Bài viết được chuyên gia tư vấn: Bác sĩ chuyên khoa II Lê Thanh Cẩm - Chuyên gia Nhi khoa - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Quốc tế Mytour Đà Nẵng

Co giật ở trẻ sơ sinh thường khiến các bậc cha mẹ cảm thấy lo lắng, tuy nhiên phần lớn trường hợp co giật ở trẻ sơ sinh đều là những tình trạng co giật lành tính. Hãy cùng khám phá thêm về co giật sơ sinh lành tính qua bài viết dưới đây.

Co giật ở trẻ sơ sinh là hiện tượng rối loạn chức năng não do phát điện không đều, thường xảy ra nhanh chóng và ngắn ngủi. Trong thời kỳ này, trẻ có thể trải qua cơn co giật toàn bộ cơ thể hoặc từng chi, hoặc có các cử động lạ lùng tại khu vực mặt như làm miệng, lưỡi,... hoặc các biểu hiện của rối loạn thần kinh tự nhiên. Các dấu hiệu này thường diễn ra nhanh chóng và kéo dài ngắn, điều này khiến chúng thường bị bỏ sót hoặc không được chú ý đúng mức.

Các cơn co giật ở trẻ sơ sinh thường là những trạng thái lành tính, xuất hiện đột ngột, kéo dài ngắn và khi không co giật, trẻ hoàn toàn bình thường.

2.1 Co giật sơ sinh lành tính không có yếu tố gia đình

• Thời gian xuất hiện: Cơn co giật sơ sinh lành tính không có yếu tố gia đình thường xuất hiện ở trẻ từ 1 - 7 ngày tuổi, phổ biến là ngày thứ 5.
• Đối tượng: Trẻ sinh đủ tháng, cân nặng bình thường, lúc sinh trẻ không bị ngạt hoặc chấn thương do sản khoa. Bé trai thường bị nhiều hơn bé gái.
• Thời gian co giật: Các cơn co giật thường diễn ra rất ngắn, khoảng từ 1 - 3 phút. Một số ít trẻ có thể bị liên tục với thời gian các cơn co giật lặp lại và diễn ra trong 1 - 20 giờ, có khi lên đến 3 ngày.
• Biểu hiện: Các cơn co giật sơ sinh lành tính không có yếu tố gia đình có biểu hiện bắt đầu với các cơn giật cơ ở một bên cơ thể, sau đó lan sang bên còn lại (hiếm gặp ở toàn bộ cơ thể), có thể kèm theo ngừng thở.
• Đặc điểm sau cơn co giật: Sau co giật, trẻ có thể bị giảm trương lực các cơ kéo (có thể kéo dài trong nhiều ngày), ngủ gà.
• Tiên lượng: Nếu thực hiện khám thần kinh cho trẻ vào lúc trẻ đang co giật hoặc trước khi co giật thì cho thấy trẻ hoàn toàn bình thường. Do đó, co giật sơ sinh lành tính dạng này hiếm hoặc không ảnh hưởng đến sự phát triển về mặt tâm thần vận động của trẻ và nó cũng không có nguy cơ tiến triển thành bệnh động kinh khi trẻ lớn.

2.2 Co giật sơ sinh lành tính có yếu tố gia đình

• Thời gian xuất hiện:

Các cơn co giật sơ sinh lành tính có yếu tố gia đình xuất hiện khi trẻ được 2 hoặc 3 ngày tuổi, hoặc cũng có thể muộn hơn, 3 tuần hoặc 1 tháng sau khi trẻ được sinh ra.

• Đối tượng:

Trẻ sinh ra bình thường, thường gặp ở trẻ trai nhiều hơn trẻ gái.

• Thời gian co giật:

Các cơn co giật thường diễn ra chỉ trong khoảng 1 - 2 phút, nếu có tái phát, co giật có thể kéo dài đến khi trẻ được 7 ngày tuổi hoặc nhiều tuần sau.

• Biểu hiện:

Các cơn co giật sơ sinh lành tính có yếu tố gia đình với biểu hiện chính là những cơn co giật, co cứng cơ và kèm theo ngừng thở.

• Tiên lượng:

Nếu khám thần kinh và thực hiện điện não đồ lúc trẻ không co giật sẽ cho thấy kết quả hoàn toàn bình thường. Loại co giật có yếu tố gia đình do gen di truyền thuộc một nhánh ngắn của nhiễm sắc thể số 20 gây ra có thể tiến triển, tuy nhiên nếu được điều trị, bệnh cho kết quả tốt và không ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển về mặt tâm trí vận động của trẻ. Những trẻ bị co giật do di truyền loại này cần được phòng ngừa tránh bị sốt cao gây co giật và dẫn đến biến chứng động kinh thứ phát sau này.

2.3 Co giật sơ sinh lành tính ở trẻ còn bú mẹ

• Thời gian xuất hiện: Co giật sơ sinh lành tính ở trẻ còn bú mẹ thường xuất hiện ở trẻ dưới 1 tuổi.
• Đối tượng: Bé trai có tỷ lệ bị co giật nhiều hơn bé gái.
• Thời gian co giật: Các cơn co giật diễn ra trong thời gian ngắn, xuất hiện nhiều lần và lẻ tẻ trong ngày.
• Biểu hiện: Trẻ bị co giật toàn bộ từ mặt, thân cho đến các chi nhưng với mức độ nhẹ. Khi co giật, trẻ hoàn toàn tỉnh táo. Khi trẻ ngủ say thì các cơn co giật biến mất.
• Tiên lượng: Khi không co giật, nếu khám thần kinh thì cho kết quả trẻ hoàn toàn bình thường. Co giật sơ sinh lành tính ở trẻ còn bú mẹ thường không ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển về mặt tâm trí và vận động của trẻ, tuy nhiên, trong một số ít trường hợp bệnh co giật có thể tiến triển thành động kinh khi trẻ trưởng thành.

Trẻ sơ sinh bị co giật có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý phức tạp, cần được khám và theo dõi bởi các bác sĩ nhi chuyên khoa thần kinh. Ở trẻ sơ sinh thường xảy ra các cơn co giật cơ lúc ngủ, phần lớn là lành tính. Nếu trẻ được giữ tay hoặc chân khi co giật, tình trạng co giật sẽ chấm dứt và tự giải quyết khi trẻ lớn hơn, không phải là bệnh lý.

Trong một số trường hợp khác, co giật có thể do sốt, đây cũng là co giật lành tính, không phải là động kinh. Cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần theo dõi, tránh để trẻ sốt cao.

Ngoài ra, cần phân biệt trẻ sơ sinh bị co giật do sốt hay không, bằng cách theo dõi xem trẻ có bị hôn mê, sốt li bì, cứng gáy,... Sốt cao kèm theo co giật có thể là dấu hiệu của viêm màng não và một số bệnh lý nguy hiểm khác, do đó trẻ cần được theo dõi chặt chẽ và đưa đến bệnh viện để xử trí kịp thời.

Co giật sơ sinh lành tính thường không làm ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên, người thân cần luôn theo dõi chặt chẽ để phòng tránh những rủi ro và biến chứng do co giật gây ra.

• Phân biệt nguyên nhân co giật ở trẻ em
• Bé giật tay chân khi ngủ có gây nguy hiểm không?
• Trẻ bị co giật, miệng méo, mắt trợn, chảy dãi là dấu hiệu của bệnh gì?