Buzz
1. Góc tư vấn: Có nên phẫu thuật lác mắt từ khi còn nhỏ?
Đơn giản nhưng hiểu quả, lác mắt là tình trạng một hoặc cả hai đồng tử mắt không đồng đều khi nhìn về một hướng. Có nhiều dạng lác mắt khác nhau, nhưng phổ biến nhất vẫn là khi một mắt nhìn thẳng, mắt còn lại hướng ra ngoài hoặc vào trong. Ngoài ra, lác mắt cũng có thể là tình trạng đồng tử mắt lệch lên trên hoặc xuống dưới, tuy ít gặp hơn.
Lác mắt có thể là tình trạng bẩm sinh hoặc phát sinh
Lác mắt thường xuất hiện ở trẻ nhỏ do cơ mắt yếu và khả năng kiểm soát cơ mắt còn hạn chế. Tình trạng này thường được cải thiện khi trẻ lớn lên. Tuy nhiên, nếu lác mắt kéo dài hơn 4 tháng mà không có dấu hiệu cải thiện, cần phải điều trị để tránh ảnh hưởng đến thị lực và thẩm mỹ của trẻ.
Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị lác mắt được áp dụng cho cả trẻ em và người lớn, bao gồm: điều chỉnh kính phù hợp, điều trị nhược thị, sử dụng thuốc, phẫu thuật điều chỉnh,... Thường thì trẻ sẽ được thử nghiệm các phương pháp khác trước khi áp dụng phẫu thuật. Nếu nguyên nhân gây ra lác mắt là do vấn đề thần kinh hoặc cơ mắt, thì chỉ có phẫu thuật mới có thể khắc phục được.
Lác mắt ảnh hưởng mạnh mẽ đến vẻ đẹp và thị lực
Về vấn đề này, trẻ nhỏ có thể phẫu thuật lác mắt không? Có thể, nhưng cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định. Phẫu thuật chỉ nên thực hiện khi trẻ đủ 2 tuổi trở lên và chỉ đúng lúc cơ mắt đã ổn định. Trong trường hợp lác mắt hướng ra ngoài, việc phẫu thuật có thể trì hoãn hơn và nên thử các phương pháp khác trước khi quyết định phẫu thuật khi trẻ đạt 4 - 5 tuổi.
Phẫu thuật có thể điều trị lác mắt thành công, nhưng quan trọng là thời điểm điều trị phải đúng. Nếu lác mắt bẩm sinh kéo dài đến khi trưởng thành, việc phẫu thuật có thể không hiệu quả do điều chỉnh dây thần kinh thị lực khó khăn và các vấn đề khác liên quan tới mắt cũng khó điều trị.
2. Thăm khám và chuẩn bị cho phẫu thuật lác mắt
Trước khi tiến hành phẫu thuật lác mắt, bệnh nhân cần được thăm khám để xác định tình trạng bệnh, bao gồm các yếu tố như: chức năng cơ mắt, hình dáng lác, độ lác, khả năng hội tụ, và khe mắt... Thăm khám chủ yếu dựa trên quan sát và thử nghiệm vận động, đôi khi cần sự hỗ trợ của hình ảnh chẩn đoán.
Chỉ trẻ đủ tuổi mới có thể thực hiện phẫu thuật điều chỉnh lác mắt
Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ sẽ quyết định phương pháp phẫu thuật để khắc phục tình trạng lác mắt, bao gồm việc phẫu thuật một hoặc cả hai mắt,... Người bệnh phù hợp về sức khỏe và độ tuổi sẽ được lựa chọn để thực hiện phẫu thuật điều trị. Các bước tiến hành như sau:
2.1. Tiến hành gây mê và tê
Trước khi phẫu thuật lác mắt, trẻ em cần được gây mê toàn thân, trong khi người lớn có thể được gây tê địa phương hoặc toàn thân tùy thuộc vào phương pháp can thiệp.
2.2. Thực hiện quá trình can thiệp
Trong quá trình thực hiện phẫu thuật trên mắt, bác sĩ sẽ mở mí mắt và giữ nó bằng vành mí. Sau đó, một vết mổ nhỏ sẽ được tạo ra trên bề mặt của kết mạc, từ đó bác sĩ có thể tiến hành can thiệp vào cơ mắt.
2.3. Điều chỉnh cơ mắt
Có nhiều kỹ thuật can thiệp có thể được thực hiện để điều chỉnh cơ mắt và khắc phục tình trạng lác mắt như:
- Kỹ thuật làm yếu cơ mắt: Bao gồm việc lùi cơ bằng cách đặt chỗ bám cơ lùi về sau và cố định nó vào củng mạc, sau đó cắt buồng cơ để đứt cơ mà không cần khâu nối.
- Kỹ thuật kéo căng cơ mắt: Bao gồm việc rút ngắn cơ bằng cách cắt một phần của nó và khâu lại, hoặc khâu cơ ra phía trước để tăng cường tác dụng của cơ.
- Kỹ thuật sợi chỉ điều chỉnh: Phương pháp này sử dụng một sợi chỉ dài đi qua đầu cơ, sau đó thắt nút cố định và sử dụng nút thắt để điều chỉnh độ lùi của cơ. Phẫu thuật sợi chỉ điều chỉnh là một kỹ thuật phức tạp, thường được áp dụng trong các trường hợp bệnh nan y hoặc có tổn thương liên quan.
Phẫu thuật điều chỉnh lác mắt mang lại tỉ lệ thành công cao
2.4. Chăm sóc sau phẫu thuật
Sau khi phẫu thuật điều chỉnh lác mắt, quan trọng là phải chăm sóc tổn thương bằng cách vệ sinh, thay băng hàng ngày, sử dụng thuốc giảm đau, kháng sinh và kháng viêm. Nếu sau phẫu thuật, tình trạng lác mắt vẫn chưa được cải thiện hoàn toàn, thủ thuật có thể được thực hiện lại để điều chỉnh cơ mắt.
Một số biến chứng sau phẫu thuật lác mắt có thể gặp như: tuột cơ, viêm chân chỉ, xuất huyết kết mạc,… cần được phát hiện và khắc phục sớm. Phẫu thuật có thể giúp cân bằng cơ cho cả hai mắt, nhưng bệnh nhân cần tập luyện để điều khiển cơ và cân bằng hoạt động của hai mắt.
3. Phẫu thuật lác mắt có nguy hiểm không?
Nhiều người lo ngại về nguy cơ của phẫu thuật lác mắt do mắt là khu vực gần não, có nhiều dây thần kinh và cơ nhỏ, ảnh hưởng đến hoạt động của mắt và các cơ quan khác. Tuy nhiên, phẫu thuật chỉ tác động lên cơ mắt và không can thiệp vào dây thần kinh sâu, nên không nguy hiểm.
Sau phẫu thuật, thị lực của hai mắt vẫn giữ nguyên. Tuy tỉ lệ thành công cao, nhưng vẫn có ít trường hợp không khắc phục hoàn toàn hoặc tái phát, cần phẫu thuật lần 2. Tỉ lệ phải phẫu thuật lần 2 là khoảng 5 - 10% tổng số trường hợp.
Cần tiếp tục kiểm tra đều đặn sau phẫu thuật điều trị lác mắt
Sau phẫu thuật, trẻ cần được duy trì theo dõi, tái khám và kiểm tra vị trí mắt cũng như thị lực thường xuyên. Các biến chứng như tuột cơ, viêm chỉ, xuất huyết kết mạc nếu phát hiện sớm đều có thể được khắc phục.
