Buzz
Khi Hội nghị Thượng đỉnh COP28 được tổ chức tại Dubai vào đầu tháng 12/2023, cộng đồng quốc tế đã đặt ra yêu cầu cấp bách: quân đội các quốc gia phải công bố lượng phát thải khí nhà kính từ hoạt động của họ, cả ở nội và ngoại quốc. Việc tiết lộ thông tin về khí nhà kính trong hoạt động quân sự là một điều mới mẻ và đầy thách thức.Theo ước tính của các nhà chuyên môn vào năm 2022, quân đội của mọi quốc gia trên thế giới đóng góp khoảng 5.5% vào lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu. Tuy nhiên, họ không có trách nhiệm báo cáo hoặc giảm thiểu khí thải carbonic theo Công ước Khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (UNFCCC).Trong Hội nghị COP28, UNFCCC đã chứng kiến việc kiểm toán các khí thải toàn cầu, đánh giá tiến độ thực hiện các mục tiêu của Thỏa thuận Paris và đề xuất các mục tiêu cho tương lai. Tuy nhiên, việc kiểm toán này có thể dựa trên một lượng dữ liệu không đầy đủ.Nhóm các nhà khoa học và học giả đến từ các trường đại học như Oxford, Columbia, Harvard, Lancaster, Stanford, Durham và Queens Mary đã công bố nhiều nghiên cứu khám phá hàng trăm triệu tấn khí thải carbon từ hoạt động quân sự mà cho đến nay vẫn chưa được tính đến trong cuộc kiểm toán này.
Các nhà lãnh đạo toàn cầu đã hội tụ tại Dubai, Các Tiểu vương Ả Rập Thống nhất, để tham gia Hội nghị COP28. Ảnh: Consilium.Có cần xem xét báo cáo về lượng khí thải từ hoạt động quân sự là một vấn đề nguy hiểm?
Năm 1997, việc phát thải trong hoạt động quân sự đã không được xem xét trong Nghị định thư Kyoto, mặc dù Nghị định thư này nhằm mục tiêu giảm lượng khí nhà kính. Và sau đó, hoạt động này được miễn trừ trong Thỏa thuận Paris vào năm 2015, với lý do rằng công bố dữ liệu về năng lượng có thể đe dọa đến an ninh của các lực lượng vũ trang.Dữ liệu chi tiết về phát thải có thể được các bên đối lập sử dụng để hiểu rõ hơn về sự chuẩn bị quân sự ở các khu vực cụ thể.các cộng đồng hoạt động vì môi trường cùng đông đảo nhà nghiên cứuKhi nghĩ về những mối đe dọa lớn nhất mà thế giới đang đối mặt với, không thể không nhắc đến việc công bố dữ liệu quân sự, một nguy cơ nghiêm trọng không kém so với tác động của biến đổi khí hậu.
Nhóm hoạt động vì môi trường và các nhà nghiên cứu đã kêu gọi Hội nghị COP28 để đưa vấn đề khí thải từ hoạt động quân sự vào diễn đàn thảo luận. Ảnh: AT.Theo Benjamin Neimark, một nhà sinh thái học chính trị và giảng viên tại Đại học Queens Mary ở London, nhận định rằng các công ty sản xuất vũ khí, mặc dù có mối liên hệ chặt chẽ với các quân đội trên toàn cầu, không nhận thức được nguy cơ tương tự khi báo cáo lượng khí thải.Benjamin Neimark, một nhà sinh thái học chính trị và giảng viên tại Đại học Queens Mary ở London, đã chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Army Technology rằng: “Nhiều công ty sản xuất vũ khí tham gia vào các hoạt động quân sự trên toàn cầu đã báo cáo lượng khí thải của chính họ thông qua các sáng kiến CSR và ESG” (Corporate Social Responsibility và Environmental, Social, and Governance).Lockheed Martin, Northrop Grumman, Safran, Leonardo và Thales (đều là phần sở hữu của chính phủ Pháp) đều báo cáo lượng phát thải của họ ở phạm vi 1, 2 và 3 mặc dù tham gia cung cấp vũ khí cho các hoạt động quân sự nhạy cảm của Quân đội Mỹ và các nước khác.
Cuộc xung đột Nga-Ukraine đã gây ra một lượng lớn khí thải, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường.Vấn đề khí thải trong quân sự đã được đặt vào chương trình nghị sự của COP28 để giải quyết.
Hậu quả của cuộc chiến ở Ukraine làm nổi bật vấn đề tác động môi trường, làm hại hàng trăm khu vực nhạy cảm về sinh thái.Trong cuộc họp COP27 năm ngoái, Ukraine đã công bố rằng họ đã tích luỹ bằng chứng về 2,000 trường hợp xâm phạm môi trường của Nga với kế hoạch khởi kiện số tiền là 37 triệu euro (40.4 triệu USD). Các trường hợp này bao gồm việc phá rừng, thải ra khí độc, và thậm chí cái chết của 120 con cá heo ở Biển Đen.Các nhà nghiên cứu đã ước tính rằng lượng khí thải trong bảy tháng đầu tiên của cuộc xung đột ở Ukraine đã đạt 100 triệu tấn CO₂ (hoặc tương đương), tương đương với tổng lượng khí thải của Hà Lan trong cùng thời kỳ. Các nguồn phát thải khác nhau được mô tả như sau:
Biểu đồ thể hiện cơ cấu phát thải CO₂ (hoặc tương đương) trong 7 tháng đầu tiên của cuộc xung đột. Ảnh: Climate focus.
Cuộc xung đột tại Ukraina đang khiến cho mọi người phải đau đầu về vấn đề khí hậu. Nhìn chung, nó có tác động không nhỏ đến lượng khí thải toàn cầu, cả ở trong nước và thông qua các con đường quốc tế. Đồng thời, Ukraine đang nỗ lực không ngừng để khử cacbon và thích ứng với biến đổi khí hậu.Trước Hội nghị, CEOBS và các nhóm môi trường khác đã lên tiếng về vấn đề khí thải quân sự, và quả thật vấn đề này đã được đề cập tại COP28. Sự quan tâm về khí thải quân sự đang ngày càng tăng, không chỉ ở các nhóm vận động mà còn ở giới truyền thông.Nhằm giải quyết khủng hoảng khí hậu, các Thành viên Nghị viện Châu Âu (MEP) đã đề xuất việc kê khai minh bạch lượng khí thải quân sự cho UNFCCC tại Hội nghị COP28. Đồng thời, các báo cáo về vấn đề này từ Cơ quan Quốc phòng Châu Âu cũng đang gia tăng. EU đang đóng một vai trò quan trọng tại các sự kiện COP.Chúng ta có thể đồng ý rằng, Mỹ có quyền lực lớn hơn EU trong việc kiểm soát COP28. Năm 2022, Washington đã gửi đại diện từ Lục quân và Hải quân Mỹ đến COP27, đánh dấu sự tham gia đầu tiên của Lầu Năm Góc tại hội nghị thượng đỉnh. Tại COP28, Bộ Quốc phòng Mỹ cũng là một phần của đoàn tại Dubai.Bộ Quốc phòng Mỹ (DoD), tổ chức tiêu thụ năng lượng lớn nhất ở Hoa Kỳ, đã phải đối mặt với chỉ trích về việc không thúc đẩy thay đổi trong báo cáo phát thải hoạt động quân sự.
Một bức ảnh về phát thải từ hoạt động quân sự của DoD: Quân đội lục chiến đang tiến hành huấn luyện trên xe tăng M1A1 Abrams tại Trại Pendleton, California, ngày 9 tháng 3, 2018. Ảnh: Defense.Bộ Quốc phòng Mỹ đã chủ động khuyến khích việc báo cáo lượng phát thải của quân đội từ đầu. Họ cũng cần thúc đẩy việc công bố dữ liệu kê khai một cách toàn diện hơn ngay bây giờ.
Biểu đồ cho thấy lượng khí thải từ Bộ Quốc phòng Mỹ giảm từ 77 triệu tấn CO2e vào năm 2010 xuống còn 48 triệu tấn vào năm 2022, tuy nhiên, đây chỉ là con số mà DoD tự ý báo cáo, không đầy đủ như Crawford đã chỉ ra.Môi trường thân thiện thật sự hay chỉ là vẻ ngoài?
Bộ Quốc phòng Mỹ đã bắt đầu triển khai các phương pháp tiên tiến như sử dụng năng lượng tái tạo để cung cấp cho căn cứ quân sự năng lượng xanh và bền vững.Theo báo cáo mới nhất về 'Sự sáng tạo trong Lực lượng Vũ trụ', các công ty công nghệ đang hợp tác với Bộ Quốc phòng Mỹ để phát triển các giải pháp tiên tiến cho xe điện quân sự.
Để giảm thiểu tác động của hoạt động quân sự lên môi trường, Bộ Quốc phòng Mỹ đang tìm kiếm và thử nghiệm các công nghệ mới như pin năng lượng tái tạo cho các phương tiện quân sự.Quân đội Hoa Kỳ không báo cáo việc sử dụng nhiên liệu cho Quốc hội và không phân chia rõ ràng từng khoản mục chi phí nhiên liệu riêng biệt trong các cuộc xung đột. Hơn nữa, các hoạt động của không quân trong lĩnh vực quốc phòng là một trong những hoạt động sử dụng nhiều nhiên liệu từ carbon nhất, và việc áp dụng máy bay điện vẫn còn ở giai đoạn rất sơ khai.
Lầu Năm Góc và Bộ Quốc phòng đã giảm thiểu đáng kể lượng phát thải, tuy nhiên Bộ Quốc phòng vẫn là tổ chức tiêu thụ năng lượng lớn nhất ở Mỹ.Bà Crawford nhấn mạnh: “Những gì Bộ Quốc phòng cần là suy nghĩ lại về các nhiệm vụ và lượng phát thải tổng thể trên toàn cầu. Liệu chúng ta có thực sự cần hơn 700 căn cứ và cơ sở được thiết lập ở nước ngoài không? Phần lớn cơ sở hạ tầng quốc phòng đó là di sản của quá khứ.
Trong khi công bố bản Kế hoạch giảm lượng khí thải CO2, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đã chưa đáp ứng các câu hỏi của Army Technology về các biện pháp giảm khí thải, tác động của khí thải đối với môi trường và mục tiêu của họ trong Hội nghị COP28.
Các chuyên gia khác nhấn mạnh về các nguy cơ mà biến đổi khí hậu mang lại cho các cơ sở quân sự, điều này là đủ để giảm hoạt động của họ. Neimark nói: “Việc giảm dần lượng cacbon trong hoạt động quân sự trở nên quan trọng khi chúng ta xem xét từ góc độ nguy cơ. Hãy nhìn vào thành phố Norfolk ở Virginia, nơi có nguy cơ lũ lụt do mực nước biển dâng cao.”
Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm, Mỹ đã chi tiêu cho quân sự một số tiền lớn hơn bất kỳ quốc gia nào khác, với con số lên tới 877 tỷ USD vào năm 2022.
5 quốc gia có ngân sách quốc phòng lớn nhất trên thế giới.
Với tài nguyên vô cùng lớn và ảnh hưởng chính trị to lớn, quân đội của Hoa Kỳ có cơ hội trở thành lực lượng hàng đầu trong việc báo cáo và giảm lượng khí thải nhà kính của các quân đội trên toàn cầu.
Nếu coi các quân đội trên thế giới là một quốc gia, thì “quốc gia” này sẽ có lượng phát thải carbon xếp thứ tư trên thế giới. Ảnh: CEOBS.Trong hàng loạt các nghiên cứu học thuật, áp lực từ các nhóm môi trường và những cam kết của Liên minh Châu Âu, tất cả đều đặt hi vọng vào sự kiện diễn ra tại Dubai vào đầu tháng 12. Vấn đề về khí thải quân sự đang trở thành điểm yếu trong cuộc chiến với biến đổi khí hậu toàn cầu, và COP28 có thể đã góp phần tôn vinh vai trò tiên phong của nó trong lĩnh vực môi trường. Tuy nhiên, khi hội nghị kết thúc, COP28 vẫn phải đối mặt với chỉ trích vì chưa đủ nỗ lực để giải quyết vấn đề khí thải quân sự, một trong những nguyên nhân gây ra khoảng 5.5% lượng khí thải nhà kính trên toàn cầu. Sự thiếu minh bạch trong việc báo cáo về lượng khí thải quân sự vẫn là một rào cản lớn đối với việc giải quyết vấn đề này.Theo [1], [2].
