Buzz
1. Những ai có thể mắc phải tiền sản giật?
Tiền sản giật là một biến chứng nguy hiểm trong giai đoạn mang thai mà nguyên nhân chính vẫn chưa được xác định rõ. Nhiều chuyên gia tin rằng đây là hậu quả của việc lưu lượng máu đến tử cung - cơ quan chịu trách nhiệm cung cấp dinh dưỡng cho thai nhi - giảm sút.
Cần đề phòng khi tăng cân nhanh chóng trong thai kỳ để tránh nguy cơ tiền sản giật
Các tháng đầu tiên của thai kỳ là thời kỳ mạch máu phát triển để đảm bảo cung cấp đủ máu cho nhau thai và dinh dưỡng cho bào thai. Đối với những người mắc tiền sản giật, mạch máu có sự phát triển không bình thường và hoạt động không đúng chức năng. Kích thước của những mạch máu này thường hẹp hơn bình thường, dẫn đến việc máu không chảy qua đủ để cung cấp đủ dinh dưỡng cho thai.
Nguyên nhân chính gây ra sự bất thường của mạch máu là:
- Bị tổn thương mạch máu.
- Lượng máu không đủ cung cấp cho tử cung.
- Dấu hiệu di truyền bất thường ở thai phụ.
- Thai phụ gặp suy giảm hoặc vấn đề về hệ miễn dịch.
Nguy cơ tiền sản giật tăng cao ở những thai phụ có những yếu tố sau:
- Tăng cân nhanh chóng và quá mức trong thời kỳ mang thai.
- Trong gia đình có người thân từng gặp phải tiền sản giật.
- Trước đó đã từng có thai và gặp tiền sản giật.
- Bị tăng huyết áp kéo dài.
- Có tiền sử với lupus ban đỏ, đái tháo đường, bệnh thận, đau nửa đầu,...
- Làm mẹ lần đầu mang thai nhiều em bé.
- Độ tuổi khi mang thai: dưới 20 hoặc trên 35.
- Khoảng cách giữa các lần mang thai quá gần hoặc quá xa: khoảng thời gian giữa mỗi đứa con ít hơn 2 năm hoặc lớn hơn 10 năm.
2. Thai phụ bị tiền sản giật có nguy hiểm không?
2.1. Mức độ nguy hiểm của tiền sản giật
Khi được chẩn đoán tiền sản giật, nhiều thai phụ sẽ cảm thấy lo lắng và đặt câu hỏi tiền sản giật có nguy hiểm không. Về vấn đề này, mức độ nguy hiểm phụ thuộc vào mức độ mắc bệnh của mỗi thai phụ.
Hầu hết các trường hợp có dấu hiệu tăng protein niệu và tăng huyết áp nhẹ trong tiền sản giật thường không quá nguy hiểm. Tuy nhiên, thai phụ không nên coi thường vì đây vẫn là một biến chứng nguy hiểm trong sản khoa, nếu không được chăm sóc và điều trị kịp thời có thể gây ra một loạt các biến chứng:
2.1.1. Đối với các bà bầu
- Eclampsia
Nếu không kiểm soát được triệu chứng của tiền sản giật, có thể dẫn đến tình trạng co giật ở thai phụ. Đây là một biến chứng có thể gây tử vong cho cả thai nhi và mẹ. Nếu thai phụ có triệu chứng đau bụng, ngất xỉu, hoặc co giật, cần đưa ngay đến bệnh viện để cấp cứu.
Những biến chứng cần chú ý với tiền sản giật
- Hội chứng HELLP
Biến chứng này cũng vô cùng nguy hiểm vì nó có thể đe dọa sự sống của cả mẹ và bé. Hội chứng HELLP là tình trạng các tế bào hồng cầu bị phá hủy, tiểu cầu thấp và men gan tăng cao. Khoảng 4 - 12% thai phụ mắc tiền sản giật gặp hội chứng này.
Thai phụ mắc tiền sản giật và đang lo lắng tiền sản giật có nguy hiểm không cần chú ý để nhận biết các triệu chứng: đau đầu, buồn nôn, nôn mửa, đau bụng phía trên bên phải,... và nên đi kiểm tra với bác sĩ ngay. Cần nhớ rằng đây là một hội chứng có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho nhiều cơ quan trong cơ thể của thai phụ.
2.1.2. Đối với thai nhi
- Thai nhi sinh non
Thai phụ mắc tiền sản giật nếu không được giám sát thai kỳ một cách cẩn thận rất dễ gặp phải sinh non. Thai nhi sinh non không những không thể được can thiệp y tế kịp thời mà còn đe dọa đến tính mạng của cả mẹ và bé. Trẻ sinh non do mẹ mắc tiền sản giật cũng tăng nguy cơ tử vong, sức khỏe yếu và dễ mắc các bệnh lý.
- Tăng trưởng chậm
Do tiền sản giật ảnh hưởng đến các mạch máu cung cấp máu cho nhau thai, dẫn đến bào thai không đủ oxy, máu và chất dinh dưỡng. Tình trạng này kéo dài làm cho thai nhi phát triển chậm, sinh non hoặc trẻ ra đời với cân nặng thấp. Nguy hiểm hơn, có thể dẫn đến sảy thai hoặc dị tật thai nhi.
- Tim mạch
Thai phụ mắc tiền sản giật có nguy cơ cao cho thai nhi phát triển bệnh tim mạch khi chào đời.
- Bong nhau non
Đây là tình trạng nhau thai bong ra khỏi tử cung trước thời điểm dự sinh. Thai phụ cần cẩn trọng với tiền sản giật có nguy hiểm không vì biến chứng này có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng như chảy máu đe dọa tính mạng của thai phụ. Ngoài ra, bong nhau non cũng làm cho thai nhi bị thiếu dinh dưỡng, oxy và máu, đe dọa tính mạng của bé.
2.2. Làm cách nào để chẩn đoán chính xác tiền sản giật?
Bộ Y tế khuyến nghị tất cả thai phụ nên được đánh giá nguy cơ tiền sản giật. Nếu có nguy cơ cao, có thể sử dụng aspirin để phòng tránh. Để chẩn đoán tiền sản giật, thai phụ không nên bỏ lỡ bất kỳ cuộc hẹn nào với bác sĩ thai sản. Trong quá trình khám thai, bác sĩ sẽ thực hiện siêu âm và các xét nghiệm cần thiết, dựa vào huyết áp và lượng protein niệu để đưa ra chẩn đoán:
Việc thăm khám thai định kỳ sẽ giúp thai phụ hiểu rõ hơn về nguy hiểm của tiền sản giật
- Tiêu chuẩn huyết áp để chẩn đoán tiền sản giật:
+ Huyết áp tâm thu ≥ 140 mm Hg, huyết áp tâm trương ≥ 90 mm Hg (đo ít nhất 2 lần, mỗi lần cách nhau ít nhất 4 giờ).
+ Huyết áp tâm thu ≥ 160 mm Hg, huyết áp tâm trương ≥ 110 mm Hg (đo ít nhất 1 lần).
- Lượng protein niệu > 300 mg/24 giờ.
Phân biệt tăng huyết áp ở phụ nữ không mang thai và thai phụ:
- Tăng huyết áp mạn: tăng huyết áp trước khi mang thai và trong 20 tuần đầu của thai kỳ hoặc duy trì sau khi sinh trong hơn 6 tuần. Trong giai đoạn đầu của thai kỳ, tăng huyết áp mạn có thể được kiểm soát bằng cách giảm huyết áp tự nhiên.
- Tăng huyết áp thai kỳ: bắt đầu sau 20 tuần thai mà không có protein niệu hoặc dấu hiệu tiền sản giật. Tình trạng này thường giảm sau 12 tuần sau khi sinh.
