Có đủ dũng cảm để khám phá “Dám Hành Động” chứ?

Tạp chí Time từng nói: “Bernanke là một trong những cá nhân quan trọng nhất đối với nền kinh tế toàn cầu. Vai trò lãnh đạo sáng tạo của Chủ tịch FED trong năm 2009 không chỉ giúp Mỹ mà còn cả thế giới vượt qua cuộc khủng hoảng toàn diện. Quyết định của Bernanke ảnh hưởng đến túi tiền, công việc và tương lai của mọi người trên toàn cầu.” Năm 2009, Time vinh danh ông là “Nhân vật của năm”. Trước khi chuyển sang làm việc trong ngành công vụ, trở thành Chủ tịch FED (2006-2014), ông là giáo sư kinh tế tại Đại học Princeton.

“Dám Hành Động” cũng không phải là loại hồi ký dành cho những người thích đọc về “thâm cung bí sử” của những người nổi tiếng, mặc dù nó đề cập đến nhiều nhân vật nổi bật của Mỹ, bao gồm cả hai tổng thống.

'Bốn tiếng trước đó, Tổng thống và tôi đã ngồi cạnh nhau trong căn phòng Roosevelt tại Nhà Trắng, cách Phòng Bầu dục chỉ vài bước chân… Thường thì, Tổng thống thích tạo không khí thoải mái trong các cuộc họp bằng cách ném một vài câu đùa hoặc những lời trêu chọc nhẹ nhàng vào các cố vấn xung quanh. Nhưng chiều hôm đó, không phải vậy. Ông hỏi thẳng: Tại sao mọi thứ lại trở nên khó khăn như vậy?'

Cuốn sách “Dám hành động” của một người từng nắm giữ túi tiền quốc gia Mỹ thực sự thu hút sự chú ý của độc giả quan tâm đến lĩnh vực kinh tế - tài chính, với những câu chuyện thực tế, chi tiết của người trong cuộc giúp họ hiểu sâu hơn về cách hoạt động của nền kinh tế lớn nhất thế giới và của ngân hàng trung ương trong nền kinh tế đó. Điều hấp dẫn nhất của cuốn hồi ký là góc nhìn của người trong cuộc về cuộc chiến chống lại cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ thứ hai sau Đại suy thoái.

Giống như nhiều tác giả hồi ký khác, ông Bernanke cũng nhớ lại về gia đình, tuổi thơ của mình, nhưng không dành nhiều thời gian cho những điều ngoài lề như “suy thoái kinh tế”, “khủng hoảng tài chính”. Ký ức của Bernanke về ông bà ngoại người Do Thái cũng phản ánh “khủng hoảng”.

'Ông bà luôn tự hào khi mỗi năm có thể mua đôi giày mới cho các con…, trong khi chúng tôi phải đi học trong những đôi giày cũ hoặc trần chân. Tôi hỏi bà tại sao cha mẹ chúng tôi không thể mua giày mới, bà trả lời vì cha mẹ chúng tôi mất việc khi các nhà máy giày đóng cửa. “Tại sao các nhà máy lại đóng cửa thế, bà?”- tôi hỏi. Bà trả lời: “Vì không ai có tiền mua giày”. Ngay cả một đứa trẻ như tôi cũng hiểu được tình hình này, và sau này tôi dành gần như toàn bộ sự nghiệp của mình để tìm hiểu vì sao các cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng như vậy lại xảy ra'.

Như thế, với một cuộc sống gắn liền với khủng hoảng từ nhỏ, Bernanke sau này đã cùng các đồng nghiệp trong Bộ Tài chính giúp ổn định hệ thống tài chính đang trên đà tăng trưởng, ngăn chặn sự suy tàn kinh tế toàn cầu, đưa nền kinh tế Mỹ trở lại đà phát triển và trở thành một mô hình cho nhiều quốc gia khác. Tất cả những biến động và bài học đầy rẫy này được người trong cuộc mô tả chi tiết và sống động trong 678 trang hồi ký được chia thành 3 phần với 23 chương.

Sau phần một tập trung vào “tuổi thơ bình yên”, hành trình đến chức Chủ tịch FED và dấu hiệu của cơn bão tài chính sắp đổ vào Mỹ, Bernanke tập trung mô tả cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 với những bi kịch liên quan đến các tập đoàn quá lớn để phá sản như Lehman Brothers, AIG, Goldman Sachs, Morgan Stanley… Cuối cùng, tác giả phân tích cặn kẽ nguyên nhân và bài học của các biện pháp đối phó với khủng hoảng, như việc nới lỏng tín dụng, thiết lập hệ thống tài chính mới, điều chỉnh lãi suất, mua lại chứng khoán quy mô lớn, phục hồi thị trường bất động sản…

Các phần, các chương được trình bày theo thứ tự thời gian dễ theo dõi với cấu trúc rõ ràng, văn phong giản dị, đôi khi có những chi tiết, câu từ lấp lánh như văn nhân. Trong Dám hành động phiên bản tiếng Việt, những tên riêng, thuật ngữ kinh tế, tài chính, chính trị có thể còn xa lạ với độc giả không chuyên, được giải thích kỹ lưỡng bởi Nhà xuất bản Công Thương, AlphaBooks, như: Vành đai Kinh thánh, Feddie Mac, Chính sách thích ứng, Nền kinh tế Goldilocks, Ngập lụt tiết kiệm, Thị trường repo, Chiến lược “bên miệng hố chiến tranh”, Đảng Trà…

Ngoài ra, 15 trang ảnh đen trắng trong hồi ký là những tư liệu thú vị, quý giá. Ví dụ, một bức ảnh chụp cậu bé tươi cười ôm bánh lái chiếc xe kiểu “cởi truồng” có dòng chú thích đầy thông tin: “Với tư cách là Chủ tịch FED, tôi không được phép lái xe vì những lý do an ninh. Tôi rất nhớ những giờ phút ngồi sau vô-lăng như thế này”.

Như tiêu đề lời bạt “Nhìn về quá khứ, hướng tới tương lai”, Dám hành động của cựu Chủ tịch FED Ben Bernanke là kết luận từ kinh nghiệm của một thời kỳ đầy thách thức, giúp Mỹ và nhiều quốc gia khác tránh khỏi sự suy tàn của cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính và nhanh chóng hồi phục.

Có lẽ, ngoài những bài học về quản lý kinh tế - tài chính, Dám hành động còn truyền cảm hứng về nhân sinh, thái độ sống - “người hành động”. “Khi đối mặt với một cuộc khủng hoảng, có người lựa chọn hành động, trong khi người khác lại sợ hãi trốn tránh”.

Và tất nhiên:

“Không ai muốn gặp thất bại nhưng thất bại là một phần không thể thiếu của cuộc sống và là cơ hội học hỏi. Nếu bộ quần áo của bạn không bị bẩn, bạn chưa từng thực sự tham gia vào trò chơi,” là lời của Ben Bernanke được in ở trang cuối cuốn hồi ký.