Chuyên gia tư vấn: Bác sĩ chuyên khoa II Lê Thanh Cẩm - Chuyên gia Nhi khoa - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Đà Nẵng

Co giật ở trẻ sơ sinh có thể khiến nhiều bậc phụ huynh lo sợ, tuy nhiên, đa phần co giật ở trẻ sơ sinh là có tính chất lành tính. Hãy cùng khám phá thêm về tình trạng này qua bài viết dưới đây.

Co giật ở trẻ sơ sinh là hiện tượng do sự phóng điện không đồng đều trong não, diễn ra nhanh chóng và thường kéo dài trong một thời gian ngắn. Trong tình trạng này, trẻ có thể trải qua những cử động đột ngột toàn thân hoặc ở một phần cơ thể nào đó, ví dụ như miệng hay lưỡi. Đây thường là những biểu hiện của sự rối loạn thần kinh và thường không gây hại nhiều cho sức khỏe của bé.

Đa phần các trường hợp co giật ở trẻ sơ sinh là những trường hợp không đe doạ và có những đặc điểm chung như xuất hiện bất ngờ, thời gian co giật ngắn, và khi không co giật, trẻ hoàn toàn khỏe mạnh.

2.1 Co giật sơ sinh lành tính không liên quan đến yếu tố gia đình

• Thời điểm xuất hiện: Các trường hợp co giật sơ sinh lành tính không liên quan đến yếu tố gia đình thường xuất hiện ở trẻ từ 1 - 7 ngày tuổi, thường là vào ngày thứ 5.
• Đối tượng: Trẻ sinh đầy đủ tháng, cân nặng bình thường, không có vấn đề nguyên nhân từ sản khoa. Bé trai thường phổ biến hơn bé gái.
• Thời lượng co giật: Những cơn co giật thường diễn ra rất ngắn, chỉ từ 1 - 3 phút. Một số trường hợp có thể có co giật lặp lại kéo dài từ 1 - 20 giờ, thậm chí lên đến 3 ngày.
• Biểu hiện: Các trường hợp co giật sơ sinh lành tính không liên quan đến yếu tố gia đình thường bắt đầu với cơn co giật ở một bên cơ thể, sau đó lan sang bên kia (hiếm khi lan toàn bộ cơ thể), có thể kèm theo tình trạng ngừng thở.
• Đặc điểm sau cơn co giật: Sau khi co giật, trẻ có thể trải qua hiện tượng giảm trương lực các cơ kéo (có thể kéo dài trong vài ngày), và trạng thái ngủ gà.
• Dự đoán: Nếu thăm khám thần kinh khi trẻ đang co giật hoặc trước khi co giật, kết quả thường cho thấy trẻ hoàn toàn bình thường. Co giật sơ sinh lành tính dạng này ít gặp và thường không ảnh hưởng đến sự phát triển về tâm lý và vận động của trẻ, cũng như không có nguy cơ phát triển thành động kinh khi trẻ lớn lên.

2.2 Co giật sơ sinh lành tính có yếu tố gia đình

• Thời điểm xuất hiện:

Những trường hợp co giật sơ sinh lành tính có yếu tố gia đình thường xuất hiện khi trẻ ở 2 hoặc 3 ngày tuổi, nhưng cũng có thể xảy ra muộn hơn, vào khoảng 3 tuần hoặc 1 tháng sau khi trẻ được sinh ra.

• Đối tượng:

Trẻ được sinh ra bình thường, thường xuất hiện nhiều ở bé trai hơn bé gái.

• Thời lượng co giật:

Các cơn co giật thường diễn ra chỉ trong khoảng 1 - 2 phút, và nếu tái phát, có thể kéo dài đến khi trẻ 7 ngày tuổi hoặc thậm chí vài tuần sau.

• Biểu hiện:

Những trường hợp co giật sơ sinh lành tính có yếu tố gia đình thường xuất hiện với các triệu chứng chính là cơn co giật, cơ cứng và thường kèm theo ngừng thở.

• Dự đoán:

Nếu thăm khám thần kinh và thực hiện điện não đồ khi trẻ không có triệu chứng co giật, kết quả thường bình thường. Co giật có yếu tố gia đình do gen di truyền thuộc một nhánh ngắn của nhiễm sắc thể số 20 có thể tiến triển, nhưng với điều trị, trẻ có thể phục hồi hoàn toàn mà không ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển tâm lý và vận động.

2.3 Co giật sơ sinh lành tính ở trẻ đang bú mẹ

• Thời điểm xuất hiện: Co giật sơ sinh lành tính ở trẻ đang bú mẹ thường xuất hiện ở trẻ dưới 1 tuổi.
• Đối tượng: Bé trai thường mắc nhiều hơn bé gái.
• Thời lượng co giật: Các cơn co giật thường diễn ra ngắn, xuất hiện lẻ tẻ trong ngày và nhiều lần.
• Biểu hiện: Trẻ có thể trải qua co giật toàn bộ cơ thể hoặc chỉ ở các chi nhỏ, nhưng mức độ nhẹ. Trong lúc co giật, trẻ vẫn hoàn toàn tỉnh táo. Các cơn co giật có thể không xuất hiện khi trẻ đang ngủ say.
• Dự đoán: Khi không có triệu chứng co giật, nếu thăm khám thần kinh, kết quả thường chỉ ra trẻ hoàn toàn bình thường. Co giật sơ sinh lành tính ở trẻ đang bú mẹ thường không ảnh hưởng nhiều đến sự phát triển tâm lý và vận động của trẻ, mặc dù trong một số trường hợp, có thể tiến triển thành động kinh khi trẻ lớn lên.

Trẻ sơ sinh mắc phải co giật có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý phức tạp, vì vậy, cần phải thăm khám và theo dõi bởi các chuyên gia nhi khoa thần kinh. Ở trẻ sơ sinh, các trường hợp co giật thường xuất hiện khi trẻ đang ngủ, đa phần là những trường hợp có tính chất lành tính. Khi trẻ được giữ tay hoặc chân, cơn co giật thường sẽ ngừng và biến mất khi trẻ lớn lên, không tạo ra vấn đề bệnh lý.

Trong những trường hợp khác, co giật ở trẻ có thể do sốt, nhưng cũng có thể là co giật lành tính và không liên quan đến bệnh động kinh. Trong những trường hợp này, cha mẹ và người chăm sóc trẻ cần theo dõi và tránh tình trạng trẻ sốt cao.

Ngoài ra, quan trọng để phân biệt liệu có phải là trẻ sơ sinh bị co giật do sốt hay không, bằng cách theo dõi xem trẻ có bất kỳ triệu chứng như mất ý thức, sốt li bì, và cơ gáy cứng hay không. Sốt cao kèm theo co giật có thể là dấu hiệu của các vấn đề nguy hiểm như viêm màng não và một số bệnh lý khác, do đó, trẻ cần được quan sát chặt chẽ và đưa đến bệnh viện để có điều trị kịp thời.

Co giật sơ sinh lành tính không phải là bệnh lý, vì vậy thường không gây ra nhiều ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Tuy nhiên, cha mẹ và người thân cần theo dõi thường xuyên các biểu hiện của trẻ để đề phòng các rủi ro và biến chứng có thể xảy ra do co giật.