Từ năm 1948, các nhà khoa học đã gửi nhiều loài sinh vật sống lên không gian để phục vụ cho mục đích nghiên cứu, bao gồm cả chó, vượn, bò sát, côn trùng, thực vật và các vi sinh vật khác.

Vào ngày 11-6-1948, con khỉ Albert I trở thành động vật đầu tiên lên vũ trụ khi bay lên tên lửa V-2 Blossom đạt độ cao dưới quỹ đạo 134km.
Nhiều sinh vật đã hy sinh trong những nhiệm vụ tiên phong này, nhưng theo Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA), chúng đã đóng góp cho tiến bộ công nghệ và mở đường cho các hoạt động thám hiểm không gian của loài người.
Chú chó 'nhặt' được gửi vào vũ trụ
Laika là một con chó nổi tiếng trên toàn cầu, được Liên Xô đưa lên quỹ đạo Trái đất vào năm 1957. Theo trang tin Gizmodo, Laika đã chết trong nhiệm vụ này.
Trước khi Laika được phóng vào không gian vào năm 1951, con chó tên là Smelaya đã 'bỏ trốn' chỉ một ngày trước khi chuyến bay thử nghiệm, nhưng may mắn thay Smelaya đã quay trở lại và chuyến bay đã thành công.
Vào cuối năm 1951, con chó tên là Bobik cũng 'bỏ trốn' trước khi bay và không quay lại. Nhóm lên kế hoạch đã tìm thấy một con chó đang lang thang gần một quán rượu địa phương và đặt tên cho nó là ZIB, sau đó đưa nó lên không gian thay thế cho Bobik.
Chuyện về chuột phi hành gia chưa kịp bay đã kết thúc bởi lý do 'thích của lạ' vào năm 1959. 4 con chuột đã chết vì ăn sơn krylon được phun lên lồng của chúng để che đi các cạnh thô ráp.
Nỗ lực phóng tàu vũ trụ lần đầu của không quân Mỹ vào năm 1959 gặp phải sự cố khi 4 con chuột phi hành gia chết vì ăn sơn krylon, một loại sơn được sử dụng để che đi các cạnh thô của lồng chuột.

Nỗ lực phóng tàu vũ trụ lần thứ hai với 4 con chuột dự phòng cũng gặp sự cố khi các cảm biến trong khoang bị ướt.
Sau khi làm khô khoang chứa, nỗ lực phóng tàu vũ trụ tiếp tục được tiến hành.
Tinh tinh làm nên lịch sử vượt lên không gian
Tinh tinh Ham đã tham gia vào sứ mệnh Mercury-Redstone của NASA vào ngày 31-1-1961 để kiểm tra khả năng của động vật trong không gian.

Tinh tinh Ham đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong tàu vũ trụ - Ảnh: NASA
Ham chỉ mới 2 tuổi khi bắt đầu huấn luyện. Con tinh tinh đã thực hiện tốt các nhiệm vụ trong tàu vũ trụ, thực hiện nhiều lần đẩy cần lái và chỉ nhận được 2 cú sốc điện.
Thành công của tinh tinh Ham đã mở đường cho phi hành gia Alan Shepard, người Mỹ đầu tiên vào không gian vào năm 1961. Ham đã sống phần còn lại của cuộc đời mình tại vườn thú.
Chú mèo duy nhất bay vào vũ trụ
Vào ngày 18-10-1963, chương trình không gian của Pháp đã phóng Félicette - một con mèo Ba Tư - vào không gian. Các nhà khoa học đã cấy các điện cực vào hộp sọ của mèo để theo dõi hoạt động thần kinh và kích hoạt các phản ứng thể chất.
Các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu não của Félicette sau chuyến bay vào không gian.

Félicette là con mèo duy nhất thành công trong việc được đưa lên vũ trụ - Ảnh: CNES
Félicette là con mèo duy nhất được đưa lên vũ trụ thành công. Vào năm 2017, chiến dịch gây quỹ đã được khởi xướng để xây dựng tượng đài tưởng niệm cho Félicette. Bức tượng này hiện nằm tại Đại học Vũ trụ Quốc tế ở Pháp.
Hai chú chó tham gia cuộc hành trình vũ trụ kéo dài 21 ngày

Hai con chó Veterok và Ugolyok đã mất nước và sụt cân sau khi trở về từ không gian - Ảnh: ROSCOSMOS
Vào tháng 2-1966, chương trình không gian của Liên Xô đã đưa 2 chú chó Veterok và Ugolyok ra vũ trụ để nghiên cứu tác động của hành trình vũ trụ dài ngày và các tác động của bức xạ.
Hai chú chó đã ở trong không gian suốt 21 ngày. Sau khi trở về, chúng bị mất nước và giảm cân. Veterok và Ugolyok cũng bị suy yếu tuần hoàn, teo cơ và mất khả năng phối hợp; chúng mất một tháng để hồi phục.
