Buzz
TPO - Các thống kê gần đây cho thấy nguy cơ ung thư ở giới trẻ đang gia tăng rõ rệt. Đây không chỉ là vấn đề ở Việt Nam mà còn là mối quan tâm toàn cầu.
Theo dữ liệu từ Bệnh viện K và Bệnh viện Bạch Mai Hà Nội, một hiện tượng đáng chú ý đang xảy ra: Ung thư không còn là bệnh chỉ gặp ở lứa tuổi trung niên mà đang có dấu hiệu trẻ hóa, đặc biệt là với những bệnh nhân dưới 30 tuổi, thậm chí dưới 20 tuổi. Điều này không chỉ xuất hiện ở Việt Nam mà còn là một vấn đề toàn cầu. Theo PGS, TS Phạm Văn Bình (Phó giám đốc Bệnh viện K), sự gia tăng này không chỉ gây áp lực hiện tại mà còn ảnh hưởng lâu dài, yêu cầu các bác sĩ cải tiến phương pháp chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa.
Các chuyên gia y tế đã chỉ ra một số nguyên nhân chính dẫn đến sự trẻ hóa của bệnh ung thư.
Thói quen ăn uống thiếu khoa học
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng ung thư ở người trẻ chính là chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuộc sống hiện đại khiến giới trẻ tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh và thức uống có đường. Những sản phẩm này chứa nhiều chất béo trans, phẩm màu nhân tạo, chất bảo quản... nhưng lại thiếu hụt các vitamin và khoáng chất cần thiết, gây ra tình trạng thiếu dưỡng chất. Việc duy trì chế độ ăn này trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày, ung thư gan và ung thư thực quản.
Chế độ ăn uống lành mạnh có thể giúp giảm thiểu nguy cơ mắc ung thư.
Ảnh hưởng của ô nhiễm và môi trường sống
Môi trường sống và làm việc ngày càng trở nên ô nhiễm, đặc biệt là ở các thành phố lớn, nơi không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng và nguồn nước bị ảnh hưởng. Các yếu tố ô nhiễm như bụi, hóa chất độc hại, thuốc trừ sâu và chất phóng xạ có thể trực tiếp gây hại cho sức khỏe, nhất là đối với giới trẻ, những người thường xuyên sinh sống và làm việc trong điều kiện này.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiếp xúc lâu dài với ô nhiễm không khí, hóa chất trong môi trường làm việc có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư, đặc biệt là ung thư phổi, ung thư da và ung thư đại trực tràng. Thêm vào đó, việc tiếp xúc với các chất độc hại trong công việc, học tập hoặc sinh hoạt hàng ngày có thể làm tổn thương DNA, gây đột biến gen và hình thành tế bào ung thư. Ô nhiễm ánh sáng và tiếng ồn cũng có tác động xấu đến sức khỏe, gián tiếp làm tăng nguy cơ ung thư. Môi trường sống kém chất lượng có thể làm giảm khả năng miễn dịch của cơ thể, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của bệnh ung thư.
Lối sống thiếu vận động và vấn đề thừa cân, béo phì
Lối sống ít vận động và tình trạng thừa cân, béo phì cũng đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng nguy cơ ung thư ở giới trẻ. Với công việc văn phòng, việc sử dụng điện thoại và máy tính quá nhiều khiến nhiều người trẻ không có thời gian vận động. Điều này không chỉ làm suy giảm sức khỏe tim mạch mà còn tạo điều kiện cho tế bào ung thư phát triển. Khi cơ thể ít vận động, hệ miễn dịch yếu và các chất gây viêm trong cơ thể có thể làm gia tăng nguy cơ ung thư.
Thừa cân và béo phì là yếu tố nguy cơ quan trọng đối với nhiều loại ung thư, như ung thư vú, ung thư đại tràng, ung thư nội mạc tử cung và ung thư tuyến tụy.
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng việc vận động có tác dụng bảo vệ cơ thể khỏi một số loại ung thư, đặc biệt là ung thư đại tràng và ung thư vú. Ngoài ra, vận động cũng có tác dụng đối với ung thư nội mạc tử cung, phổi, trực tràng, tuyến tiền liệt, buồng trứng, tuyến giáp và tuyến tụy với các mức độ khác nhau.
Kết quả bảo vệ là rất rõ ràng: Nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng giảm 17% khi duy trì thói quen vận động đều đặn, trong khi nguy cơ ung thư vú giảm đến 20%. Mỗi 30 phút tập luyện thêm mỗi ngày có thể giảm khoảng 12% nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.
Đối với ung thư đại trực tràng, các hoạt động thể chất giúp giảm thiểu thời gian mà niêm mạc đường tiêu hóa tiếp xúc với các tác nhân ung thư có trong thực phẩm, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh.
Đối với ung thư vú, tập thể dục giúp giảm mức độ estrogen trong cơ thể, cải thiện lưu thông máu và tăng cường hệ miễn dịch, nhờ đó giảm nguy cơ mắc bệnh.
Với ung thư phổi, khi tập thể dục, chức năng hô hấp được cải thiện, từ đó giảm nồng độ các chất gây ung thư trong cơ thể, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.
Hại của thuốc lá, rượu bia
Một nguyên nhân quan trọng dẫn đến ung thư là thói quen sử dụng thuốc lá, rượu bia và ma túy. Các chất độc hại trong thuốc lá, đặc biệt là những hóa chất gây ung thư, có thể dẫn đến nhiều loại ung thư như ung thư phổi, ung thư họng, ung thư miệng và ung thư thực quản. Mặc dù nhiều người trẻ không nhận thức được mức độ nguy hiểm của thuốc lá, nhưng thói quen hút thuốc sẽ làm tăng nguy cơ ung thư ngay từ khi còn rất trẻ. Tương tự, việc uống quá nhiều rượu bia cũng là một yếu tố gây ra ung thư, đặc biệt là ung thư gan, ung thư vú và ung thư đại tràng. Uống rượu quá mức có thể thay đổi cấu trúc DNA và gây tổn thương tế bào, tạo điều kiện cho sự phát triển của ung thư.
Di truyền và môi trường gia đình
Di truyền đóng một vai trò quan trọng trong việc xác định nguy cơ ung thư ở những người trẻ. Các nghiên cứu cho thấy nhiều loại ung thư có yếu tố di truyền mạnh, như ung thư vú, buồng trứng, đại tràng và tuyến tụy. Những người trẻ có người thân mắc ung thư thường có nguy cơ cao hơn vì các đột biến gen có thể được di truyền qua các thế hệ. Tuy nhiên, di truyền chỉ là một phần trong nguyên nhân, thói quen sinh hoạt và môi trường sống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển bệnh. Sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và thói quen không lành mạnh sẽ làm gia tăng nguy cơ mắc ung thư.
Tình trạng ung thư gia tăng ở người trẻ đang trở thành một vấn đề đáng báo động và là lời cảnh tỉnh cho cộng đồng. Việc nhận thức về các yếu tố nguy cơ và thay đổi thói quen xấu, kết hợp với lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống hợp lý và tập thể dục đều đặn sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Bên cạnh đó, việc tầm soát sức khỏe định kỳ rất quan trọng để phát hiện ung thư sớm, từ đó giúp điều trị kịp thời và nâng cao cơ hội sống cho người bệnh.
