Buzz
Trước đây, tôi chưa hề thích loại sách du ký, sách về hành trình khám phá, nói về việc bản thân thay đổi như thế nào sau những chuyến đi. Thực ra, không có lý do cụ thể, chỉ đơn giản là “không thích” (giống như cách tôi không thích sách tự lực và làm giàu dù có hàng vạn người theo đuổi chúng). Tôi cảm thấy những cuốn sách đó đầy màu sắc cá nhân, trải nghiệm hấp dẫn và mới mẻ với họ nhưng đôi khi thật nhàm chán với tôi, lối viết cũ kỹ, những bài học thậm chí có phần ép buộc và như được ép buộc vào câu chuyện cho thêm sâu sắc. Và tiếc thay, văn học Việt Nam lại có nhiều cuốn sách như vậy quá.
Tuy nhiên, do công việc, tôi phải đọc khá nhiều loại sách khác nhau, trong đó có cả sách về chủ đề này. Thường thì tôi không thể chăm chú đọc nhiều hơn 50 trang, đa số chỉ lướt qua để hiểu nội dung chính và phong cách của tác giả.
Dù vậy, đối với văn học Việt, cũng có một số (ít) cuốn sách thuộc phạm trù này tạo nên ấn tượng tốt đẹp, gần đây nhất là cuốn “Chuyện ở vịnh Tokyo” của tác giả Đinh Lê Hương.Về tổng quan, “Chuyện ở vịnh Tokyo” không khác biệt nhiều so với những cuốn sách khác cùng thể loại. Hai trăm trang sách kể về cô tiếp viên hàng không quyết định theo sự nghiệp công chức và quyết tâm săn tìm học bổng du học. Từ việc bước chân đến Nhật Bản để học tập, nơi mà trước đây tác giả còn không mấy thiện cảm với người Nhật vì họ quá nguyên tắc, quá tỉ mỉ, thời trang ở Nhật không phải gu của cô, nơi mà cô phải lựa chọn sau khi vuột mất cơ hội đến một nơi khác. Cuối cùng, một năm ở đây trở thành một năm không thể quên trong đời.
Nội dung cuốn sách không chứa những điều mới lạ và kích thích về Nhật Bản, hoặc ít nhất với tôi đó cũng đều là những điều tôi đã biết: có quá nhiều người già ở Nhật, giới trẻ ở đây nghiện xem sex nhưng lại lười biếng về sex, hệ thống tàu điện đông đúc và phức tạp, đường xá chật cứng người và những cửa hàng nhỏ xinh, những câu chuyện về học tập và mối quan hệ với thầy trò, bạn bè, đồng hương,... Tóm lại, tất cả nội dung trong cuốn sách này có thể bắt gặp trong bất kì cuốn sách nào khác được viết ra bởi du học sinh.
Tuy nhiên, điều làm nên sự khác biệt trong “Chuyện ở vịnh Tokyo” lại không phải là nội dung. Không có những câu chuyện gay cấn, những tình tiết hấp dẫn, không có những trải nghiệm sống còn thay đổi suy nghĩ và cuộc sống, và rất ít những bài học “chiêm nghiệm” hay “dạy đời”, chỉ có đôi ba dòng cảm nhận của cá nhân Đinh Lê Hương về con người và sự việc.
Đinh Lê Hương mô tả vẻ đẹp của Tokyo qua góc nhìn cá nhân, trải nghiệm, suy nghĩ và đánh giá cá nhân, sau đó biến chúng thành những câu chuyện tâm tình như nhật ký. Ấn tượng nhất trong cuốn sách không phải là nội dung mà là cách viết và kể chuyện của tác giả. Chính cô cũng nói rằng mình thường được đánh giá là người có năng khiếu kể chuyện. Góc độ tiếp cận và cách kể chuyện của cô rất khác. Chúng đơn giản, trực tiếp, đi thẳng vào vấn đề mà không vòng vo hay cố gắng làm màu trong câu chữ.
Như đã nói, câu chuyện của Hương không có gì quá mới lạ hoặc đặc sắc. Nhưng cô đã biến điều quen thuộc đó thành một cánh tay đắc lực để hấp dẫn người đọc. Cô chinh phục độc giả bằng sự giản dị, chân thành, bằng những câu chuyện mà cô đã trải qua và thuật lại như những người bạn kể chuyện cho nhau nghe: Về chương trình học, thầy giáo, bạn bè trong trường, đôi ba câu chuyện nhỏ ấn tượng, một chút đánh giá cá nhân về nhiều chuyện khác nhau. Cuốn sách khắc họa một Đinh Lê Hương rất trẻ, rất tươi vui, một “công chức” nhưng chẳng hề “công chức”, dành công sức du học nhưng vẫn không bỏ quên suy nghĩ: “Ở đây chỉ có một năm thôi, phải tranh thủ để tận hưởng càng nhiều càng tốt”. Rất khó giải thích, tôi đã bị hấp dẫn bởi cách Hương dẫn dắt câu chuyện, như một đứa trẻ háo hức nghe người lớn kể chuyện.
Có lẽ với những bạn muốn tìm kiếm một câu chuyện tỉ mỉ về hành trình từ khi xin học bổng đến khi du học, về một tấm gương cần cù vượt khó, chăm chỉ và giỏi giang, những khó khăn, vất vả và buồn tủi khi ở xứ người hoặc những câu chuyện thấm đẫm triết lí, “Chuyện ở vịnh Tokyo” sẽ làm bạn thất vọng. Còn nếu bạn muốn tìm kiếm những điều nhẹ nhàng và giản đơn để thưởng thức bên tách trà chiều, một câu chuyện vui tươi, nữ tính và ngọt ngào để mơ mộng về những miền đất xa xôi, “Chuyện ở vịnh Tokyo” sẽ là một gợi ý không tồi trong những ngày tết sắp tới.
Phanh
Du lịch của tôi.
