Clorua Cobalt(II)

Clorua Cobalt(II) là một hợp chất vô cơ của cobalt và clo, với công thức hóa học CoCl₂. Thường xuất hiện dưới dạng ngậm 6 nước CoCl₂·6H₂O, đây là muối cobalt phổ biến nhất trong các phòng thí nghiệm.

Dạng ngậm 6 nước có màu tím, trong khi dạng khan của nó có màu xanh da trời. Vì dễ dàng hấp thụ hoặc mất nước, và sự thay đổi màu sắc tương ứng, clorua cobalt(II) được sử dụng làm chỉ thị độ ẩm trong các chất chống ẩm.

Clorua cobalt(II) được ứng dụng trong tổng hợp hữu cơ và chế tạo các thiết bị điện cực bằng kim loại cobalt.

Clorua cobalt(II) đã được Cơ quan Hóa chất châu Âu phân loại là chất có nguy cơ nghi ngờ gây ung thư.

Tổng hợp

Cobalt(II) chloride ngậm nước được tạo ra bằng cách cho cobalt(II) carbonate hoặc muối cobalt(II) phản ứng với acid chlorhydric:

CoCO₃ + 2HCl + 5H₂O → Co(H₂O)₆Cl₂ + CO₂↑

Khi nung nóng, phân tử ngậm 6 phân tử nước sẽ bị phân hủy thành muối khan.

Phản ứng

Nhìn chung, dung dịch của các muối này tương tự như các muối cobalt(II) khác, với sự hiện diện của ion [Co(H₂O)₆]. Khi phản ứng với H₂S, các dung dịch muối này sẽ tạo ra kết tủa CoS. CoCl₂·6H₂O và CoCl₂ là các acid Lewis yếu. Các phân tử thường có cấu trúc bát diện hoặc tứ diện. Khi kết hợp với pyridin (C₅H₅N), chúng tạo thành phức chất bát diện.

CoCl₂·6H₂O + 4C₅H₅N → CoCl₂(C₅H₅N)₄ + 6H₂O

Khi sử dụng triphenylphosphin (P(C₆H₅)₃), sẽ tạo ra phức chất tứ diện.

CoCl₂·6H₂O + 2P(C₆H₅)₃ → CoCl₂[P(C₆H₅)₃]₂ + 6H₂O

Hợp chất khác

CoCl₂ có thể tạo ra một số hợp chất với NH₃, như CoCl₂·2NH₃ (hoa hồng), CoCl₂·3NH₃ (hoa hồng đỏ), CoCl₂·4NH₃ (vàng nâu), CoCl₂·5NH₃ (đỏ cam), CoCl₂·6NH₃ (rơm) và CoCl₂·10NH₃ (vàng nâu).

CoCl₂ cũng tạo ra một số hợp chất với N₂H₄, ví dụ như CoCl₂·6N₂H₄ là chất rắn màu hồng, dễ nổ và không ổn định. Các hợp chất khác như CoCl₂·3N₂H₄ có màu cam nhạt, CoCl₂·2,5N₂H₄·H₂O là tinh thể hồng, và CoCl₂·2N₂H₄ có dạng monohydrat là tinh thể màu đỏ-hồng, tan trong nước và H₂SO₄/HNO₃. CoCl₂·1,5N₂H₄·H₂O là tinh thể màu hồng, CoCl₂·¾N₂H₄ và CoCl₂·¼N₂H₄ đều có màu dương nhạt-hồng.

CoCl₂ cũng tạo ra một số hợp chất với NH₂OH, ví dụ như CoCl₂·2NH₂OH là tinh thể màu hoa hồng.

CoCl₂ có khả năng tạo hợp chất với CO(NH₂)₂, như CoCl₂·2CO(NH₂)₂ là tinh thể màu đen, CoCl₂·4CO(NH₂)₂ có màu oải hương-hoa hồng và CoCl₂·10CO(NH₂)₂ là tinh thể màu hồng.

CoCl₂ cũng tạo ra một số hợp chất với CON₃H₅, ví dụ như CoCl₂·2CON₃H₅ là tinh thể đỏ, có khả năng hòa tan vừa phải trong nước.

CoCl₂ cũng hình thành một số hợp chất với CON₄H₆, chẳng hạn như CoCl₂·2CON₄H₆·1,5H₂O, là tinh thể màu hồng đậm.

CoCl₂ tạo ra một số hợp chất với CS(NH₂)₂, ví dụ như CoCl₂·2CS(NH₂)₂ có màu lục lam, CoCl₂·3CS(NH₂)₂ là chất rắn màu dương, hòa tan trong nước tạo dung dịch màu dương đen, CoCl₂·3,5CS(NH₂)₂ là tinh thể màu dương đen, và CoCl₂·4CS(NH₂)₂ có màu lam dương.

CoCl₂ còn tạo ra các hợp chất với CSN₃H₅, ví dụ như CoCl₂·2CSN₃H₅ là bột hoặc tinh thể màu đen tím, và CoCl₂·3CSN₃H₅·H₂O là tinh thể màu đỏ nhạt-hồng.

CoCl₂ cũng tạo hợp chất với CSN₄H₆, trong đó CoCl₂·2CSN₄H₆ có thể xuất hiện dưới dạng tinh thể màu tím hoặc màu nâu.

CoCl₂ có thể tạo ra các hợp chất với CSe(NH₂)₂, chẳng hạn như CoCl₂·2CSe(NH₂)₂ có màu lục lam, và CoCl₂·4CSe(NH₂)₂ có màu lục nhạt. Phức CoCl₂·3CSe(NH₂)₂ có màu khác so với các phức hợp này.

Ứng dụng

• Mực vô hình
• Cobalt(II) chloride là chất kích thích hóa học, có tác dụng tương tự như khi cơ thể bị thiếu oxy, góp phần vào quá trình sinh hồng cầu. Việc bổ sung cobalt không bị cấm và không thể phát hiện qua các bài kiểm tra chống doping hiện tại. Tuy nhiên, cobalt(II) chloride bị cấm theo quy định của Australian Thoroughbred Racing.

Liên kết ngoài

• International Chemical Safety Card 0783
• National Pollutant Inventory – Tờ thông tin về Cobalt Lưu trữ 2006-02-19 tại Wayback Machine
• IARC Monograph 'Cobalt và các hợp chất của Cobalt'