Có thể bạn sẽ tử vong vì uống quá nhiều nước? Đây là câu trả lời từ các chuyên gia

Theo một giả thuyết gần đây, võ sĩ huyền thoại Lý Tiểu Long có thể đã qua đời do thận không thể loại bỏ hết lượng nước thừa.

Nam diễn viên Lý Tiểu Long, biểu tượng võ thuật Hollywood, đột ngột ra đi vào ngày 20/7/1973. Cái chết của ông đã gây ra nhiều tranh cãi trong hàng thập kỷ qua. Một số người hâm mộ đặt ra giả thuyết rằng ngôi sao này có thể đã bị ám sát. Tuy nhiên, sau gần 50 năm, cái chết của ông lại được các nhà nghiên cứu đào sâu hơn.

Theo một bài báo nghiên cứu trên Tạp chí Thận học Lâm sàng của Nhà xuất bản Đại học Oxford có tiêu đề “Ai đã giết Lý Tiểu Long? Giả thuyết hạ natri máu” được công bố vào tháng 3 năm ngoái, một số nhà nghiên cứu đã đưa ra các giả thuyết về cái chết của võ sĩ huyền thoại vào năm 1973. Trong đó, họ cho rằng nguyên nhân có thể là “phù não do hạ natri máu”.

Theo báo cáo khám nghiệm tử thi, nguyên nhân cái chết của Lý Tiểu Long là do phù não hoặc sự tích tụ quá nhiều chất lỏng trong não dẫn đến sưng tấy. Tuy nhiên, nguyên nhân cụ thể dẫn đến căn bệnh này vẫn còn chưa được rõ ràng.

Các giả thuyết của các chuyên gia bao gồm nhiều lý do khác nhau. Có thể từ việc làm việc quá sức và tiếp xúc với nhiều tia nắng, kết hợp với một ca phẫu thuật mà ông đã trải qua vài tháng trước khi phẫu thuật loại bỏ tuyến mồ hôi dưới cánh tay. Ngoài ra, còn có thể từ phản ứng dị ứng với thành phần chính trong thuốc giảm đau mà ông đã sử dụng sau khi phàn nàn về cảm giác đau đầu.

Khái niệm 'phù não' ám chỉ việc não bị sưng do tích tụ chất lỏng, trong khi 'hạ natri máu' là hiện tượng nồng độ natri trong máu giảm xuống dưới mức bình thường và cơ thể giữ nước quá nhiều.

Do đó, theo nghiên cứu này, có khả năng Lý Tiểu Long qua đời vì thận của ông không thể loại bỏ lượng nước dư thừa, do một số nguyên nhân như việc sử dụng thuốc theo toa và tiền sử chấn thương thận cấp tính, cũng như ảnh hưởng từ quá trình tập luyện.

Tuy nhiên, vì nhiều lý do, không ít người chỉ quan tâm đến việc ông đã qua đời do uống quá nhiều nước.

Vậy, liệu điều đó có thể xảy ra với chúng ta không? Bao nhiêu nước là quá nhiều? Một người thực sự có thể tử vong vì uống quá nhiều nước không?

Sanjiv Kumar Sharma, một chuyên gia về thần kinh tại Bệnh viện Max Smart Superspeciality ở New Delhi, Ấn Độ, cho biết uống một lượng lớn nước sẽ không gây tử vong, trừ khi có các bệnh lý tiềm ẩn hoặc bệnh nhân sử dụng nhiều loại thuốc ảnh hưởng đến hệ thần kinh, não, thận và tim.

“Nếu người bệnh bị rối loạn chức năng thận (một hoặc cả hai thận không hoạt động đúng cách) và uống quá nhiều nước, điều này có thể dẫn đến hạ natri máu do pha loãng, trong đó nước sẽ bị giữ lại và hệ thống natri-kali trong cơ thể sẽ bị phá hủy, gây sưng não và cuối cùng dẫn đến tử vong,” ông nói. “Tuy nhiên, nếu bạn không có vấn đề tim hoặc thận tiềm ẩn nào, việc uống quá nhiều nước sẽ không gây sưng não (phù não) đủ lớn để dẫn đến tử vong.”

Điều này cho thấy sự tồn tại của hiện tượng 'nhiễm độc nước', xảy ra khi uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn có thể dẫn đến tử vong.

Tuy nhiên, điều này hiếm khi xảy ra ngẫu nhiên. Một số trường hợp đặc biệt có thể gây ra tình trạng này là trong các cuộc thi uống nước, khi người chiến thắng là người uống nhiều nhất và kìm nén nước tiểu trong thời gian dài nhất. Hoặc khi tập luyện quá mức và uống nước nhiều để giải khát. Tình trạng nhiễm độc nước này làm phá vỡ sự cân bằng của các chất điện giải, khiến thận không có đủ thời gian để xử lý. Hạ natri máu có thể là kết quả của tình trạng này.

Điều này cũng được quan sát trong các tình huống như huấn luyện quân sự khắc nghiệt. Một nghiên cứu của Quân đội Mỹ cho thấy 17 học viên đã phải nhập viện trong hơn một năm vì nhiễm độc nước, trong khi một nghiên cứu khác phát hiện ra rằng 3 binh sĩ đã chết vì nó. Tất cả dẫn đến khuyến nghị rằng không nên uống quá 1-1,5 lít nước mỗi giờ khi đổ mồ hôi nhiều.

Tuy nhiên, đối với hầu hết mọi người bình thường, chúng ta hiếm khi đẩy cơ thể vào tình trạng cực đoan như vậy. Tuy nhiên, một số yếu tố khác có thể gây ra hạ natri máu mà không liên quan đến lượng nước uống. Theo Sharma, những người mắc các vấn đề như nhiễm trùng não như viêm màng não hoặc sử dụng thuốc giảm đau opioid hoặc các loại thuốc tương tự có thể dễ bị tổn thương, vì trong các trường hợp này, nước được giữ lại trong cơ thể.

“Phù não không chỉ là do lượng nước dư thừa,” ông nói. “Thậm chí, một người bị rối loạn chức năng gan cũng có thể gặp phù não do tích tụ amoniac trong cơ thể, vì vậy có nhiều yếu tố tác động.”

Tương tự như trường hợp của Lý Tiểu Long, bài báo nghiên cứu cũng chú ý đến các yếu tố khác có thể gây tắc nghẽn ống thận, ngăn cản quá trình bài tiết nước tiểu của ông. Các yếu tố này bao gồm lịch sử sử dụng thuốc lợi tiểu, thuốc kháng viêm, thuốc giảm đau opioid, thuốc chống co giật, việc tiêu thụ rượu và việc tập luyện thể chất.

Bác sĩ chuyên khoa thận Rajesh Goel có cơ sở tại Delhi cũng cho biết luôn có nhiều sự kiện xảy ra trước cái chết do tiêu thụ quá nhiều nước. Chúng có thể là việc bệnh nhân trải qua trạng thái ý thức bị thay đổi do sử dụng thuốc, các vấn đề về tim và buồn ngủ…

“Khi lượng natri cao, não sẽ gửi tín hiệu đến cơ thể để uống thêm nước và ngược lại khi lượng natri thấp”, ông nói. “Tuy nhiên, có nhiều lý do khiến một người nào đó có thể tiêu thụ nhiều nước hơn chẳng hạn như lượng đường cao, mất nước do say nắng, mất nước quá nhiều do vận động hoặc lượng nước tiểu quá nhiều”.

Vậy thì, lượng nước tiêu thụ lý tưởng mỗi ngày là bao nhiêu, nếu bạn không có bất kỳ vấn đề nào về thận, não hoặc tim? Theo bác sĩ Goel, 3 lít thường được coi là giới hạn trên cho việc tiêu thụ nước, nhưng thể tích này cũng phụ thuộc vào thời tiết.

Một người có thể tiêu thụ nhiều nước hơn vào mùa hè vì nước bị mất do đổ mồ hôi và ít hơn vào mùa đông vì các con đường khiến cơ thể mất nước - chủ yếu là đổ mồ hôi - ít hơn. “Trong điều kiện bệnh nhân có xu hướng nhiễm trùng nước tiểu hoặc hình thành sỏi, chúng tôi khuyên họ nên uống nhiều nước hơn, nhưng không phải trong mọi trường hợp”, ông nói.

Sau đó, điều quan trọng là nên thường xuyên đi kiểm tra để xem cơ thể có bất kỳ bệnh tiềm ẩn về thận nào không. Goel nói rằng các dấu hiệu nhận biết phổ biến nhất liên quan đến rối loạn chức năng thận thường là đi tiểu bất thường hoặc thường xuyên, nôn mửa, khó thở và suy nhược toàn thân. Bác sĩ Goel cũng cảnh báo những người hút thuốc, vì thói quen này gây ra sự mất cân bằng nội tiết tố, dẫn đến giảm lưu thông máu trong thận.

Nhà thần kinh học Sharma cũng cho biết thêm: “Nếu bạn đang uống bốn lít nước mà vẫn cảm thấy khát và không đi tiểu được lượng nước tương đương, bạn nên đi kiểm tra lượng natri”.

Tuy nhiên, nhiều bác sĩ cũng phá vỡ quy tắc phổ biến rằng cần uống 8 ly nước một ngày. Theo chuyên gia sức khỏe toàn cầu Rachel C. Vreeman thì “Hãy tin vào cơn khát của bạn”.

“Cơ thể bạn nói với bạn rằng bạn khát nước từ khá sớm”, Vreeman chia sẻ. Nhưng vấn đề là mọi người đã quá quen với những mục tiêu đến mức họ tường “ghi đè” lên tín hiệu khát của mình và không còn nhận thức rõ khi nào họ cần uống thứ gì đó. Tuy nhiên, mọi người có thể lấy lại sự cân bằng bằng cách chú ý hơn tới cơ thể, thay vì tự động uống một lượng nước nhất định.

Tóm lại, giống như mọi thứ trong cuộc sống, điều độ là chìa khóa cũng như việc nên lắng nghe cơ thể bạn thực sự muốn gì, cần và phù hợp với điều gì. Hãy tìm ra những gì phù hợp với bạn và gắn bó với điều đó.

Tham khảo Wired