
' Sự tiến bộ là gì? '
Đối với một số người, “tiến bộ” dường như là một khái niệm xa lạ, kỳ lạ, phản trực giác. Họ nghĩ rằng sự tiến bộ chỉ là góc nhìn lạc quan hay bi quan của từng người mà thôi, giống như chuyện chiếc ly đang đầy một nửa hay vơi một nửa vậy.
Thực tế, để nhìn nhận một cách trung thực về sự tiến bộ của nhân loại, chúng ta phải bỏ qua góc nhìn chủ quan để nhìn vào điều mà Hans Rosling gọi là “sự thật” đang diễn ra trong thực tế. Nếu các chỉ số về hạnh phúc như sức khỏe, sự thịnh vượng, kiến thức và sự an toàn tăng lên theo thời gian thì đó chính là sự tiến bộ; và thực tế là những yếu tố này đã tăng lên. Như Rosling và những người khác đã chỉ ra, hầu hết việc phủ nhận sự tiến bộ không phải vì bi quan mà là do thiếu hiểu biết.
Cùng một lúc, sự tiến bộ không chỉ đơn thuần là việc mọi thứ trở nên tốt hơn cho mọi người, ở mọi nơi và mọi lúc. Đó không phải chỉ là sự tiến bộ mà còn là một điều kỳ diệu. Sự tiến bộ không phải là một hiện tượng kỳ lạ; đó là kết quả của việc giải quyết những vấn đề hiện hữu. Những vấn đề luôn tồn tại trong cuộc sống, và những giải pháp được đưa ra để giải quyết những vấn đề hiện có, lại tạo ra những vấn đề mới cần được giải quyết. Do đó, một số khía cạnh của cuộc sống có thể được cải thiện trong khi những khía cạnh khác vẫn giữ nguyên hoặc đi ngược lại. Sự tiến bộ vẫn là một hiện thực nếu hầu hết mọi người có điều kiện sống tốt hơn trước.
Bởi vì sự tiến bộ không có nghĩa là thế giới hoàn hảo mà chỉ đơn giản là nó sẽ tốt hơn theo thời gian, nên việc công nhận sự tiến bộ không có nghĩa là phớt lờ những khổ đau mà con người ngày nay phải chịu đựng, cũng như những mối đe dọa phải đối mặt trong tương lai. Và điều này chắc chắn không có nghĩa là chúng ta nên ngừng lo lắng vì mọi thứ sẽ ổn thôi, mọi thứ diễn ra trong tương lai hoàn toàn phụ thuộc vào những gì chúng ta đang làm ở hiện tại.
' Hiểu về sự tiến bộ cùng quyển sách “Khai sáng thời hiện đại” '
Nhưng những gì cần làm ngay bây giờ phụ thuộc rất nhiều vào cách chúng ta hiểu về sự tiến bộ. Nếu bạn tin rằng tất cả những nỗ lực của nhân loại nhằm làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn đã thất bại - rằng mọi thứ chỉ là vô ích, người nghèo sẽ luôn nghèo, và những căn bệnh nan y vẫn không thể chữa trị… - thì phản ứng thích hợp là từ bỏ và ngừng cố gắng. Nhưng nếu việc áp dụng lý trí và khoa học để giúp mọi người trở nên tốt hơn đã thành công trong quá khứ, mặc dù vẫn còn nhiều hạn chế, thì phản ứng thích hợp là nâng cao hiểu biết của chúng ta về thế giới, cải thiện và thúc đẩy các tổ chức để giúp cuộc sống của nhiều người trở nên tốt hơn.
Bức tranh về thế giới được trình bày trong “Chiếu sáng thời hiện đại - Đàm phán về Lý trí, Khoa học, Nhân văn và Tiến bộ” đến từ dữ liệu tổng hợp về nhiều khía cạnh. Tác giả Steven Pinker bắt đầu với ba biến số mà mọi nhà tư tưởng về tiến bộ xã hội đều đồng ý là cơ sở đo lường hạnh phúc: tuổi thọ, sự thịnh vượng và giáo dục (khỏe mạnh, giàu có và khôn ngoan).
Ông vẽ biểu đồ về bạo lực (tử vong trong chiến tranh, diệt chủng và tội phạm bạo lực) và sự cố chấp (thái độ phân biệt chủng tộc và phân biệt giới tính và bạo lực chống lại phụ nữ và dân tộc thiểu số). Ông cũng thêm dữ liệu về một trong những nguyên nhân tâm lý của sự tiến bộ, các giá trị tự do và một trong những tác động tâm lý mà nó mang lại: chính là hạnh phúc.
Với các thước đo chi tiết (như tuổi thọ ở các độ tuổi khác nhau hoặc tử vong do sét đánh), Pinker sử dụng dữ liệu từ Mỹ và Anh vì có sẵn dữ liệu và vì độc giả của ông tập trung chủ yếu vào hai nước này. Trong mọi trường hợp, sự tiến bộ có thể dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường.
Và “Chiếu sáng thời hiện đại - Đàm phán về Lý trí, Khoa học, Nhân văn và Tiến bộ” của ETS có thể giúp độc giả hiểu rõ và rõ ràng hơn về sự tiến bộ mà con người đã đạt được.
- Mytour -
