Con người đã áp dụng biện pháp nào để đối phó với đại dịch trước khi vaccine xuất hiện?

Khi các đại dịch lan rộng qua các quốc gia trong nhiều thế kỷ, trước khi có vaccine, con người đã nghĩ ra những 'chiến lược sinh tồn' độc đáo.

Biện pháp cách ly

Lịch sử ghi nhận biện pháp cách ly lần đầu được áp dụng trong Đại dịch hạch tại thành phố cảng Ragusa (nay là Dubrovnik, Croatia) vào ngày 27/7/1377. Cụ thể, người đến từ các khu vực có dịch hạch được yêu cầu cách ly trong 1 tháng tại đảo Mrkan hoặc thị trấn Cavtat để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh.

Biện pháp cách ly cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đối phó với đại dịch cúm năm 1918, hay còn gọi là cúm Tây Ban Nha, tại các thành phố của Mỹ trong thế kỷ 20 sau Thế chiến I.

Tại San Francisco, người đến từ xa bằng đường biển đều phải cách ly trước khi nhập cảng. San Francisco và St. Louis cũng áp dụng lệnh cấm tụ tập đông người, đóng cửa trường học và rạp chiếu phim. Sự kiện ở Philadelphia là minh chứng cho thấy hậu quả của việc không cách ly khi sau 72 giờ một cuộc biểu tình lớn, 31 bệnh viện ở thành phố này đã quá tải.

Áp dụng biện pháp cách ly xã hội khi bán đồ ăn và thức uống

Đại dịch Covid-19 không phải là sự kiện đầu tiên xảy ra ở Italy. Trong đại dịch hạch tại Italy (1629 - 1631), cư dân vùng Tuscany đã sáng tạo ra phương pháp 'cửa sổ rượu' (buchette del vino) để bán rượu mà không cần tiếp xúc trực tiếp với khách hàng.

Những cửa sổ hẹp này được thiết kế trên tường để người bán có thể chuyển giao hàng hóa cho khách hàng đang chờ đợi. Người bán rượu vào thế kỷ 17 thậm chí còn sử dụng dấm để khử trùng tiền mặt từ khách hàng. Ở Florence, có hơn 150 cửa sổ rượu, và 400 năm sau đại dịch hạch, chúng lại được sử dụng để phục vụ khách hàng mua đồ từ rượu đến kem trong đại dịch Covid-19 ở Italy.

Đeo khẩu trang

Trong đại dịch hạch, các bác sĩ thường đeo những chiếc khẩu trang giống như mỏ chim dài. Họ nghĩ ra ý tưởng này để tạo ra khoảng cách giữa bác sĩ và bệnh nhân, và che phủ phần miệng và mũi của họ. Tuy nhiên, ý kiến này đã không chính xác khi họ cho rằng mùi khó chịu trong không khí là nguyên nhân gây ra dịch bệnh.

Trong đại dịch cúm năm 1918, việc đeo khẩu trang trở thành biện pháp hiệu quả nhất để ngăn dịch bệnh lây lan. Tại San Francisco, việc đeo khẩu trang trở thành quy định bắt buộc từ tháng 9/1918 và vi phạm sẽ bị phạt tiền, bắt giam hoặc bị công khai trên báo.

Tuy nhiên, báo chí không chỉ đề cập tên các cá nhân mà còn cung cấp hướng dẫn về cách đeo khẩu trang tại nhà. Một số người đã có những ý tưởng sáng tạo với khẩu trang, và bài báo trên Seattle Daily Times thậm chí đã đăng một bài về 'Bộ sưu tập thời trang khẩu trang chống cúm' vào tháng 10/1918.

Rửa tay

Rửa tay để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh là một biện pháp vệ sinh phổ biến ngày nay, nhưng vào đầu thế kỷ 20, việc rửa tay thường xuyên vẫn là một khái niệm mới mẻ. Để khuyến khích việc này, các phòng vệ sinh dành riêng cho khách đã được lắp đặt ở tầng trệt của mỗi nhà như một cách để bảo vệ gia đình khỏi vi khuẩn từ khách hoặc người giao hàng. Trước đó, khách thường đi thẳng vào nhà mang theo vi khuẩn từ bên ngoài.

Lý thuyết về vi khuẩn là một khái niệm mới mẻ khi các nhà khoa học như Louis Pasteur, Joseph Lister và Robert Koch đưa ra vào giữa những năm 1800, rằng dịch bệnh xuất phát từ vi khuẩn không thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Đặt nhà vệ sinh ở tầng dưới là một biện pháp hiệu quả để khuyến khích mọi người rửa tay trước khi vào nhà.

Lớp học ngoài trời

Trong khi việc quay lại trường học là một vấn đề phức tạp trong đại dịch Covid-19, thì đây không phải lần đầu tiên trường học phải đối mặt với vấn đề này.

Mặc dù việc khuyến khích hoạt động ngoài trời không luôn là ý tưởng tốt, nhưng đã từng giúp kiểm soát sự lây lan của bệnh lao phổi vào đầu những năm 1900. Đức đã làm tiên phong trong việc tổ chức các lớp học ngoài trời và vào năm 1918, hơn 130 thành phố ở Mỹ cũng thực hiện hình thức học tập này.