Cơn bão xe điện đã có vẻ tan biến: Mỗi lần bán ra một chiếc, lại lỗ hàng trăm nghìn USD, với một số startup đã tiêu hao đến 98% tiền mặt nhưng vẫn chưa sản xuất được xe.

Khác với một năm trước đó - khi các công ty xe điện được niêm yết cổ phiếu một cách dồn dập và được định giá 'quá cao', năm 2022 có vẻ không phải là một năm thuận lợi với nhiều startup EV.

Báo cáo thu nhập mới nhất cho thấy mỗi khi Lucid Group hoặc Rivian Automotive bán một chiếc xe điện, họ sẽ lỗ hàng trăm nghìn USD do chi phí sản xuất và nguyên vật liệu thô vô cùng cao. Tuy vậy, những thương hiệu xe điện này vẫn cố gắng để đạt mục tiêu tăng trưởng và tiêu hao tiền mặt nhanh chóng.

Theo Reuters, tổng chi phí doanh thu của Lucid là 492,5 triệu USD trong quý III, tăng từ 3,3 triệu USD cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, khoản lỗ của công ty này ngày càng tăng do khách hàng hủy đơn hàng nhiều.

Lucid được niêm yết cổ phiếu hơn một năm trước và nhận được sự hậu thuẫn từ Quỹ đầu tư công của Ả Rập Xê-út. Tuy nhiên, năm nay, giá trị của công ty này giảm đáng kể xuống còn khoảng 20 tỷ USD do hoạt động kinh doanh không hiệu quả.

Theo đại diện của Lucid, công ty vẫn có đủ tiền mặt để duy trì hoạt động ít nhất cho đến quý IV năm sau, nhưng vẫn phải huy động thêm khoảng 1,5 tỷ USD thông qua việc bán cổ phiếu. Giá cổ phiếu của Lucid giảm ngay 17% sau khi báo cáo được công bố.

Trong khi đó, công ty xe điện Arrival SA có trụ sở tại London tuyên bố rằng họ có thể sẽ không đủ tiền mặt để duy trì hoạt động kinh doanh cho đến cuối năm 2023 nên sẽ buộc phải cắt giảm việc làm. Đáng chú ý là Arrival SA vẫn chưa bắt đầu sản xuất hàng loạt.

“Thực sự rất khó khăn. Chúng tôi đã làm việc không ngừng để nghiên cứu về công nghệ, sản phẩm và cách huy động vốn”, Avinash Rugoobur, Chủ tịch Arrival SA chia sẻ.

Canoo, một startup ô tô của Mỹ có trụ sở tại Bentonville, Arkansas, chuyên phát triển và sản xuất xe điện, đang lo lắng về khả năng duy trì hoạt động liên tục. Đến cuối tháng 9, Canoo chỉ còn 6,8 triệu USD tiền mặt và các khoản tương đương, giảm mạnh 98% so với mức 415 triệu USD một năm trước.

Theo Reuters, nhiều startup ô tô điện ghi nhận khoản lỗ lớn trong quý III và cảnh báo về tình trạng chi phí tăng cao do lạm phát và khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi đó, chỉ một năm trước đó, các công ty này ồ ạt niêm yết cổ phiếu và được định giá một cách rất ‘hào phóng’.

Trước đó, ngay cả hãng xe điện lớn nhất thế giới Tesla cũng báo lỗ hàng tỷ USD trong khi đang nỗ lực cải thiện năng lực sản xuất.

“Cả hai nhà máy ở Berlin và Austin đều là những 'lò đốt tiền' khổng lồ”, Elon Musk cho biết trong một cuộc phỏng vấn mới đây.

Trong cuộc trò chuyện với phóng viên John Micklethwait của tờ Bloomberg, Elon Musk đã chia sẻ những suy nghĩ sâu sắc về hoạt động của Tesla sau khi công ty này quyết định cắt giảm 10% nhân viên chính thức và tăng cường lao động hợp đồng. Musk thừa nhận rằng Tesla đã gặp nhiều khó khăn trong việc tăng sản lượng dòng xe SUV Model Y tại nhà máy Austin.

May mắn thay, Tesla đã vượt qua giai đoạn khó khăn gọi là “địa ngục sản xuất”, giải quyết vấn đề thiếu hụt nguồn cung thông qua các thỏa thuận về pin với các nhà cung cấp chính và tăng cường sản xuất cho Model 3. Hiện tại, Tesla gần như là nhà sản xuất xe điện duy nhất, trong khi các đối thủ lâu đời như General Motors và Volkswagen vẫn còn đang khởi đầu. Trong quý gần đây, Tesla đã báo cáo doanh thu 3,3 tỷ USD.

“Trong lĩnh vực kinh doanh xe điện, giai đoạn ban đầu sẽ tốn rất nhiều tiền. Việc vượt qua khó khăn này thực sự khó khăn”, nhà phân tích George Gianarikas của Canaccord Genuity cho biết, đồng thời nhấn mạnh các công ty cần phải tiết kiệm để tồn tại trong bối cảnh suy thoái kinh tế.

Tuy nhiên, nếu sản lượng tiếp tục tăng, chi phí cho mỗi chiếc xe điện sẽ giảm, đồng thời giúp các nhà sản xuất thu được lợi nhuận. Một số thương hiệu triển vọng như Rivian, được Amazon và Ford Motor hậu thuẫn, có thể kể đến. Đến cuối tháng 9, Rivian có 13,8 tỷ USD tiền mặt và ký được hợp đồng cung cấp 100.000 xe tải điện giao hàng cho Amazon.

“Không phải lúc nào kế hoạch kinh doanh tốt cũng thành công. Đây là bài học về sự cân bằng kế toán hoàn hảo nhất”, George Gianarikas của Canaccord nhận định từ bài học của thị trường bong bóng dotcom những năm 90.

Thực tế, giá pin đắt đỏ và sự cố chuỗi cung ứng đã khiến chi phí sản xuất xe điện trở nên khó khăn. Các startup phải chi số tiền lớn để phát triển những mẫu xe thông minh và tiện nghi hơn để cạnh tranh trên thị trường ô tô điện lớn nhất thế giới.

Nổi bật trong số đó là 3 công ty khởi nghiệp đã niêm yết trên sàn chứng khoán Mỹ, gồm Nio - thương hiệu hàng đầu trong phân khúc xe cao cấp, Xpeng - nhà sản xuất xe được coi là đối thủ của Tesla và Li Auto - một tên tuổi trẻ tuổi trong ngành. Tuy nhiên, cả 3 đều ghi nhận doanh thu tích cực nhưng lại chịu khoản lỗ lớn hơn so với cùng kỳ năm trước do chi phí tăng và nguồn cung bị gián đoạn. Xpeng gặp khó khăn lớn vì thiếu chip.

Theo WSJ, nhiều công ty khởi nghiệp xe điện tại Trung Quốc đang chậm lại tốc độ tăng trưởng do các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt trước đó khiến khách hàng không đến các showroom của Xpeng. Li Auto cũng ghi nhận số lượng đơn đặt hàng mới không nhiều do người tiêu dùng đang chờ đợi mẫu xe điện tiếp theo.

Theo Reuters và WSJ.