Có phải niềm tin ảnh hưởng đến cuộc sống?

Ở thế kỷ 21, không phải là những câu chuyện cổ tích mà đã được nhà sinh học Bruce Lipton với nghiên cứu về epigenetics – một lĩnh vực sinh học mới chuyên xem xét sự thay đổi chức năng gen mà không phải do đột biến – chứng minh rằng niềm tin của con người thậm chí có thể thay đổi hoạt động của tế bào con người.

Bruce Lipton (sinh ngày 21/10/1944 tại New York) là một trong những nhà sinh vật học hàng đầu của Mỹ, nhấn mạnh rằng gene có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường – ý tưởng chính của epigenetics. Nghiên cứu của ông về niềm tin ảnh hưởng đến gen đã kết nối tâm linh và khoa học. Ông bắt đầu sự nghiệp khoa học của mình trong lĩnh vực sinh học tế bào, nhận bằng tiến sĩ tại ĐH Virginia trước khi tham gia khoa Giải phẫu tại Đại học Y Wisconsin.

Nghiên cứu của ông về chứng loạn dưỡng cơ (muscular dystrophy) dựa trên việc sử dụng các tế bào gốc nhân bản, đặc biệt là vào các cơ chế phân tử kiểm soát hành vi của tế bào. Ông đã có phát hiện đột phá về màng tế bào khi chỉ ra rằng lớp ngoài của tế bào có tính chất tương đồng với một con chip máy tính, như là một bộ não của tế bào. Sau đó, ông tiếp tục nghiên cứu tại ĐH Stanford và khám phá rằng môi trường có thể ảnh hưởng tới tế bào. Những khám phá của ông đã ngược lại quan điểm khoa học chính thống về việc gen kiểm soát hoàn toàn cuộc sống của con người.

Mặc dù những khám phá của ông đã thay đổi cách nhìn của thế giới về gen, nhưng chỉ khi ông kết hợp nhận thức về tâm linh với cách tiếp cận khoa học thì ông mới thực sự thay đổi cuộc sống của mình. Ông nhận ra rằng cơ chế tâm trí kiểm soát các chức năng của cơ thể. Bằng cách kết hợp những hiểu biết về sinh học và tâm linh, ông nhận ra rằng sức khỏe và chất lượng cuộc sống có thể được cải thiện khi thay đổi niềm tin.

Trong The Wisdom of Your Cells – How Your Beliefs Control Your Biology (Trí tuệ tế bào – Cách niềm tin kiểm soát sinh học của bạn) của mình, Bruce Lipton đã nói rằng chúng ta không phải là tù nhân của bộ gene trong cơ thể mà chúng ta có thể ảnh hưởng đến các quá trình sinh học hoặc thậm chí thay đổi các yếu tố sinh học của cơ thể.

Để đạt được kết luận này, Bruce Lipton đã trải qua một thời gian dài thí nghiệm và quan sát tế bào. Từ chia sẻ trên blog cá nhân của Bruce, chúng ta biết thí nghiệm đầu tiên ông thực hiện vào năm 1968, khi ông bắt đầu nghiên cứu về cách tế bào gốc nhân bản dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Irv Konigsberg. Tế bào ông nghiên cứu có tên là myoblast. Myo có nghĩa là cơ bắp, còn blast có nghĩa là nguồn gốc. Khi ông đặt tế bào này vào các môi trường khác nhau, ông nhận thấy sự phát triển của chúng thay đổi tùy theo môi trường. Khi thì ông nhận được kết quả là tế bào xương, khi thì lại nhận được mô cơ bắp hoặc mô mỡ.

Điều này rất thú vị, bởi vì từ trước đến nay, khoa học luôn cho rằng cách tế bào phát triển được quy định bởi bộ gene của chúng ta, chứ không phải là môi trường sống. Tuy nhiên, phát hiện của ông không được cộng đồng khoa học dễ dàng chấp nhận. Kể từ khi phát hiện ra DNA vào năm 1944, nghiên cứu sinh học chỉ tập trung vào việc giải mã gene con người vì họ cho rằng gene không chỉ quy định hình dạng cơ thể mà còn ảnh hưởng đến hành vi và cảm xúc của con người. Con người chỉ là các cỗ máy sinh học không hơn không kém được quy định bởi gene trong DNA của mình.

Trong tác phẩm The Biology of Belief – Unleasing the Power of Consciousness, Matter & Miracles của mình, Bruce Lipton chia sẻ rằng nghiên cứu sinh học mới nhất cho biết bộ não của tế bào nằm ngay ở bộ da của chúng, tức là màng tế bào. Tế bào giống như một chiếc máy tính, với màng tế bào là nhân và gene là các chương trình được nạp sẵn trong ổ cứng. Chúng có vai trò không nhỏ trong việc điều phối hoạt động của tế bào; nhưng thông tin được nhập từ môi trường mới là yếu tố quyết định cách tế bào sống.

Với DNA lưu trữ mọi thông tin trong nhân của mỗi tế bào, chức năng của các tế bào khác nhau thông qua 25 nghìn gene (đối với con người), hoặc 25 nghìn chương trình; do đó, các tế bào gốc có tiềm năng biến đổi thành mọi loại tế bào khác trong cơ thể chúng ta. Điều kiện để tác động đến tiềm năng này là môi trường; tùy thuộc vào môi trường yêu cầu thế nào, cần loại tế bào nào, tế bào gốc có thể biến đổi thành loại tế bào đó. Nói cách khác, chúng ta là người lập trình cho các tế bào thông qua trải nghiệm, suy nghĩ, cảm xúc...

Khám phá này không chỉ đưa khoa học tiến tới gần với thế giới tinh thần của con người mà còn mở ra hướng đi mới trong việc xây dựng niềm tin để cải thiện cuộc sống. Chúng ta thu nhận thông tin từ môi trường và từ đó điều chỉnh các hoạt động sinh hoá của cơ thể. Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta cũng nhận thức đúng và thông tin có thể bị sai. Nhận thức sai lầm sẽ khiến chúng ta có những điều chỉnh sai lầm lên cơ thể, thậm chí gây hại.

Khi mệt mỏi hoặc ốm đau, thay vì vội vàng tìm đến thuốc hoặc điều chỉnh gene, chúng ta hãy điều chỉnh tâm trí và thái độ sống. Hãy luôn cố gắng nhận thức nhiều hơn, tốt hơn, đầy đủ hơn về môi trường sống của chúng ta. Hiện nay, chúng ta đối mặt với nhiều vấn đề trong xã hội, từ ô nhiễm môi trường đến mất cân bằng sinh thái, tất cả đều bắt nguồn từ một nhận thức sai lầm, đó là tự cho mình là ưu việt và tham lam. Để sống hòa hợp với trái đất, chúng ta cần nhận thức rằng con người là một phần của tự nhiên.

Ngoài các tác phẩm The Wisdom of Your Cells – How Your Beliefs Control Your Biology và The Biology of Belief – Unleasing the Power of Consciousness, Matter & Miracles, Bruce Lipton còn viết một số cuốn sách khác như Spontaneous Evolution: Our Positive Future and a Way to Get There from Here, và The Honeymoon Effect: The Science of Creating Heaven on Earth. Trong cuốn sách Spontaneous Evolution: Our Positive Future and a Way to Get There from Here, Bruce Lipton cùng với triết gia chính trị Steve Bhaerman đã thảo luận về tiến hoá ngẫu nhiên, vai trò của DNA, mối quan hệ giữa tâm trí và vật chất, và cách thức niềm tin của chúng ta về tự nhiên đã ảnh hưởng đến chính trị, văn hoá và cuộc sống cá nhân, cũng như làm cách nào mỗi người có thể trở thành một “tế bào gốc” để hỗ trợ sự sống và sự phát triển của thế giới này.

Vẫn còn quá sớm để kết luận epigenetics đúng hay sai, nhưng đóng góp của nó, đặc biệt là của Bruce Lipton, xứng đáng được xem xét một cách nghiêm túc. Chưa bao giờ khoa học và tâm linh lại gần gũi với nhau như vậy trong thời đại mới này, và điều đó có thể mở ra cơ hội mới để giúp con người đối mặt với những thách thức chưa từng có.

Theo Văn hóa Nghệ An

Hà Thủy Nguyên

Ảnh bìa minh họa: Nan Cao