Buzz
(Tổ Quốc) - Mũi lao là những công cụ có từ thời cổ đại, tuy nhiên những mũi lao được làm từ gạc tuần lộc của người Inuit chứa đựng những bí mật vô cùng đặc biệt.
Hình dưới đây là một đồ vật được khai quật từ khu vực Bắc Cực - một mũi tên, mũi lao làm từ gạc (sừng) tuần lộc có kích thước 131×12mm. Đây là di vật của người Inuit, đã được bảo quản trong lớp băng vĩnh cửu ở Bắc Cực qua hàng thế kỷ, do đó mẫu vật này được bảo quản rất tốt và hầu như không bị ảnh hưởng bởi thời tiết và hư hỏng, chỉ là bị oxy hóa theo thời gian.
Người Inuit, còn được biết đến với cái tên 'Eskimo', phân bố từ Siberia, Alaska đến Greenland, trong lịch sử, họ chủ yếu sống bằng cách săn bắn và đánh cá các loài động vật sống trong khu vực biển. Theo mô hình văn hóa truyền thống của người Inuit, họ hoàn toàn thích nghi với môi trường lạnh giá của vùng Bắc Cực.
Người Inuit sống trong một môi trường thiếu thốn thức ăn thực vật (chỉ có một số loại quả mọng và lá non nhất định có thể ăn được vào mùa hè), và nguồn thức ăn chính của họ bao gồm tuần lộc, hải cẩu, hải mã, cá voi và nhiều loài cá khác ở Bắc Cực.
Loại mũi tên này là công cụ, vũ khí săn bắn truyền thống của người Inuit, gắn liền với sản xuất và đời sống của họ, chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa Inuit.
Gạc tuần lộc có độ cứng cao, và những mũi tên làm từ loại vật liệu này có thể xuyên qua lông của hầu hết các loài động vật có vú sống ở Bắc Cực, và gấu Bắc Cực cũng không là ngoại lệ.
Loại dụng cụ săn này thường được gắn trên đầu mũi tên hoặc đầu giáo, sau đó người Inuit sử dụng để săn các loài cá lớn như cá hồi, cũng như các loài động vật có vú ở biển như hải cẩu, và thậm chí cả gấu Bắc Cực.
Tuy nhiên, khi sử dụng để săn những con mồi nhỏ hơn, mũi lao này thường được gắn vào dây mảnh và có chức năng tương tự như những móc câu. Nhờ thiết kế độc đáo, sau khi đâm vào cơ thể, mũi tên sẽ gắn chặt vào bên trong con mồi mà không thể thoát ra tự nhiên.
Người Inuit cũng dùng loại mũi lao này để tạo ra một loại vũ khí có thể tự động tách mũi tên khỏi trục sau khi bắn trúng hoặc xiên con mồi. Khi người Inuit bắn con mồi bằng loại vũ khí này, mũi tên sẽ bị ép và tách ra khỏi trục, ngăn con mồi bị cố định vào trục trong quá trình vật lộn, và ngăn con mồi chạy trốn.
Ngoài ra, sau khi mũi tên bắn trúng hải cẩu và các loài động vật khác, dù không gây chết ngay lập tức, nó cũng có thể làm con mồi chảy máu liên tục và dẫn đến cái chết vì mất máu quá nhiều. Có thể nói loại mũi lao này là kinh nghiệm lâu đời của người Inuit, là chìa khóa cho sự sống còn của họ ở Bắc Cực.
Trong mùa săn hè, người Inuit sử dụng thuyền kayak bắc cực (được làm từ nhiều lớp da hải cẩu) để đến biển săn bắn, mang theo công cụ như cung tên, lao và nĩa săn. Hầu hết thợ săn Inuit có thị lực tốt và có thể nhìn thấy chuyển động của con mồi từ xa. Khi tìm thấy con mồi, họ sẽ theo dõi, tiếp cận một cách lặng lẽ và giảm tốc độ thuyền khi đến gần con mồi.
Khi đã ở trong phạm vi tấn công, thợ săn Inuit sẽ nhanh chóng bắn hoặc ném lao vào con mồi với lực lượng lớn. Điều này đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ năng cao, vì nếu không cẩn thận, hải cẩu có thể lặn xuống nước và trốn thoát. Ngay cả khi bắn trúng một con hải cẩu, chúng vẫn có thể chạy trốn, vì vậy người Inuit phải giết hại chúng càng sớm càng tốt trước khi xử lý.
Trong mùa săn đông, khi biển đóng băng, người Inuit sử dụng phương pháp khác để săn hải cẩu.
Bởi vì hải cẩu dựa vào phổi để thở, nên chúng phải thường xuyên nổi lên mặt biển để hít thở, tìm kiếm các lỗ thở trên mặt băng hoặc tạo ra chúng. Những lỗ thở này là điểm đến của người Inuit khi săn hải cẩu.
Hải cẩu có thể ở dưới nước từ 7 đến 9 phút mỗi lần hít thở, với con lâu nhất có thể lên đến 20 phút.
Khi người Inuit phát hiện lỗ thở của hải cẩu trên mặt băng, họ sẽ đứng yên xung quanh, chờ đợi hải cẩu nổi lên và sử dụng vũ khí để săn. Đây là khoảnh khắc quan trọng mà họ chớp lấy.
Tham khảo: ZME; Reuters; AFP
