (Kon Tum) và người dân ở huyện Măng Ri chịu trách nhiệm trông coi vườn sâm cả ngày lẫn đêm. Ảnh: vnexpress.net
2.1 Chuột Ngọc Linh ăn sâm
Ở vùng đất Măng Ri, sâm Ngọc Linh được xem là loài thực vật quý hiếm chỉ trồng được ở ngọn núi này. Ngoài ra, sâm Ngọc Linh còn được mệnh danh là báu vật quốc gia. Nhờ địa hình cao và khí hậu lạnh quanh năm, ngọn núi Ngọc Linh được thiên nhiên ban tặng nhiều dược liệu quý. Các dược liệu này đã giúp người Xơ Đăng có cuộc sống ấm no hơn.
Chuột Ngọc Linh thường ăn sâm, và bà con Xơ Đăng thường gọi chuột Ngọc Linh là chuột ăn sâm. Chúng sống gần những cây sâm. Khi cây sâm Ngọc Linh chín đỏ, chuột Ngọc Linh xuất hiện. Chúng được coi là loài chuột thông minh nhất.
Trên địa bàn xã Măng Ri, có đến 90% người dân phụ thuộc vào sâm Ngọc Linh. Sâm Ngọc Linh là loại dược liệu quý nhất nước. Chuột Ngọc Linh có nhiều dinh dưỡng, vì chúng ăn sâm. Do đó, đối với người Xơ Đăng, nếu bắt được chuột ăn sâm, họ sẽ đem sơ chế và làm món ăn quý giá để tiến dâng lên vị thần linh và khách quý theo truyền thống dân tộc Xơ Đăng.
Chuột Ngọc Linh được cho là loài thông minh và tinh khôn nhất, thường xuất hiện khi cây sâm Ngọc Linh chín đỏ.
2.2 Hành trình săn chuột Ngọc Linh
Để bắt chuột núi tinh khôn này, người Xơ Đăng thường đặt bẫy bằng tre ở những nơi chúng sinh sống như hốc đá hay gốc cây sâm. Khi chuột dính bẫy, một hòn đá cố định trong bẫy sẽ đè lên chúng.
Cách thứ hai là săn chuột Ngọc Linh vào mùa cây sâm nở rộ. Người Xơ Đăng phân chia nhiệm vụ trông coi vườn sâm cả ngày lẫn đêm và dùng ná cao su hoặc đặt bẫy khi phát hiện dấu vết của chúng. Sau đó, thưởng thức món thịt chuột hầm cùng gia đình và bạn bè là một phần không thể thiếu trong các dịp lễ hội.'
Khi chuột Ngọc Linh bị vướng vào bẫy, một hòn đá sẽ rơi xuống và đè lên chúng, giúp người săn bắt dễ dàng hơn.
Chuột Ngọc Linh là biểu tượng đặc trưng của dân tộc Xơ Đăng. Nếu bạn có cơ hội ghé thăm Kon Tum, hãy thưởng thức những món đặc sản như thịt nhím Kon Tum và chuột Ngọc Linh. Chúng tôi hy vọng bạn sẽ có những kỷ niệm đẹp tại đây.
Ngân Phan
Nguồn: Tổng hợp
