Buzz
Ở đây, mình muốn chia sẻ với các bạn một cách đọc sách mà mình đã thử nghiệm và thấy hiệu quả. Tuy nhiên, đừng bao giờ áp dụng cách này một cách cứng nhắc. Phương pháp đọc sách chỉ có thể phát triển dựa trên sự nỗ lực và trải nghiệm của mỗi người trong quá trình đọc. Nếu không đọc, bạn sẽ không bao giờ tìm ra cách phù hợp cho mình.
Để hình thành phương pháp đọc sách, đầu tiên bạn cần thực hiện theo quy trình sau. Dần dần, từ đó, bạn có thể tìm ra phương pháp phù hợp nhất cho mình.
Bước 1: Xác định mục tiêu khi đọc sách.
Vấn đề này rất quan trọng. X.I. Povarlin đã nói: 'Cách đọc phụ thuộc vào mục đích, và hoàn toàn do mục đích quyết định'. Mục đích đọc sách sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ quá trình đọc. Xác định mục đích đọc sách sẽ giúp tránh được đọc lạc đề, tiết kiệm thời gian và công sức. Mục đích đọc cũng giúp bạn chọn cách đọc hợp lý, phù hợp với nhiệm vụ và thời gian có thể dành cho đọc.
Xác định mục đích đọc sách đồng nghĩa với việc trả lời câu hỏi: 'Đọc để làm gì?'. Từ đó, bạn mới có thể trả lời được câu hỏi: 'Đọc sách gì, ở đâu, và đọc như thế nào?'.
Mục đích đọc sách cũng quyết định hướng đi khi khám phá nội dung của một cuốn sách. Ví dụ, khi đọc Truyện Kiều của Nguyễn Du, có người thích thơ thì tìm hiểu cách diễn đạt sự việc bằng thơ và những câu thơ lục bát hay; có người tìm hiểu về cuộc sống của Kiều và câu chuyện; có người tìm hiểu về văn hóa, phong tục, tập quán, lễ nghi phong kiến; có người tìm hiểu về sự phê phán định kiến và quy định đối với phụ nữ... Do đó, việc xác định rõ mục đích đọc sách là bước đầu tiên quan trọng đối với mỗi người.
Bước 2: Tìm hiểu vị trí cuốn sách.
Đọc hai trang đầu và hai trang cuối của cuốn sách để hiểu:
- Tiêu đề của cuốn sách.
- Tác giả.
- Nhà xuất bản.
- Năm xuất bản.
- Số phiên bản.
Đừng bỏ qua bước này. Những thông tin này sẽ hữu ích cho bạn.
Bạn đã từng trải qua tình huống sau chưa? Sau khi đọc xong một quyển sách hay, bạn bắt đầu trò chuyện với bạn bè về nó, nhưng khi được hỏi về tên sách và tác giả, bạn lại không nhớ. Nếu có, đó là do bạn đã bỏ qua bước tưởng chừng không quan trọng ở trên.
Không chỉ vậy, những thông tin này còn hữu ích khi bạn muốn mua sách hoặc tìm sách trong thư viện. Bạn chỉ cần cung cấp thông tin về cuốn sách bạn muốn cho nhân viên hoặc thủ thư, và họ sẽ giúp bạn dễ dàng tìm được nó. Nếu không có những thông tin này, làm sao bạn có thể tìm được cuốn sách cần thiết khi đứng trước hàng kệ sách?
Bước 3: Xem mục lục.
Mục lục của cuốn sách thường phản ánh tổ chức tổng quát và logic của nội dung. Bước này giúp bạn hiểu được nội dung của cuốn sách là gì và được trình bày như thế nào.
Bước 4: Đọc lời giới thiệu, lời tựa, lời nói đầu.
Đọc lời giới thiệu hoặc lời tựa để hiểu rõ vấn đề mà cuốn sách đề cập, đối tượng mục tiêu và cách đọc hiệu quả.
Lời nói đầu được tác giả viết. Qua đó, bạn có thể hiểu ý đồ của tác giả, hình dung khái quát vấn đề được đề cập và mục đích của cuốn sách.
Bước 5: Xem lời kết luận và tóm tắt ở cuối sách.
Mục đích của việc xem lời kết luận và tóm tắt là để hiểu rõ những điểm chính và quan trọng nhất của cuốn sách, cùng với những vấn đề chưa được giải quyết hoàn toàn.
Theo nguyên lý, tác giả cần viết phần kết và tóm tắt cuốn sách ở cuối. Tuy nhiên, hiện nay có một số tác giả bỏ qua bước này mà không rõ lý do.
Bước 6: Chọn một số đoạn để đọc kỹ lưỡng.
Sau khi hiểu rõ về nội dung và mục đích của cuốn sách, bạn có thể bắt đầu tìm hiểu bằng cách đọc một số đoạn và tìm ra những điểm đáng chú ý. Việc này giúp làm rõ hơn về nội dung của cuốn sách và chuẩn bị cho việc đọc kỹ lưỡng hơn sau này.
Bước 7: Tiến hành đọc kỹ lưỡng (hoặc đọc sâu).
Để hiểu sâu về kiến thức và đạt được mục đích khi đọc sách, bạn cần phải tận dụng kỹ thuật đọc. Kỹ thuật này là khả năng tiếp thu kiến thức và trình độ đọc hiểu của bạn. Cách tiếp cận sẽ phụ thuộc vào mục đích đọc, và bạn có thể tham khảo một số phương pháp dưới đây để lựa chọn phù hợp với mình.
- Đọc nhanh qua: Mục đích là hiểu tổng quan về những khái niệm và nội dung chính trong sách. Đối với những người có khả năng, chỉ cần đọc qua đã có thể nắm được điểm chính, sự kiện quan trọng... Khi đọc nhanh qua, có thể bỏ qua một số trang, đoạn hoặc tập trung vào những phần cụ thể. Cách đọc này thích hợp khi bạn muốn làm rõ hoặc tìm hiểu thêm về một vấn đề nào đó đã được chuẩn bị, cần thêm thông tin hoặc xác nhận; hoặc tìm cách diễn đạt khác nhau cho một vấn đề nhất định.
Mỗi cách đọc sách trên có thể phù hợp với mục đích đọc và loại sách khác nhau. Với sách khoa học và kỹ thuật, khi muốn học và nghiên cứu, cần đọc một cách chủ động, sâu sắc, tập trung vào từng vấn đề cụ thể trong sách. Điều quan trọng là phải có mục tiêu rõ ràng trước khi bắt đầu đọc.
Khi đọc sách khoa học để học và nghiên cứu, thường không chỉ đọc một lần, mà có thể cần đọc nhiều lần mới có thể hiểu sâu hơn. Vì vậy, người ta thường chia việc đọc thành đọc lần đầu và đọc sâu hơn.
Đọc lần đầu chỉ giúp bạn có cái nhìn tổng quan về nội dung sách và xác định những phần quan trọng. Dựa trên kết quả của lần đọc đầu tiên, bạn có thể nhận ra những phần cần chú ý hơn trong những lần đọc sau. Mỗi lần đọc sẽ khám phá sâu hơn về nội dung, xác định những điều cần tìm hiểu cho lần đọc tiếp theo, thu hẹp dần phạm vi đọc. Việc đọc sẽ kết thúc khi bạn đã hiểu sâu về cuốn sách và đạt được mục đích đề ra.
Ngoài ra, bạn cần phải:
Đọc cẩn thận với tư duy tích cực:
Đọc sách mà không có tư duy tích cực chỉ làm lãng phí thời gian. Đọc cẩn thận với tư duy tích cực là khi luôn hình dung các ý tưởng trong sách thành hình ảnh, biểu tượng trong tâm trí; so sánh chúng với nhau và với kiến thức đã có. Từ đó, bạn có thể nhận ra điều quan trọng, điều không quan trọng; điều cốt lõi và không cốt lõi, đồng thời rút ra kết luận cho bản thân. Dựa trên điều đó, bạn sẽ có cái nhìn mới, toàn diện hơn dưới góc nhìn mới và chất lượng mới.
Đọc cẩn thận với tư duy tích cực là khi bạn cần phải rút ra được điều gì từ nội dung của cuốn sách, bổ sung thêm kiến thức gì, kinh nghiệm gì cho bản thân. Bạn cần tránh việc đọc một chiều, không suy nghĩ, không ghi chép; đọc thụ động, chấp nhận mọi thứ, chỉ học thuộc lòng.
Nếu bạn luôn đọc cẩn thận với tư duy tích cực, bạn sẽ cảm thấy bạn thực sự 'trưởng thành' mỗi khi đọc một trang sách.
Tập trung cao độ khi đọc sách:
Tập trung cao độ là nỗ lực, cố gắng để hướng toàn bộ tâm trí liên tục vào việc đọc nhằm suy nghĩ sâu sắc, tích cực và ghi nhớ nhanh những điều học được từ đọc. Điều này đòi hỏi bạn phải có sự say mê, nghị lực và mục tiêu rõ ràng. Đừng để bị phân tâm bởi những chi tiết vụn vặt như font chữ, lỗi in ấn... Hãy cố gắng không để những công việc khác hoặc những yếu tố bên ngoài làm gián đoạn quá trình tư duy trong khi đọc. Khi gặp khó khăn, đừng nản lòng. Hãy cố gắng suy nghĩ hoặc ghi chú để sau này có thể hiểu rõ hơn.
Chỉ khi làm được như vậy, việc đọc mới thực sự hiệu quả.
Phát triển kỹ năng đọc hiệu quả:
Kỹ năng đọc sách bao gồm việc tổ chức, chọn phương pháp đọc và thực hiện các thao tác đọc. Việc tổ chức việc đọc sách bắt đầu từ việc sắp xếp, chuẩn bị và tạo điều kiện thuận lợi cho việc đọc mang lại kết quả tốt nhất.
Hãy lựa chọn nơi đọc sách phù hợp để có thể tập trung và suy nghĩ sâu sắc. Tránh những nơi ồn ào, có ánh sáng biến đổi hoặc quá tối. Nơi đọc sách cần được sắp xếp gọn gàng, thoải mái và sạch sẽ. Đừng ngồi đọc sách trong tư thế nằm, nó có thể ảnh hưởng đến trí nhớ. Tốt nhất là ngồi đọc ở bàn, thoải mái, sao cho sách nằm ngay trước mắt. Đừng quên để bên cạnh bút, giấy ghi chú và các dụng cụ khác cần thiết để sẵn sàng sử dụng khi cần.
Khi đọc, hãy chú ý đến những điểm sau:
– Đọc bằng mắt và tư duy, không nên đọc bằng miệng.
– Hạn chế việc quay lại đọc quá nhiều phần đã đọc.
– Di chuyển mắt theo hướng dọc khi đọc.
– Đọc với tốc độ biến đổi: Khi gặp phần quan trọng, hãy đọc chậm và cẩn thận; khi gặp phần không quan trọng, hãy đọc nhanh và lướt qua.
– Tập trung vào việc hiểu ý nghĩa của toàn bộ đoạn văn, không quá chú trọng vào từng từ, từng câu.
– Phát triển kỹ năng đọc nhanh, tóm tắt nhanh những điểm chính, cơ bản của vấn đề được trình bày trong sách.
Bạn nên luyện tập thường xuyên và từ từ nâng cao tốc độ đọc. V.I. Lenin đọc sách như việc đặt ra trên tay mà vẫn nắm vững và hiểu sâu sắc nội dung. Bạn cần tiến triển từng bước để có thể quét mắt qua trang sách và hiểu ngay phần lớn của một đoạn văn.
Để rèn luyện tốc độ đọc, hãy lấy một cuốn sách, chọn một trang hoặc một phần ngắn và đọc nhanh. Trong khi đọc, hãy cố gắng tóm lược nội dung. Sau đó, suy nghĩ về nội dung đó. Làm lại lần nữa để xác định xem tóm tắt của bạn có đầy đủ và chính xác không. Tiếp tục tăng tốc độ đọc qua mỗi lần luyện tập.
Theo cách đó, bạn không chỉ nâng cao tốc độ đọc mà còn kiểm soát được chất lượng đọc. Khi đã đạt được tốc độ đọc mong muốn, hãy tiếp tục luyện tập và đọc thường xuyên để không làm suy giảm kỹ năng bạn đã rèn luyện được.
Ghi chép một cách khoa học những điều đã đọc:
Hiệu suất của việc đọc sách thể hiện ở việc ghi chép. Không thể thiếu ghi chú khi đọc. Việc ghi chú trong khi đọc sẽ giữ sự chú ý, giảm sự mệt mỏi. Ghi chú cũng giúp bạn đánh giá mức độ hiểu biết, tạo điều kiện cho việc ghi nhớ kiến thức. V.I. Lenin có trí nhớ xuất sắc, nhưng luôn ghi chép đầy đủ những điều đã đọc, đã suy nghĩ. D.I. Mendeleev nói: 'Một ý nghĩ không được ghi lại chỉ là một kho báu bị ẩn giấu'. Ghi chú giúp bạn có bản tóm tắt ngắn gọn nhưng đầy đủ, tránh việc phải đọc lại toàn bộ cuốn sách. Thế nên! Bạn đang tỏ ra khó chịu và cảm thấy 'Quá nhiều!' phải không?
Đừng nói như vậy. Câu đó sẽ làm bạn mất hết động lực!
Đọc sách là một kỹ năng. Nhưng kỹ năng không thể tự nhiên mà có, mà phải thông qua việc kiên trì luyện tập.
Chỉ cần bạn có ý chí, thì chắc chắn bạn có thể làm được!
Nói đến đây, tôi lại nhớ đến một câu trong bài hát của Modern Talking: 'You can win, if you want!' (Bạn có thể chiến thắng, nếu bạn muốn!).
Chúc bạn may mắn!
Mytour (Trạm Đọc)
