Buzz
Năm 1997, một người đàn ông 46 tuổi đã kiện sở cảnh sát địa phương sau khi bị từ chối làm việc vì đạt điểm quá cao trong một bài kiểm tra trí tuệ. Điều đặc biệt là tòa án đã ủng hộ cơ quan thực thi pháp luật.
Vào năm 1997, Robert Jordan tham gia kỳ kiểm tra tuyển dụng cảnh sát tuần tra của sở cảnh sát thành phố New London, bang Connecticut, Mỹ. Ông đã thực hiện một bài kiểm tra trí thông minh được gọi là 'Kỳ thi kiểm tra nhân sự kỳ diệu' và 'Bài kiểm tra trình độ học vấn' do một công ty có tên là Hội đồng thực thi pháp luật của Đông Nam Connecticut thực hiện. Jordan đã đạt 33 điểm, cao hơn mức trung bình 21 điểm của các thí sinh khác trong bài thi này.
Mặc dù có điểm cao nhưng sở cảnh sát thành phố đã 'quên' thuê ứng viên có tên Jordan này. Ông nghĩ cơ hội tuyển dụng kết thúc vì ông đã 46 tuổi, một độ tuổi khá cao cho công việc này. Jordan vẫn không hài lòng và nộp đơn kiện lên Ủy ban Cơ hội Nhân quyền Connecticut. Lúc này, ông biết vấn đề chính là kết quả của bài kiểm tra về trí thông minh.
Trợ lý Giám đốc Thành phố lúc đó là Keith Harrigan, người giám sát việc tuyển dụng, nói với Jordan rằng: 'Chúng tôi không muốn những người có chỉ số IQ quá cao làm cảnh sát ở thành phố này.'
Phản ứng của Jordan lúc đó đơn giản chỉ là vô cùng ngạc nhiên: 'Về mặt triết học, tôi cảm thấy nó là sự xúc phạm đến toàn bộ nghề thực thi pháp luật”.
Tuy nhiên, sở cảnh sát áp dụng quy trình tuyển dụng theo một quan điểm rõ ràng: Những ứng viên đạt điểm cao trong kiểm tra trí thông minh sẽ dễ chán nản với công việc cảnh sát và có thể sớm rời bỏ. Thành phố New London chi trả 25.000 USD để đào tạo mỗi cảnh sát mới, do đó họ không muốn đào tạo những ứng viên sẽ rời bỏ ngay sau khi bắt đầu công việc.
“Tôi không thể chấp nhận điều đó. Và tôi nhận ra không có bằng chứng nào chứng minh mối liên quan giữa trí thông minh cơ bản và sự hài lòng nghề nghiệp hoặc thời gian làm việc lâu dài”, Jordan phản đối. “Thông điệp đó sẽ ảnh hưởng như thế nào đến trẻ em? Học chăm chỉ, nhưng đừng quá giỏi?”
Vì vậy, ông Jordan đã đưa ra tòa án và cáo buộc chính quyền thành phố và sở cảnh sát New London đã vi phạm quyền bảo vệ bình đẳng theo Hiến pháp Ánh sáng. Tòa án quận giữ nguyên phản đối từ phía cảnh sát: “Có lý do chính đáng để sở cảnh sát muốn cảnh sát không quá thông minh”.
Jordan đã kháng cáo quyết định trên, nhưng vào năm 2000, tòa phúc thẩm liên bang thứ hai tại New York đã tiếp tục duy trì quyết định của tòa án quận Connecticut, và Jordan thất bại. Tòa phúc thẩm phán quyết rằng “các tiêu chí giống nhau áp dụng cho tất cả những người làm bài kiểm tra, nên quyền bảo vệ theo Hiến pháp Ánh sáng của ông Jordan không bị vi phạm.”
Điều đau đớn nhất đối với Jordan là tòa án đã đưa ra quyết định chính xác dựa trên tài liệu từ đơn vị cung cấp bài kiểm tra. Và điều này được giải thích trong quyết định của tòa án phản đối kháng cáo của ông: “Chúng tôi kết luận rằng thậm chí khi không có mối liên kết thống kê rõ ràng giữa điểm số cao trong bài kiểm tra và sự thiếu hài lòng trong công việc, thì cũng đủ để thành phố tin rằng có mối liên quan như vậy. Nguyên đơn đã đưa ra một số bằng chứng cho thấy những người đạt điểm cao thực sự không cảm thấy không hài lòng hơn trong công việc, nhưng bằng chứng đó không tạo ra vấn đề thực tế”.
Nói một cách đơn giản, quan trọng nhất là chính quyền thành phố 'tin rằng' cuộc thi tuyển dụng đã diễn ra đúng kế hoạch. Miễn là niềm tin đó được áp dụng một cách công bằng cho tất cả thí sinh, thì không có quyền Hiến pháp nào bị vi phạm.
Sau khi trải qua thất bại, Jordan đã phải chấp nhận số phận của mình. Tuy nhiên, khi trò chuyện với báo chí, ông tự xem mình như biểu tượng mới của sự phân biệt đối xử trong những năm 1990 tại Hoa Kỳ. Ông nói: “Tôi khẳng định rằng bạn không thể kiểm soát được trí thông minh cơ bản của mình, giống như màu mắt, giới tính hay bất kỳ điều gì khác”.
May mắn đối với Jordan, sau khi bị từ chối tại sở cảnh sát, ông vẫn tìm thấy một công việc mới tại Cục Cải huấn. Điều này chứng minh ít nhất rằng ông ta không quá thông minh để trở thành một người giữ ngục.
Tham khảo trên trang Gigazine
