Buzz
Quyết định đi học thiết kế ở đại học là một trong những quyết định đúng đắn nhất cuộc đời tôi. Tại đó, tôi được gặp những giảng viên truyền cảm hứng, những người bạn tốt, và tích lũy nhiều kỷ niệm đẹp, cùng học những điều quan trọng làm nền tảng cho công việc sau này.
Sau khi tốt nghiệp và rời khỏi trường, tôi đã chọn một hướng đi khác so với những gì tôi đã học. Tôi khám phá một lĩnh vực mới, tích lũy kiến thức mới và tự học những kỹ năng mới. Giờ đây, sau một khoảng thời gian dài, tôi đã sẵn sàng bước vào năm thứ 10 của hành trình này, với vai trò là Hướng Dẫn Viên Thiết Kế Sản Phẩm tại GEEK Up.
Gần đây, tôi có cơ hội trải lại kỷ niệm sinh viên khi ngồi trong ban giám khảo chấm tốt nghiệp tại Đại Học Kiến Trúc và Đại Học FPT. Tôi mong muốn truyền đạt mục tiêu tạo ra niềm tin, khuyến khích sự cố gắng và chia sẻ thông tin về những thách thức mà sinh viên sẽ phải đối mặt trong tương lai, những người chuẩn bị bước vào thế giới sự nghiệp.
Và tôi tin rằng đây là 6 điều mà sẽ hữu ích hơn nếu biết từ thời sinh viên, khi những hoài bão còn đang rộng mở:
1. Ý tưởng không cần phải Gây Ấn Tượng - Quan Trọng Là Phải Thực Tế
Nguồn: Freepik
Khi còn là sinh viên, mỗi khi bắt đầu một dự án là lúc mình cảm thấy áp lực về việc tạo ra những ý tưởng mới, với niềm tin rằng vì đã học ngành sáng tạo nên phải có những ý tưởng 'đỉnh cao'. Lúc đó, mỗi khi hoàn thành dự án, mình luôn lo lắng 'Chắc làm sao để sử dụng Photoshop tốt hơn', 'Chắc làm sao để vẽ Vector chuyên nghiệp hơn,...'. Những lo lắng đó kéo dài suốt quá trình học, đôi khi khiến mình mất tự tin, đôi khi lại làm mình cảm thấy chán nản...
Sau một thời gian làm việc, mình nhận ra những lo lắng đó vẫn tồn tại nhưng không nên để chúng trở thành ám ảnh, bởi vì thực tế không ai cần những ý tưởng đột phá nếu chúng không thực hiện được.
Định nghĩa hợp lý nhất về quá trình sáng tạo là: “một hành động biến những ý tưởng mới và hữu ích trở thành hiện thực. Sáng tạo gồm có 2 giai đoạn: suy nghĩ và hành động”.
Ý tưởng thực tế cần đáp ứng ba điều kiện sau:
Là một giải pháp cho vấn đề thực tế đang tồn tại.
Là một giải pháp phù hợp với các hạn chế của dự án.
Các hạn chế này bao gồm: Thời gian, Chi phí và Khả năng thực hiện của các thành viên trong dự án.
Nếu nhận ra điều này sớm hơn, có lẽ tôi đã không bị ám ảnh bởi những thách thức đó và tìm ra những cách để tìm kiếm ý tưởng thích hợp cho bản thân.
2. Thiết kế là sự khách quan - Là phải biết lắng nghe và thu thập ý kiến từ nhiều phía.
Nguồn: Freepik
Tôi là một sinh viên cứng đầu, đúng theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Mỗi khi xem xét bài làm với giáo viên, tôi thường khó chấp nhận những ý kiến chỉnh sửa, thậm chí còn làm ra hai phiên bản khác nhau: một theo ý kiến của giáo viên để hoàn thành tiến độ, một theo ý kiến của mình để nộp vào cuối kỳ.
Vẫn nghĩ rằng sự sáng tạo là lĩnh vực tập trung nhiều vào cá nhân, tôi muốn thể hiện bản thân qua thiết kế nhiều hơn là để học hỏi. Nhưng thật ra, thiết kế không phải như vậy, mà là quá trình tạo ra giải pháp cho vấn đề của người sử dụng sản phẩm.
Khác biệt so với nghệ sĩ, nhà thiết kế cần phải đặt mình vào góc nhìn khách quan, giảm thiểu định kiến cá nhân và ra quyết định dựa trên thông tin đáng tin cậy. Để làm được điều này, họ cần phải có kỹ năng thu thập và phân tích thông tin để phục vụ cho mục tiêu của dự án.
Thầy cô là những người có nhiều kinh nghiệm, giống như những Senior trong công ty, họ đưa ra nhận định và mang đến những góc nhìn mới cho các giải pháp thiết kế.
Hãy xem đó như là thông tin để suy nghĩ, không chỉ đơn thuần là nghe theo - hoặc phớt lờ chúng hoàn toàn. Tính khách quan rất quan trọng đối với việc thiết kế tốt.
3. Không có khách hàng đáng sợ - Chỉ có Designer sợ khách hàng
Nguồn: Freepik
Những người đi trước thường truyền tay nhau những tin đồn về khách hàng như anh A, chị B vô cùng khó tính. Từ việc quan sát thẩm mỹ đến việc họ sẽ thay đổi brief (bản phác thảo) nhanh hơn cả chị bán bánh tráng ở chợ,... Tất cả những điều đó làm nảy sinh sự hiểu lầm rằng 'khách hàng là đối tác đáng sợ'.
Sẽ là 'tiêu chuẩn kép' nếu chúng ta tiếp tục yêu cầu khách hàng phải thoải mái và lắng nghe ý kiến tư vấn của mình, vì vậy nếu muốn thay đổi và thuyết phục khách hàng về thiết kế, trước hết chúng ta cần thay đổi cách nhìn về khách hàng.
Hãy bắt đầu với suy nghĩ rằng, khách hàng là đối tác của chúng ta - họ có nguồn lực tài chính, còn chúng ta có chuyên môn. Sự hợp tác là cần thiết để đạt được mục tiêu chung của việc tạo ra những giải pháp thiết kế phù hợp cho dự án. Vị thế của cả hai bên đều ngang nhau, việc tôn trọng và lắng nghe lẫn nhau quan trọng hơn là kiên định vào quan điểm 'anh đúng - tôi sai'.
4. Designer có thể làm nhiều hơn chỉ là làm cho thiết kế đẹp hơn
Nguồn: Freepik
Thời còn đi học, tôi chỉ tập trung vào việc làm cho thiết kế của mình trở nên đẹp hơn, nhưng càng làm, tôi càng thấy bế tắc. Giống như việc sau khi thực hiện nhiều phiên bản cải tiến, thì lại nhận ra rằng phiên bản đầu tiên mới là đẹp nhất. Hóa ra lúc đó tôi đã theo đuổi một tiêu chí mơ hồ là 'cái đẹp'.
Đẹp không phải là tiêu chí duy nhất để đánh giá một thiết kế tốt. Tiềm năng của chúng ta có thể được phát triển hơn, bằng cách đặt vấn đề và giải quyết chúng một cách logic, đồng cảm với người sử dụng, hiểu cách doanh nghiệp tạo ra lợi nhuận, bổ sung kỹ năng mềm và sau cùng, bạn sẽ nhận ra rằng công việc của chúng ta không chỉ là làm cho mọi thứ trở nên đẹp hơn, mà là làm cho mọi thứ trở nên ý nghĩa hơn.
5. Để thuyết phục về thiết kế của bạn - Không giống như việc bảo vệ đồ án
Nguồn: Freepik
Khi ngồi trong hội đồng chấm thi, mình hiểu và sẵn sàng châm chước cho các đồ án có thiếu sót trong nghiên cứu cũng như cách đưa ra giải pháp không hợp lý với vấn đề, thậm chí đôi khi chúng không liên quan gì đến nhau. Mình đánh giá cao sự nỗ lực của các bạn, và mình tin rằng giảng viên hướng dẫn có ý đồ riêng và bạn cần nhiều loại kỹ năng hơn là chỉ về thiết kế.
Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, mình đã không hiểu được tư duy thiết kế là tư duy giải quyết vấn đề, nhưng nếu mình biết được điều đó sớm hơn, các đồ án trong trường sẽ trở nên thực tế hơn và giúp mình dễ dàng tìm được công việc sau này.
Kỹ năng giao tiếp, trình bày ý tưởng là những kỹ năng quan trọng mà mình cần phải học và luyện tập càng sớm càng tốt, bởi vì chúng sẽ mang lại nhiều lợi ích lớn sau này.
6. Nếu bạn không tin vào thiết kế của mình - Mọi người cũng sẽ như vậy
Nguồn: Freepik
Không tin vào thiết kế của mình là dấu hiệu của việc thiếu sâu sắc trong nghiên cứu và không dành đủ thời gian, nỗ lực cho sở thích của bản thân.
Không tin vào thiết kế của mình có thể bắt nguồn từ việc không tin vào khả năng của chính mình, điều này sẽ tạo ra cảm giác tồi tệ và có thể khiến bạn bị mắc kẹt khi phải đối mặt với những thách thức đối với thiết kế của bạn.
'Sự tự tin trong sáng tạo không được ban tặng; Nó là phần thưởng được kiếm được'
Hy vọng 6 điều này sẽ mang lại lợi ích cho các bạn!
