Có lẽ xe hydro đã cạn kiệt sức hút so với xe điện?

Chính phủ cho rằng việc phát triển cơ sở hạ tầng cho một mạng lưới xe hydro quá nhỏ không mang lại nhiều ý nghĩa kinh tế, trong khi nhu cầu đối với xe hydro chỉ tăng lên nếu chúng được đầu tư mạnh mẽ.

Ô tô chạy bằng pin nhiên liệu hydro từng được xem là giải pháp thay thế xe điện và động cơ đốt trong truyền thống từ đầu những năm 2000. Nó được coi là “con đường tiến tới sự phổ biến của ô tô xanh”, cung cấp năng lượng thông qua phản ứng hóa học giữa hydro và oxy, với “khí thải” duy nhất là nước.

Công nghệ này hứa hẹn mang lại trải nghiệm lái xe “truyền thống” với khả năng tiếp nhiên liệu tại các trạm đổ xăng, đồng thời tạo cơ hội cho các công ty dầu mỏ sản xuất, vận chuyển và cung cấp nhiên liệu hydro tại các trạm hiện có.

“Chúng ta phải chấp nhận thực tế là nền kinh tế xanh đắt hơn so với nền kinh tế dựa trên nhiên liệu hóa thạch. Đó là giá phải trả cho việc bảo vệ môi trường. Công nghệ này đã tồn tại từ lâu nhưng vẫn đang ở giai đoạn phát triển ban đầu. Nếu được sử dụng trên quy mô lớn, giá thành sẽ giảm đi”, ông Andre Steinau, người đứng đầu dự án năng lượng Hydro, phát biểu.

Theo thông tin từ CNA, nước Anh đã tái cam kết vào năm 2016 bằng việc đầu tư 2 triệu bảng Anh (tương đương 2,4 triệu USD) vào việc quảng bá ô tô chạy bằng nhiên liệu mới. Nghị viện châu Âu cũng đã thống nhất thiết lập mục tiêu tối thiểu cho việc triển khai cơ sở hạ tầng nhiên liệu thay thế. Theo đó, mỗi 100km trên các tuyến đường chính của Liên minh châu Âu sẽ có ít nhất một trạm tiếp nhiên liệu hydro.

Tuy nhiên, theo một cách nào đó, xe hydro đang dần mất đi. Toyota và Hyundai, hai thương hiệu duy nhất sản xuất ô tô hydro cho thị trường Vương quốc Anh, chỉ bán được 12 chiếc vào năm 2021. Đầu năm nay, Shell cũng đã đóng cửa tất cả các trạm tiếp nhiên liệu hydro tại khu vực này.

Trong khi đó, xe điện, mặc dù không có phạm vi hoạt động hoặc khả năng tiếp nhiên liệu nhanh như xe hydro, nhưng đã trở nên cực kỳ phổ biến. Năm 2010, chỉ có 138 chiếc xe điện được bán tại Anh, nhưng con số này đã tăng lên khoảng 190.000 vào năm 2021.

Theo các chuyên gia, không phải là sự cạnh tranh trực tiếp giữa các loại phương tiện. Thay vào đó, đó là sự cạnh tranh giữa các hệ thống công nghệ quốc gia và trong trường hợp này, sản phẩm kỹ thuật hàng đầu hiếm khi chiến thắng.

Máy ghi băng Betamax thất bại trong việc chiếm lĩnh thị trường vào những năm 1980 mặc dù vượt trội kỹ thuật hơn so với các đối thủ cạnh tranh. Hệ thống video gia đình (VHS) thấp hơn chất lượng lại chiếm lĩnh thị trường do hạ tầng cung ứng tốt. Tóm lại, VHS dễ tiếp cận hơn Betamax.

Xe hydro và xe điện đều phụ thuộc vào các hệ thống công nghệ rộng lớn: một dựa trên sản xuất pin điện và một dựa trên cung cấp hydro. Tuy nhiên, xe điện có một lợi thế là có thể phụ thuộc vào hệ thống phân phối và phát điện hiện có. Chúng có thể được sạc bất cứ lúc nào, tại bất cứ nơi nào có ổ cắm.

Nhà sản xuất xe điện Tesla đã tận dụng điều này. Hãng đã sản xuất hơn 900.000 phương tiện mới vào năm 2021, đồng thời lắp đặt mạng lưới sạc toàn cầu với 35.000 bộ sạc siêu nhanh để hỗ trợ các chủ xe.

Trong khi đó, cơ sở hạ tầng cho xe chạy bằng hydro lại hạn chế và cần những gói đầu tư lớn. Chỉ riêng cơ sở hạ tầng đường ống cần thiết cho một hệ thống phân phối hydro tại châu Âu đã mất từ 80-143 tỷ euro (tương đương 83-148 tỷ USD). Lý do là hydro cần được điều áp và vận chuyển dưới dạng khí hoặc chất lỏng. Hiện tại, sản xuất hydro chỉ chiếm 3% nhu cầu năng lượng toàn cầu.

Phía chính phủ và doanh nghiệp không sẵn lòng thực hiện các khoản đầu tư cần thiết. Họ cho rằng việc xây dựng cơ sở hạ tầng cho một mạng lưới xe quá nhỏ không mang lại nhiều ý nghĩa về kinh tế, trong khi nhu cầu đối với xe hydro chỉ tăng lên nếu chúng có được cơ sở hạ tầng phù hợp.

Theo CNA, việc giới thiệu các công nghệ và cơ sở hạ tầng phức tạp phụ thuộc vào việc đầu tư vào hệ thống công nghệ quy mô lớn. Chính phủ phải đối mặt với sự lựa chọn về công nghệ mà họ hỗ trợ.

Các dự án cơ sở hạ tầng quốc gia quy mô lớn, bao gồm các chương trình năng lượng hạt nhân và vũ khí, điện hóa đường sắt, phát triển tàu cao tốc và các sứ mệnh không gian có người lái, đều diễn ra trong suốt phần còn lại của thế kỷ. Chúng liên quan đến tài trợ chính phủ, thành lập các tổ chức mới cũng như đặt ra các mục tiêu rõ ràng.

Một nền kinh tế ô tô hỗn hợp, bao gồm cả xe hydro và xe điện, có thể thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh không phát thải, nhưng việc thực hiện chúng cần một khoản đầu tư không nhỏ. Chính phủ sẽ phải làm rất nhiều việc, từ xây dựng các hệ thống công nghệ mới đến thay đổi tư duy và thị hiếu của người tiêu dùng.

Dù vậy, nhiều người vẫn kỳ vọng vào triển vọng của xe hydro. Tại Nhật Bản, họ đã tuyên bố chuyển đổi sang nền kinh tế hydro từ năm 2014. Trong khi đó, các quốc gia Trung Đông, đặc biệt là Saudi Arabia, đang sử dụng tiền thu được từ dầu mỏ để đầu tư lại vào năng lượng hydro, nhằm giữ vững vị thế dẫn đầu trên thị trường năng lượng toàn cầu. EU cũng đã công bố chiến lược hydro, với mục tiêu tăng tỷ trọng sử dụng nguyên liệu hydro từ 3% hiện tại lên 14% vào năm 2050.

Trong nỗ lực tăng cường sử dụng năng lượng sạch, Trung Quốc cũng đã cam kết đầu tư mạnh vào ngành công nghiệp sản xuất hydro. Thành phố Thượng Hải dự kiến trong 3 năm tới sẽ xây dựng 70 trạm tiếp nhiên liệu hydro với ngân sách hơn 100 tỷ Nhân dân tệ (14,6 tỷ USD).

Theo Liên minh Hydrogen Trung Quốc, giá trị sản lượng của ngành công nghiệp này năm ngoái đã đạt 360 tỷ Nhân dân tệ (54,5 tỷ USD). Dự kiến đến năm 2025, giá trị sản lượng sẽ tăng gấp ba lần, lên trên 1.000 tỷ Nhân dân tệ (147 tỷ USD).

Theo: CNA, Reuters