
Thảo luận về xu hướng phát triển của hành vi mua sắm trực tuyến với e-commerce, livestream.. và hành trình từ 'đơn lẻ' sang 'đa kênh' rồi đến 'toàn diện' của các nhà bán lẻ.
Tình huống: Sáng nay, tôi đang tìm một cái sạc di động, tôi sẽ mua trực tuyến, nhưng chỉ ở những thương hiệu đáng tin cậy như Anker, MI..., và sẵn lòng trả giá cao hơn so với vô số thương hiệu 'dường như chất lượng tương đương' trên Lazada và Shopee, và nhận hàng sớm nhất có thể, nhận tại cửa hàng gần nhất, và không đổi sản phẩm khác (nếu tôi thay đổi ý kiến) ngay tại đó sẽ tốt hơn. Tôi sẽ làm như vậy vì đã mua 3 cái 'hàng tốt giá rẻ' với cảm giác ham mua tại nhà trước đây, nhưng không dùng được.
1. TÌNH HÌNH HIỆN TẠI
E-commerce, thị trường điện tử với những giá trị như mua sắm nhanh, rẻ, tiện lợi, mua trước trả sau, nhanh chóng trở thành một kênh mua sắm phổ biến (đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh). Tuy nhiên, các nền tảng bán hàng như vậy, mặc dù có mô hình tốt, nhưng lại bị các 'thương nhân' lợi dụng để bán hàng kém chất lượng, giá rẻ, hàng nhái, tạo ra một văn hóa 'mua online là rẻ, là được chiết khấu sâu'... và ngày càng nhận ra rằng 'tiền bỏ ra mua hàng online lại không đáng, vì hàng không chất lượng'... Bất kể lý thuyết cho rằng chi phí vận chuyển giảm, nhưng không có thương hiệu đáng tin cậy, hiệu quả mua sắm trực tuyến sẽ giảm đi.
Nguồn ảnh: Pinterest
Livestream đang phát triển mạnh mẽ như một bước tiến trong việc mua sắm trực tuyến, cho phép người tiêu dùng nhìn thấy sản phẩm động, từ logo đến người bán trực tiếp dưới ảnh hưởng của công nghệ, và sự xuất hiện của lớp KOL, KOC tạo ra hiệu ứng 'kinh tế chia sẻ'. Tuy nhiên, livestream cũng gặp phải vấn đề 'lỗ vì làm', với hiệu ứng tổng hợp từ: % chiết khấu, chi phí cố định cho KOC, chi phí % cho KOC,... khiến người ta quay trở lại với xu hướng 'hàng kém giá rẻ' để mua sắm, chỉ những sản phẩm có tỷ lệ chi phí/giá cực thấp mới được ưa chuộng. Cuối cùng, lại rơi vào tình trạng 'hàng kém giá thấp', kích động người tiêu dùng mua một lần rồi quên. Các KOC, KOL cũng dần mất đi giá trị vì họ chỉ là mặt mũi quảng cáo kiếm tiền chứ không phải là giá trị của sản phẩm. Việc đặt hàng qua livestream vì thần tượng, rồi hủy sau đó sẽ trở nên phổ biến.
2. XU HƯỚNG
Tôi tin rằng người tiêu dùng sẽ chán ngấy với việc luôn ham rẻ, khi nhận ra rằng hàng rẻ không phải lúc nào cũng đáng mua. Họ sẽ sẵn lòng trả giá cao hơn để mua từ những nơi đáng tin cậy, có thương hiệu...
Việc tích hợp online và offline sẽ khó tạo ra sự thuận tiện cho người tiêu dùng, và tạo ra các nguy cơ cho các thương hiệu có cả hai kênh. Các nguy cơ bao gồm xung đột giữa các kênh và sự suy giảm của hình ảnh thương hiệu, đặc biệt là đối với những thương hiệu đã xác định phát triển offline (vì bán hàng online đòi hỏi phải tuân thủ theo xu hướng rẻ, nhanh, và hàng chất lượng 'vừa vừa', và khó kiểm soát trải nghiệm).
Livestream vẫn tiếp tục phát triển, nhưng sẽ đi sâu vào các câu chuyện có nội dung 'giải quyết vấn đề' và 'đưa ra giải pháp', sáng tạo và chân thành... thay vì các phiên livestream hào hứng, kích thích, quá thương mại... Cả hai kênh truyền thống và hiện đại sẽ trở lại với 'tiếng nói thực tế, sản phẩm/dịch vụ thực tế, trải nghiệm thực tế'. Sự suy giảm của kênh truyền thông online và sự trở lại của kênh truyền thống tại Trung Quốc đã phản ánh điều này. Ở Việt Nam, điều này càng rõ ràng khi kênh truyền thông truyền thống sẽ gia tăng với sự tăng trưởng đô thị hóa, công nghiệp hóa và hiện đại hóa của ngành bán lẻ, được thúc đẩy bởi cả các đại gia quốc tế (Lotte, Aeon...) và trong nước.
Nguồn ảnh: Pinterest
Về kinh doanh, việc xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm chất lượng, sáng tạo và giải quyết vấn đề vẫn là trọng tâm. Sự hiện diện rộng lớn vẫn là một ưu điểm không thể phủ nhận. Trong lĩnh vực công nghệ, các giải pháp AI, ML sẽ tạo điều kiện cho người bán và người mua hiểu nhau hơn, dễ dàng tương tác hơn thông qua các kênh hỗn hợp tích hợp (omnichannel) - điều này đã được các chuyên gia công nghệ và tiếp thị nhiều lần nhấn mạnh, nhưng việc triển khai tại Việt Nam vẫn chậm. Đối với các thương hiệu truyền thống, việc chuyển từ kênh đa kênh sang kênh toàn diện có lẽ sẽ là một thách thức trong thập kỷ tới, vì nó đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện từ tư duy, kỹ năng cho đến hoạt động kinh doanh, lợi ích... Và những doanh nghiệp thành công sẽ cần sự quyết tâm và nỗ lực để thực hiện điều này.
Chia sẻ quan điểm cuối tuần qua điện thoại bên ly cà phê.
