Dactus là loại thuốc bổ sung sắt trong các trường hợp thiếu máu do thiếu sắt. Thường được chỉ định cho phụ nữ mang thai, trẻ sơ sinh, trẻ sinh non hoặc trẻ sinh đôi,....

Thuốc Dactus chứa chất chính là Ferrous Gluconate - muối sắt vô cơ, nguyên tố vi lượng quan trọng cho sự tạo hemoglobin, myoglobin và enzyme hô hấp cytochrome C trong cơ thể. Thông thường, cơ thể có thể hấp thu đủ sắt từ thức ăn, các loại thực phẩm giàu sắt như thịt, trứng, sữa, phomai, rau bina, nội tạng,... nhưng một số trường hợp nhu cầu sắt tăng cao (phụ nữ mang thai, cho con bú, thể trạng suy kiệt,...) hoặc không hấp thụ được sắt thì cần phải bổ sung bằng thuốc.

Ngoài ra, Dactus cũng giảm các triệu chứng do thiếu sắt gây ra như sưng lưỡi, khó nuốt, teo da, teo móng hoặc rò rỉ giữa 2 mép môi.

Sau khi dùng qua đường tiêu hóa, thuốc chủ yếu được hấp thu ở tá tràng đến đầu hỗng tràng, kết hợp với các protein huyết tương. Sự hấp thu sắt được hỗ trợ bởi acid dạ dày, khi dạ dày rỗng hấp thụ sắt tốt hơn; ion sắt Fe3+ hấp thu tốt hơn ở dạng Fe2+.

Cuối cùng, Dactus được thải ra hàng ngày qua phân (90%), da, tóc, móng và mồ hôi; một lượng nhỏ được bài tiết qua nước tiểu và qua chu kỳ kinh nguyệt.

Thuốc Dactus được chỉ định trong những trường hợp sau đây

• Thiếu máu do thiếu sắt mà chế độ ăn không cải thiện triệu chứng.
• Dự phòng thiếu sắt ở nhóm người có nhu cầu sắt cao như phụ nữ mang thai, trẻ em bú mẹ, trẻ sinh non, trẻ sinh đôi.
• Phòng ngừa và điều trị thiếu máu do thiếu sắt sau khi mổ cắt bỏ dạ dày, sau các chấn thương nặng (gãy xương đùi,...).
• Bệnh nhân suy dinh dưỡng nặng.

Không sử dụng Dactus cho các trường hợp bệnh lý sau

• Dị ứng với thành phần Ferrous Gluconate hoặc bất kỳ thành phần nào khác của thuốc.
• Thừa sắt trong các bệnh lý: nhiễm hemosiderin, bệnh mô nhiễm sắt, thiếu máu tan máu, bệnh nhân truyền máu lặp lại.
• Bệnh nhân viêm loét ruột, loét dạ dày tá tràng đang hoạt động.
• Bệnh nhân hẹp thực quản, bệnh lý túi cùng đường tiêu hóa.
• Bệnh nhân giảm bài tiết dịch mật, bệnh lý gan ứ mật.

Lưu ý khi sử dụng thuốc Dactus

• Người cao tuổi dùng các chế phẩm sắt có thể tăng nguy cơ gặp các tác dụng phụ, chỉ sử dụng khi thực sự cần thiết dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
• Cần kiểm tra chức năng đường tiêu hóa, loại trừ các bệnh lý viêm loét đường tiêu hóa, ung thư biểu mô đường tiêu hóa trước khi sử dụng thuốc.
• Nếu đã kiểm soát được tình trạng thiếu máu thì không nên dùng thuốc kéo dài trên 3 tháng.
• Ở phụ nữ mang thai nên bắt đầu sử dụng thuốc Dactus vào tháng thứ 2 hoặc thứ 3 của thai kỳ. Tuy nhiên không nên sử dụng lượng lớn sắt vì có nguy cơ độc cho cả mẹ và thai nhi.
• Thuốc có thể qua sữa mẹ một lượng nhỏ, vì vậy phụ nữ cho con bú cũng không nên sử dụng liều cao nguyên tố sắt.

Một số tương tác thuốc của Dactus khi phối hợp sử dụng với các loại thuốc khác

• Bệnh nhân đang dùng tetracyclin hoặc các thuốc bao phủ dạ dày không nên sử dụng viên sắt Dactus do làm giảm khả năng hấp thu của thuốc.
• Không phối hợp Dactus với các thuốc Ofloxacin, ciprofloxacin, norfloxacin, canxi carbonat, Natri Carbonat,... do làm thay đổi sinh khả dụng của cả hai.
• Dactus làm giảm hấp thu các thuốc Penicilamin, carbidopa/levodopa, methyldopa, quinolon, hormon giáp, muối kẽm,...
• Nước chè có thể làm giảm hấp thu sắt và các chế phẩm từ sắt, do đó không uống thuốc chung với nước chè.

Cách dùng

• Dactus được bào chế dưới dạng viên nén, uống với nhiều nước, tránh nhai hay nghiền nát viên thuốc.
• Uống thuốc trước hoặc sau bữa ăn 1 - 2 giờ do nguy cơ kích ứng đường tiêu hóa gây nôn của thuốc. Nên sử dụng các thực phẩm như trứng, sữa, phomai, sữa chua,... gần với thời gian uống thuốc.

Liều dùng điều trị thiếu máu do thiếu sắt

• Người lớn: 50 - 100 mg nguyên tố sắt x 2 lần/ ngày. Sử dụng liên tục đến khi hết thiếu máu.
• Trẻ em trên 6 tuổi: 3 - 5 mg nguyên tố sắt/kg x 2 lần/ ngày.

Liều dùng dự phòng ở đối tượng nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt

• Phụ nữ đang mang thai: 50 mg nguyên tố sắt /ngày.
• Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: 6 - 10 mg nguyên tố sắt /ngày (nếu trẻ không bú mẹ).
• Người cao tuổi: 10 - 20 mg nguyên tố sắt /ngày (nếu chế độ ăn mất cân đối, thiếu dinh dưỡng).
• Liều thuốc chỉ mang tính chất tham khảo, tùy vào tình trạng thiếu máu hay thể trạng bệnh nhân mà bác sĩ sẽ có chỉ định liều khác nhau.
• Nếu sử dụng thuốc quá liều có thể gây ra các triệu chứng như đau bụng, nôn, tiêu chảy, chảy máu trực tràng, tăng glucose máu hay tụt huyết áp,... Nếu phát hiện các triệu chứng bất thường ngay khi dùng thuốc cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để thăm khám kịp thời.
• Nếu quên uống một liều thì uống ngay khi nhớ ra, trường hợp gần đến thời gian uống liều tiếp theo thì bỏ qua liều đã quên và uống tiếp liều Dactus đã chỉ định. Không uống gấp đôi liều Dactus đã quên.

Một số tác dụng không mong muốn khi dùng thuốc Dactus bao gồm

• Phân đen hoặc sậm màu do màu sắc của các chất chuyển hóa sắt, không phải xuất huyết tiêu hóa.
• Rối loạn tiêu hóa, ăn kém, ăn không ngon miệng, buồn nôn, nôn, nóng rát thượng vị, táo bón.
• Phản ứng dị ứng, ngứa, nổi ban đỏ, giảm bạch cầu trung tính.

Do đó, Dactus cần thiết cho cơ thể, chỉ định khi chế độ ăn thiếu sắt gây thiếu máu hoặc khi cần thiết sắt cao như thai kỳ, sau chấn thương, phẫu thuật lớn, hoặc khi bệnh nhân suy kiệt,... Hãy sử dụng thuốc theo hướng dẫn và tránh lạm dụng khi có thể bổ sung sắt từ thực phẩm hàng ngày.