Buzz
Dấu hiệu và triệu chứng của co giật ở trẻ sơ sinh
Chuyên gia tư vấn: Bác sĩ nhi khoa Hồ Thị Hồng Tho - Bệnh viện Quốc tế Mytour Phú Quốc
Co giật ở trẻ sơ sinh thường diễn ra một cách tinh tế và kín đáo, đòi hỏi sự chú ý đặc biệt từ phía người chăm sóc. Việc xác định nguyên nhân chính xác đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị tình trạng này.
1. Nhận biết triệu chứng co giật ở trẻ sơ sinh
Những trẻ sơ sinh có cơn co giật chân tay khi ngủ có thể hết triệu chứng khi được nắm giữ, nhưng nếu triệu chứng vẫn tồn tại sau khi nắm giữ, thay đổi tư thế, có thể là trẻ đang bị co giật. Các biểu hiện khác của co giật ở trẻ sơ sinh có thể bao gồm:
- Cử động bất thường hoặc thay đổi trương lực cơ ở thân và chi;
- Cử động bất thường ở vùng mặt, miệng, lưỡi;
- Cử động bất thường ở vùng mắt.
Các triệu chứng khác như thóp phồng, suy hô hấp, tình trạng thiếu máu, tổn thương thần kinh, sốt và dấu hiệu nhiễm trùng cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình chẩn đoán.
2. Phương pháp chẩn đoán co giật ở trẻ sơ sinh
2.1 Tiền sử y tế quan trọng
- Thông tin về bệnh lý, tiền sử sản khoa: Sự kiện khi sinh như ngạt mũi, sử dụng kìm, forceps; cách tiếp cận việc nuôi con bằng sữa mẹ; tình trạng sức khỏe của trẻ sau sinh như sốt, chậm tăng cân; và liệu pháp mà bà mẹ có thể đã áp dụng khi mang thai như việc sử dụng Pyridoxin hay Isoniazid,...;
- Thời gian xuất hiện cơn co giật: Cực kỳ quan trọng để xác định nguyên nhân gây co giật ở trẻ sơ sinh. Cụ thể:
- Trong 48 giờ đầu sau khi sinh: Chủ yếu liên quan đến ngạt mũi, hạ đường huyết, xuất huyết nội sọ, hạ canxi máu, dị tật não, sự phụ thuộc vào Pyridoxin;
- Ngày 3 - 7 sau sinh: Thường do hạ canxi máu, viêm màng não;
- Sau 7 ngày sau sinh: Có thể do rối loạn chuyển hóa bẩm sinh.
Trẻ có bú kém2.2 Kiểm tra lâm sàng
- Xác định xem cơn co giật ảnh hưởng toàn bộ cơ thể hay chỉ một phần;
- Kiểm tra đồng tử và phản xạ ánh sáng;
- Thăm dò thóp để tìm hiểu về dấu hiệu thóp phồng;
- Tìm kiếm bướu máu ở xương sọ hoặc bướu máu thanh;
- Xác định cơn ngưng thở;
- Kiểm tra dấu hiệu thiếu máu dựa trên màu da và niêm mạc;
- Xác định nơi nhiễm trùng;
- Xác định dị tật não bẩm sinh.
2.3 Thực hiện các xét nghiệm
- Xét nghiệm Dextrostix để xác định tình trạng hạ đường huyết;
- Xét nghiệm ion: natri, canxi, magie để xác định các rối loạn điện giải như hạ canxi, hạ natri, hạ magie trong máu;
- Xét nghiệm máu, cấy máu, CRP để kiểm tra nguyên nhân nhiễm trùng;
- Xét nghiệm nước màng não để xác định viêm màng não;
- Siêu âm đầu và cổ để kiểm tra tình trạng xuất huyết não, nhận diện tổn thương não do thiếu oxy ở trẻ sinh ngạt;
- Điện não đồ có thể được thực hiện khi nghi ngờ trẻ sơ sinh bị co giật do cơn động kinh hoặc tùy thuộc vào việc người mẹ đã sử dụng Pyridoxin hay không;
- Tầm soát chuyển hóa: Kiểm tra NH3 máu khi đã loại trừ các nguyên nhân phổ biến gây co giật ở trẻ sơ sinh.
Các xét nghiệm này giúp bác sĩ xác định nguyên nhân gây co giật ở trẻ sơ sinh để đề xuất biện pháp điều trị phù hợp. Ngoài ra, co giật ở trẻ sơ sinh thường có thể là kết quả của nhiều nguyên nhân kết hợp nhau, chẳng hạn như rối loạn chuyển hóa - điện giải kết hợp với các vấn đề thần kinh ở trung ương.
3. Phác đồ điều trị co giật ở trẻ sơ sinh
Nguyên tắc điều trị co giật ở trẻ sơ sinh bao gồm: Hỗ trợ hô hấp, chống co giật và điều trị đặc hiệu theo nguyên nhân gây bệnh. Cụ thể:
- Mở đường thở: Hút đờm;
- Hỗ trợ hô hấp: Lựa chọn giữa việc cung cấp oxy cho trẻ hoặc đặt nội khí quản để hỗ trợ hô hấp tùy thuộc vào mức độ thiếu hụt oxy trong máu;
- Chống co giật: Sử dụng thuốc chống co giật như Phenobarbital hoặc các loại khác theo chỉ định của bác sĩ;
- Điều trị nguyên nhân: Ngay từ khi xác định được nguyên nhân gây co giật, việc điều trị cụ thể và kịp thời là rất quan trọng. Việc điều trị nguyên nhân cụ thể như hạ đường huyết, hạ canxi máu, hạ magie máu, hạ natri máu, lệ thuộc vào Pyridoxin, xuất huyết não - màng não, viêm màng não,... sẽ được thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.
Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khámCác triệu chứng của co giật ở trẻ sơ sinh thường diễn ra kín đáo, dễ bị bỏ qua. Vì vậy, quan trọng để phụ huynh theo dõi sát sao khi trẻ sơ sinh bị co giật cùng với bất kỳ triệu chứng nào khác và đưa trẻ đến chuyên khoa Nhi để có chẩn đoán chính xác và kế hoạch điều trị kịp thời và hiệu quả.
XEM THÊM
- Đối mặt với co giật ở trẻ nhỏ, làm thế nào?
- Phương pháp chăm sóc trẻ sơ sinh khi co giật
- Chăm sóc bé sốt cao và co giật đúng cách
