Uống nước trực tiếp từ vòi ngay sau khi được lọc mà không cần đun sôi để nguội là một hành động khá xa lạ với chúng ta, nhưng hiện nay đã trở nên phổ biến hơn với sự ra đời của các máy lọc nước sử dụng công nghệ thẩm thấu ngược (Reverse Osmosis - RO). Vậy liệu lọc RO có thực sự loại bỏ được vi khuẩn, virus không?Để xác định xem máy lọc nước RO (MLNRO) có khả năng loại bỏ vi khuẩn, vi rút hay không, để nước sau khi lọc thành nước tinh khiết có thể uống trực tiếp từ vòi một cách an toàn, trước tiên chúng ta cần hiểu về cơ chế hoạt động của nó.
Một chiếc MLNRO thông thường sử dụng cho gia đình thường có 5 bước lọc tiêu chuẩn, bao gồm:
- Bước 1: Lõi lọc thô PP (Polypropylene) để loại bỏ các chất bẩn như bụi, đất, gỉ sắt, ký sinh trùng có thể có trong nước, với kích thước lọc thường là từ 5 - 10 micron (micromet).
- Bước 2: Sử dụng lõi GAC (Granular Activated Carbon - than hoạt tính) để loại bỏ các chất hóa học độc hại như clo, dư lượng thuốc trừ sâu, muối, đường, và các hợp chất khác.
- Bước 3: Sử dụng lõi lọc PP 1 micron để loại bỏ các tạp chất có kích thước lớn hơn 1 micron, bao gồm bụi mịn PM2.5 và bụi siêu mịn PM1.0.
- Bước 4: Sử dụng lõi RO (lõi lọc thẩm thấu ngược): Đây là bước quan trọng nhất của MLNRO, với kích thước lỗ trên màng lọc RO cực kỳ nhỏ, chỉ khoảng 0,0005 micron = 0,5 nanomet, nhỏ hơn cả 1mm tới 2 triệu lần.
- Bước 5: Sử dụng lõi PAC (Post Activated Carbon - than hoạt tính số 2) để loại bỏ màu và mùi, giúp nước uống trở nên trong suốt và không có vị gì cả, tương tự như nước khoáng tinh khiết.

Có tổng cộng 5 bước lọc như đã mô tả ở trên cho máy lọc tiêu chuẩn. Tùy thuộc vào từng loại máy và nhu cầu sử dụng khác nhau, MLNRO có thể có thêm nhiều lõi lọc khác nhau. Có những máy được trang bị lõi tạo khoáng để tạo ra nước uống giống nước khoáng như Vĩnh Hảo, Lavie. Cũng có loại máy được trang bị lõi kiềm hóa, lõi ion âm, và bổ sung i-ốt để nước lọc trở nên tinh khiết hơn và có ích cho sức khỏe... Có những máy có đến 10 lõi lọc, khiến nước sau khi lọc chỉ còn như nước chai có sẵn trên thị trường.
Dưới đây là 5 bước tiêu chuẩn, hình ảnh này được trích từ Tại sao chỉ cần qua 5 bước lọc đơn giản như vậy là một máy lọc nước RO đã có thể sản xuất nước tinh khiết uống ngay, không cần đun sôi để nguội? Bí quyết nằm ở bước lọc RO (Reverse Osmosis) hay còn gọi là lọc thẩm thấu ngược. Với các máy lọc nước RO dùng cho gia đình, kích thước các lỗ nhỏ trên màng lọc rất nhỏ, chỉ có 0,0005 micron = 0,5nm ; tức là bằng 1 / 2 triệu mm (mình tính đúng không nhỉ?). Một số lõi lọc RO công nghiệp còn có màng lọc nhỏ hơn nữa, chỉ có 0,0001 micron.
Trong khi đó, kích thước của các vi trùng gây hại lại lớn hơn nhiều, ví dụ như vi khuẩn E. coli, salmonella gây bệnh tiêu chảy có kích thước 0,2 - 4μm tức là lớn hơn lỗ lọc tới hàng nghìn lần. Tương tự, các virus nguy hiểm như coronavirus gây bệnh Covid-19, Hepatitis A gây viêm gan A, enteric gây viêm miệng và vv cũng bị lọc ra. Nhờ công nghệ lọc thẩm thấu ngược RO mà nước sau khi lọc trở nên tinh khiết và có thể uống được ngay tại vòi, không cần đun sôi để nguội.
Một số kích thước siêu vi cho anh em tham khảo (Kí hiệu: μm là micron; nm là nanomet)- Kích thước màng lọc RO là 0,0005μm = 0,5nm
- Kích thước con vi trùng E.coli là 0,2μm (lớn hơn lỗ lọc RO 400 lần)
- Kích thước của coronavirus (SARS-CoV-2) là 0,12μm = 120nm (lớn hơn lỗ lọc RO tới 240 lần)
- Kích thước của phân tử nước H2O là 0,275nm (nhỏ bằng 1/2 lỗ lọc RO)
- Kích thước của bụi mịn PM2.5 là 2,5μm = 2500nm
- Kích thước của bụi siêu mịn PM1.0 là 1μm = 1000nm
- 1mm = 1000μm = 1 triệu nm
Anh em đã thử uống nước tinh khiết tại vòi chưa?