Theo dõi suốt nhiều năm nhưng khoa học vẫn chưa tìm ra câu trả lời cho câu hỏi 'Làm sao chuột nước băng di chuyển theo nhóm?'.

Chuột nước băng, loài sinh vật khiến giới khoa học đặt ra nhiều thắc mắc nhưng vẫn chưa có câu trả lời.
Tại một số sông băng, bạn có thể nhìn thấy những cụm rêu xanh nằm khắp nơi. Nhưng chúng không chỉ là thực vật yên bình, chúng có khả năng di chuyển! Các nhà nghiên cứu đã đặt tên cho chúng là “chuột nước băng - glacier mice”, chúng là đề tài nghiên cứu chính trong báo cáo khoa học mới được công bố trên Polar Biology.
Theo NPR, mỗi cụm rêu là một khối rêu mềm, ẩm ướt và dẻo như kẹo. Các nhà nghiên cứu tin rằng chúng phát triển từ các tạp chất trên bề mặt băng, và việc tồn tại của chúng là một trong những hiện tượng kỳ lạ của Trái Đất.

Chuột nước băng phân bố rải rác trên các bề mặt lớn rộng.
Tim Bartholomaus, một chuyên gia nghiên cứu sông băng tại Đại học Idaho, kể rằng ông đã rất bất ngờ khi phát hiện ra loài “chuột” này vào năm 2006. “Chúng không cần bám vào thứ gì cả, chỉ nằm yên trên bề mặt băng. Một điểm xanh sáng giữa thế giới màu trắng phủ đầy”, ông Bartholomaus nói.
Nhưng chúng không nằm yên một chỗ lâu. Theo ông Bartholomaus, các cục rêu sông băng di chuyển với tốc độ trung bình 2,5 cm/ngày. Sophie Gilbert, một nhà sinh thái học từ Đại học Idaho, nhấn mạnh rằng việc di chuyển này rất quan trọng đối với sự sinh tồn của chuột sông băng, bởi mọi phần lá rêu phải tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời để tồn tại.
“Chúng phải liên tục lăn để tránh lá rêu dưới đáy chết”, ông Bartholomaus nói.
Dưới đây là đoạn video cho thấy các chuột này di chuyển trên băng. Cần lưu ý rằng những video này không liên quan đến nghiên cứu mới được công bố.
Chuột sông băng không phải là loài mới được phát hiện, chúng đã được ghi nhận ở Alaska, Iceland, Svalbard và Nam Mỹ từ những năm 50. Mặc dù đã được công nhận từ lâu, nhưng chúng vẫn là một trong những loài lạ mắt với vẻ xanh tươi và thân hình mềm như bánh nếp.
Một trong những bí ẩn lớn nhất về chuột sông băng, sinh vật này có tuổi thọ ít nhất 6 năm và di chuyển như vậy. Một số nhà nghiên cứu cho rằng dưới các cụm rêu có một lớp băng giúp chúng di chuyển: rêu che băng khỏi ánh sáng Mặt Trời, làm chậm quá trình tan băng. Sau một thời gian, một lớp băng nhỏ sẽ hình thành dưới cụm rêu, từ đó chuột sẽ lăn ra và di chuyển.
Để khám phá bí ẩn này, nhóm nghiên cứu đã theo dõi 30 chuột sông băng ở Alaska, đeo một vòng màu quanh cơ thể chúng. Họ đã theo dõi vị trí của các cụm rêu này trong 54 ngày liên tiếp vào năm 2009, sau đó quay lại vào các năm 2010, 2011 và 2012. Họ đã phát hiện ra rằng rêu không lăn theo hướng ngẫu nhiên như họ từng nghĩ.

Kích thước của một 'con' chuột.
Đáng lạ lùng là tất cả các cục rêu này đều di chuyển cùng nhau, nhóm nghiên cứu mô tả hành vi của chúng tương tự như một đàn cá hay một đàn chim. Dù ban đầu dự đoán rằng các cục rêu sẽ lăn xuống dốc hoặc di chuyển theo hướng gió, nhưng khi nhận thấy chúng không lăn theo dốc và không đi theo hướng gió, nhóm nghiên cứu phải tìm lời giải thích khác.
Cuối cùng, họ nghĩ đến ảnh hưởng của Mặt Trời, có thể làm tan băng để khiến các cục rêu di chuyển, nhưng hướng của ánh sáng Mặt Trời không khớp với đường di chuyển của 'đàn chuột'. Khoa học vẫn chưa hiểu tại sao chuột sông băng di chuyển như vậy.
“Thú vị thật khi chứng kiến các sự vật không tuân theo giả thuyết chúng ta đặt ra, không khớp với những gì chúng ta nghĩ”, cô Gilbert nói.
Anh Bartholomaus hy vọng thế hệ các nhà nghiên cứu tiếp theo có thể giải mã được những bí ẩn này. Hiện tại, anh đang tập trung vào việc nghiên cứu một khía cạnh khác: tại sao lũ chuột này lại di chuyển theo đàn và tuổi thọ của chúng.
